II SA/Gd 154/04

WyrokWSA w Gdańsku2004-04-06

Skład orzekający: WSA Janina Guść

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich, wydana na podstawie przepisu, który następnie został uznany za niezgodny z Konstytucją, powinna zostać uchylona?
Ratio decidendi
Decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich, oparta na art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, który został uznany za niezgodny z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny, podlega uchyleniu. Uznanie przepisu za niekonstytucyjny stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, a w konsekwencji do uchylenia decyzji wydanej na jego podstawie przez sąd administracyjny.
Stan faktyczny
K. K. złożyła wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich po terminie ustawowym. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie, uznając wniosek za bezskuteczny. Skarżąca podniosła, że opóźnienie wynikało z przyczyn obiektywnych i trudnej sytuacji życiowej. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę po tym, jak skarga została wniesiona do NSA przed 1 stycznia 2004 r.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Zasądzono od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz K. K. kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2004 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lutego 2001 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2000 r. Nr [...] 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz K. K. kwotę [...] zł. Decyzją z dnia [...] lutego 2001 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j.Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), utrzymał w mocy swą decyzję z dnia [...] września 2000 r. Nr [...] o umorzeniu postępowania w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich K. K. Z uzasadnienia decyzji wynika, że K. K. złożyła wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich po terminie ustawowym wynikającym z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, który upłynął z dniem 31 grudnia 1998 r. Uchybienie tego terminu powoduje bezskuteczność złożonego wniosku i czyni bezprzedmiotowym wszczęte postępowanie administracyjne, co uzasadnia jego umorzenie na podstawie art. 105 k.p.a. K. K. wniosła skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że późne złożenie wniosku o przyznanie uprawnień jest związane z trudnościami ze znalezieniem dowodów na potwierdzenie faktu jej pobytu w obozie, do przekroczenia terminu doszło z przyczyn obiektywnych, a organ podchodząc do sprawy formalistycznie nie wziął pod uwagę jej trudnej sytuacji życiowej. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § l i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości. kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stanowiący podstawę zaskarżonej decyzji art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (ej. Dz. U. Nr 142 z 1997 r., poz. 950 ze zm.), zakreślał ostateczny termin na składanie wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce do dnia 31 grudnia 1998 r. oraz przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski do dnia 31 grudnia 1999 r. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003 r. sygn. akt SK 4/02 (Dz.U. Nr 72 poz. 658) uznał zakreślenie terminu do składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich zawarte w 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, za niezgodne z art. 2 i 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji, przepis art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. utracił moc obowiązującą z dniem ogłoszenia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego - 29 kwietnia 2003 r. Zgodnie z art. 145a. kodeksu postępowania administracyjnego orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja, stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 145 §1 pkt l lit b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zaistnienie przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wynikającej z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji, uzasadnia zatem uchylenie zaskarżonej decyzji. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 1999 r. IV SA 1360/97 Lex Nr 47852, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 1999 r. sygn. akt II SA 1294/99 Lex Nr 46246). Podstawą prawną zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej był art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, którego niekonstytucyjność została stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, w związku z czym w sprawie zachodzi podstawa wznowienia postępowania. Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca podlegały zatem uchyleniu na podstawie art. 145 § l pkt l lit b w związku z art. 135 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził na rzecz skarżącej kwotę [...] zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania - uiszczonego w sprawie wpisu sądowego. Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem obligatoryjne tylko w przypadku, gdy zaskarżona decyzja nadaje się z istoty swej do wykonania. Ponieważ zaskarżona i uchylona decyzja dotyczyła umorzenia postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich i nie podlegała wykonaniu, orzekanie o możliwości jej wykonania było bezprzedmiotowe. Sprawę rozpoznano w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt l i art. 120 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w niniejszej sprawie zaistniało bowiem przewidziane w art. 145a. kodeksu postępowania administracyjnego naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło