II SA/Gd 1535/01
WyrokWSA w Gdańsku2004-03-03
Skład orzekający: Andrzej Przybielski, Elżbieta Kowalik - Grzanka, Krzysztof Ziółkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie zamieszkującej wspólnie z rodziną i prowadzącej z nią wspólne gospodarstwo domowe, której dochód rodziny przekracza ustalone kryterium dochodowe, może zostać przyznany zasiłek stały wyrównawczy, mimo posiadania umiarkowanego stopnia niepełnosprawności?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący nie spełniał kryterium dochodowego do przyznania zasiłku stałego wyrównawczego, ponieważ dochód jego rodziny przekraczał ustaloną kwotę. Sąd stwierdził również, że posiadanie umiarkowanego stopnia niepełnosprawności jest równoznaczne z całkowitą niezdolnością do pracy w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, jednakże uchybienie organu w tym zakresie nie miało wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie z uwagi na niespełnienie kryterium dochodowego.Stan faktyczny
K. S. złożył wniosek o przyznanie zasiłku stałego wyrównawczego, wskazując na swoją niezdolność do pracy z powodu inwalidztwa. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że skarżący nie spełnia kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, dodatkowo wskazując, że skarżący posiada jedynie umiarkowany stopień niepełnosprawności. Skarżący wniósł skargę do sądu, kwestionując ocenę sytuacji rodzinnej i stopnia niepełnosprawności.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Przybielski (spr.) Sędziowie: Sędzia SO (del.) Elżbieta Kowalik - Grzanka Asesor WSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 marca 2001 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego wyrównawczego oddala skargę.
Decyzją z dnia 30 lipca 2000 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, na podstawie art. 104 k.p.a., art. 43 ust. 1, art. 27 ust. 4 pkt 2, art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 13, poz. 60 ze zm.) odmówił przyznania K. S. zasiłku stałego wyrównawczego.
W uzasadnieniu organ administracji wskazał, że z przedstawionych przez K. S. dokumentów wynika, iż jest on niezdolny do pracy z powodu inwalidztwa, jednakże nie spełnia on kryterium dochodowego umożliwiającego przyznanie żądanego świadczenia.
K. S. wniósł odwołanie od tej decyzji, podnosząc, iż jest po amputacji lewej nogi. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada żadnych dochodów i jest zdany na łaskę innych ludzi. Ponadto wywodził, iż jest przed kolejną amputacją, którą musi odkładać z powodu braku środków finansowych. Do odwołania załączył orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, z którego wynika, że został on zaliczony do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.
Nie uwzględniając zarzutów odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 30 marca 2001 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 16 i 104 k.p.a. oraz art. 27 ust. 4 i ust. 6 w związku z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia
29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. z 1998 Dz. U. Nr 64, poz. 414 ze zm.) utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ administracji wywodził, że zgodnie z art. 27 ust. 4 i ust. 6 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały wyrównawczy przysługuje osobie niezdolnej do pracy z powodu inwalidztwa lub wieku, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego określonego w art. 4 ust. 1 tej ustawy. Z wywiadu środowiskowego, podpisanego przez K. S. wynika, iż zamieszkuje on z rodziną, a łączny dochód tej rodziny wynosi 968,13 zł. miesięcznie. Stosownie natomiast do kryterium przedstawionego w ustawie nie może on przekraczać 876 zł. miesięcznie. Skarżący zatem nie spełnia kryterium dochodowego, niezbędnego do przyznania zasiłku stałego wyrównawczego.
Nadto Kolegium wskazało, że z załączonego przez odwołującego się orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia
20 stycznia 2000 r. wynika, iż posiada on jedynie umiarkowany stopień niepełnosprawności. Nie można zatem również, zdaniem Kolegium, uznać za spełnioną i tej przesłanki.
K. S. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której zarzucił zaskarżonej decyzji, iż błędnie oceniono jego sytuację rodzinną. Wskazywał, iż mimo zamieszkiwania przy rodzinie prowadzi on własne gospodarstwo domowe, które nie posiada żadnych dochodów. Ponadto, odnosząc się do orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności podnosił, iż ocena w nim zawarta jest niezgodna z prawdą. Jego możliwości ruchowe ograniczają się bowiem jedynie do "skakania na jednej nodze". Czuje się skrzywdzony zarówno tym orzeczeniem, jak i decyzją Kolegium.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi Kolegium Odwoławcze wskazało, że z wniosku o przyznanie zasiłku stałego wyrównawczego oraz wywiadu środowiskowego wynika jednoznacznie, że K. S. zamieszkuje z matka i z bratem i prowadzą oni wspólne gospodarstwo domowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 38 ust 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) świadczenia pomocy społecznej są udzielane na wniosek osoby zainteresowanej, jej przedstawiciela ustawowego, bądź innej osoby, za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego.
Decyzje w sprawach świadczeń pomocy społecznej, wydawane w formie pisemnej, wymagają przeprowadzenia uprzednio wywiadu środowiskowego (rodzinnego). Wywiad taki przeprowadza pracownik socjalny (por. art. 43 ust 1 i 3 tej ustawy).
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie wszczęte zostało wnioskiem skarżącego z dnia 4 lipca 2000 r., w którym domagał się on przyznania zasiłku stałego wyrównawczego, wskazując, że nie posiada żadnych własnych środków utrzymania. Do wniosku tego K. S. załączył zaświadczenie z dnia 29 czerwca 2000 r. Spółki z o.o. A, z którego wynika, ze średnio-miesięczne wynagrodzenie jego matki wynosiło netto 968,13 zł. (k. 9-12 akt organu I instancji).
W dniu 10 lipca 2000 r. dokonano aktualizacji wywiadu rodzinnego z udziałem wnioskodawcy. W czasie tego wywiadu ustalono, że K. S. zamieszkuje wraz z matką i pozostaje na jej utrzymaniu. Wywiad ten podpisał skarżący bez zastrzeżeń. Ponadto ze znajdującego się w katach sprawy wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w tej samej rodzinie w dniu 3 marca 2000 r. wynika, że pozostawał on wraz z bratem K. oraz matką we wspólnym gospodarstwie domowym, a jedynym dochodem tej rodziny było wynagrodzenie za pracę Z. S.
Zgodnie z art. 27 ust. 4 cyt. ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały wyrównawczy przysługuje osobie:
1) samotnej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego, określonego w art. 4 ust. 1,
2) całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie, jest niższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie określonego w art. 4 ust. 1.
Z ustaleń organów administracji, dokonanych z udziałem skarżącego, w toku wywiadu środowiskowego oraz aktualizacji tego wywiadu (k. 8 i 13), w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że K. S. zamieszkiwał z matką i bratem oraz prowadził z nimi wspólne gospodarstwo domowe w rodzinie w rozumieniu art. 2a ust 1 pkt 1 ustawy.
Stosownie do art. 4 ust 1 ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom, których dochód na osobę w rodzinie nie przekraczał, w dacie wydania zaskarżonej decyzji:
1. na pierwszą osobę w rodzinie -364 zł.
2. na drugą i dalsze osoby w rodzinie, powyżej 15 lat – 256 zł. (por. M.P.2000 r. Nr 11, poz.234)
Łączny dochód tej rodziny nie mógł przekraczać zatem kwoty 876 zł.
Z załączonego do wniosku zaświadczenia wynika, że dochód netto tej rodziny wynosił kwotę 968,13 zł. i przekraczał kryterium dochodowe.
W świetle przedstawionych wyżej ustaleń faktycznych, wynikających z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego oczywiste jest, że z powodu wysokości dochodu rodziny wnioskodawcy nie spełniał on jednego z kryteriów niezbędnych do uzyskania zasiłku stałego wyrównawczego, tj. kryterium dochodowego, o jakim mowa w art. 27 ust 4 pkt 2 w związku z art. 4 ust 1 ustawy.
Błędny jest natomiast pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż K. S. nie spełniał również drugiego z warunków niezbędnych do przyznania wnioskowanego świadczenia pieniężnego z tej przyczyny, że orzeczenie o stopniu jego niepełnosprawności wskazywało, że jest to umiarkowany stopień niepełnosprawności. Z orzeczenia załączonego do odwołania (k. 2 akt organu odwoławczego) wynika, że inwalidztwo K. S. ma charakter trwały i istnieje od dnia
15 października 1997 r. Zgodnie z art. 2a ust 1 pkt 4 ustawy o pomocy społecznej, zawierającym definicję pojęć ustawowych, ilekroć w dalszych przepisach tej ustawy jest mowa o całkowitej niezdolności do pracy - oznacza to całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo posiadanie znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o zatrudnieniu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych.
Wskazane wyżej naruszenie przepisów prawa materialnego przez organ odwoławczy nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia, skoro, skarżący nie spełniał innego niezbędnego warunku do uzyskania stałego zasiłku wyrównawczego (por. art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.s.a.).
Z tych też przyczyn Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło