II SA/Gd 154/10
WyrokWSA w Gdańsku2010-05-20
Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Tamara Dziełakowska, Janina Guść
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy usunięcie jednego pnia drzewa rozwidlającego się poniżej 130 cm, traktowanego jako odrębne drzewo, może być podstawą do odroczenia kary pieniężnej za jego usunięcie, jeśli pozostały pień nie uległ zniszczeniu, ale jego stan zdrowia jest niepewny?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że organ ten, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy, stwierdzając brak podstaw do odroczenia kary za usunięty pień, powinien był sam merytorycznie rozstrzygnąć sprawę. Sąd podkreślił, że odroczenie kary przewidziane w ustawie o ochronie przyrody dotyczy sytuacji, gdy stopień uszkodzenia drzewa nie wyklucza zachowania jego żywotności, a nie sytuacji wycięcia drzewa lub jego pnia.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa została ukarana karą pieniężną za zniszczenie drzewa spowodowane niewłaściwą pielęgnacją, w tym usunięcie jednego pnia i niewłaściwe prześwietlenie korony drugiego. Organ pierwszej instancji odroczył płatność kary na 3 lata, uznając, że nie można stwierdzić nieodwracalnego zniszczenia całego drzewa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję, uznając, że usunięty pień był odrębnym drzewem i nie ma podstaw do odroczenia kary za jego usunięcie. Spółdzielnia wniosła skargę, domagając się zmiany decyzji SKO i utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i orzekł, że decyzja ta nie może być wykonana. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 557 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Protokolant Sekretarz Sądowy Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej A w Cz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie kary za zniszczenie drzewa 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej A w Cz. kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 16 września 2009 r., nr [...] Burmistrz Miasta na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 3, art. 88 ust. 3, 5, 8, art. 85 ust. 3 oraz art. 89 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody 9Dz. U. Nr 92 poz. 880), wymierzył Spółdzielni Mieszkaniowej karę pieniężną w kwocie 23.904,57 zł. za spowodowane niewłaściwą pielęgnacją zniszczenie drzewa z gatunku jarząb pospolity oraz odroczył płatność kary na okres 3 lat ze względu na możliwość zachowania żywotności drzewa. W uzasadnieniu wskazano, że kara naliczona została zarówno za usunięcie jednego pnia drzewa jak i za niewłaściwe przeprowadzenie zabiegu prześwietlenia korony drugiego pnia. Uzasadniając odroczenie płatności kary na okres 3 lat organ powołał się na opinię biegłego opracowaną na potrzeby niniejszej sprawy, z której wynika prawdopodobieństwo zachowania żywotności drzewa. Organ wskazał, iż w sporządzonej na zlecenie organu opinii biegłego w zakresie ochrony przyrody zostały zawarte następujące informacje dendrometryczne drzewa: wysokość ok. 7 m, średnica korony ok. 4 m, obwód pozostałego pnia (mierzonego na wysokości 130 cm) - 38 cm, wiek drzewa 15 - 20 lat, średnice rany po odciętej odnodze (rana eliptyczne) - 22 cm, 12 cm, obwód odciętej odnogi (mierzony po obwodzie elipsy) - 68 cm, prawdopodobny obwód odnogi w miejscu odcięcia (prostopadły do osi odnogi) - 38 cm, pień drzewa rozwidla się na wysokości 30 cm na dwie odnogi, z których jedna o mniejszej średnicy została usunięta, w wyniku usunięcia odnogi korona drzewa została zredukowana prawdopodobnie o 30 - 40 %, liście jarzębu porażone są przez grzyb Venturia inaequalis powodujący chorobę – parch jarzębu, zabieg redukcji korony został wykonany niewłaściwie, był zbyt radykalny, kształt rany - miejsce cięcia i zabezpieczenie jej powierzchni zostało wykonane prawidłowo. Organ wskazał, iż na podstawie art. 89 ust. 1, art. 88 ust. 1 i art. 85 ust. 3 ustawy naliczył karę za zniszczenie spowodowane niewłaściwą pielęgnacją drzewa, uwzględniając stawki określone w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. (Dz.U. Nr 228 poz. 2306 ze zm.), zależne od obwodu pnia mierzonego na wysokości 130 cm. Organ ustalił wysokość kary - za zniszczenie pozostałego pnia drzewa na kwotę 13709,23 zł (38 cm obwodu x 79,64 zł stawki za 1 cm obwodu pnia x 1,51 współczynnik różnicujący stawki w zależności od obwodu pnia mierzonego x 3 oraz – za zniszczenie usuniętej odnogi w kwocie 10195,34 (28,26 obwodu x 79,64 zł stawki za 1 cm obwodu pnia x 1,51 współczynnik różnicujący stawki w zależności od obwodu pnia x 3 stawy), t.j. w łącznej wysokości 23,904.57 zł. Organ I instancji stwierdził, że biegły w swojej opinii zaznaczył, że usunięcie odnogi spowodowało znaczne zakłócenie równowagi fizjologicznej drzewa. Roślina została osłabiona i przez to szczególnie podatna na różnego rodzaju patogeny. Jednakże na dzień dzisiejszy, nie można stwierdzić czy odcięcie odnogi pnia spowodowało nieodwracalne zniszczenie całego drzewa. Jarząb został znacznie osłabiony i przez to będzie atakowany przez różne patogeny i jeżeli drzewo zachowa żywotność w okresie najbliższych trzech lat to odzyska zakłóconą równowagę fizjologiczną. W związku z powyższym organ administracji postanowił odroczyć na okres 3 lat płatność kary, gdyż stopień uszkodzenia drzewa nie wyklucza zachowania jego żywotności. Dodatkowo organ podniósł, iż właściciel nieruchomości podjął działania w celu zachowania żywotności drzewa, zabezpieczając powierzchnię odciętej odnogi. Organ wskazał, iż art. 85 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym, że jeżeli drzewo rozwidla się na wysokości poniżej 130 cm, każdy pień traktuje się jako odrębne drzewo, stanowi jedynie podstawę naliczenia opłaty, traktując rozwidlające się drzewo jako jedną całość. Zdaniem organu, usunięcie jednej odnogi drzewa przy zachowaniu żywotności pozostałej odnogi, nie może być traktowane jako usunięcie drzewa bez zezwolenia a jedynie jako niewłaściwa jego pielęgnacja. Usunięcie drzewa następuje jedynie w przypadku usunięcia całości tj. zasadniczego pnia i wszystkich jego rozwidleń, co w przedmiotowej sprawie nie zaistniało. Z opinii biegłego wynika, iż zabieg redukcji korony został wykonany niewłaściwie, organ I instancji uznał zatem, iż doszło do zniszczenia drzewa spowodowanego niewłaściwym wykonaniem zabiegów pielęgnacyjnych.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył uczestniczący w postępowaniu na prawach strony Prokurator Rejonowy w C., który zarzucił bezpodstawność odroczenia naliczonej kary za całkowicie usunięty pień drzewa. W odwołaniu wskazano, że zgodnie z art. 85 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, jeżeli drzewo rozwidla się na wysokości poniżej 130 cm, każdy pień traktuje się jako odrębne drzewo. Przedmiotowe drzewo rozwidlało się na wysokości 30 cm, zatem obie odnogi należało potraktować jako odrębne drzewa. Jedna z tych odnóg została usunięta całkowicie i nie ma możliwości zachowania jej żywotności i odtworzenia korony. W takiej sytuacji w ocenie odwołującego brak było podstaw do odroczenia płatności kary za całkowicie usunięty pień drzewa.
Decyzją z dnia 12 listopada 2009 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Za usunięcie drzewa bez zezwolenia właściwego organu, organ wymierza sprawcy usunięcia administracyjną karę pieniężną. Stosownie do treści art. 89 ust. 1 ustawy, karę tę ustala się w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustalonej na podstawie stawek, o których mowa w art. 85 ust. 4-6. Organ II instancji podzielił zarzuty odwołania, wskazując, iż zgodnie z art. 85 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody usunięty pień był odrębnym drzewem. Organ ten stwierdził, iż o ile istnieje możliwość zachowania żywotności przez pień poddany w niewłaściwy sposób zabiegom pielęgnacyjnym, to nie ma wątpliwości, że pień całkowicie usunięty się nie odrodzi. Brak było zatem, zdaniem organu podstaw do odroczenia płatności kary wyliczonej za całkowicie usunięty pień. W związku z powyższym organ odwoławczy wskazał, iż konieczne jest ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ I instancji.
Spółdzielnia Mieszkaniowa we wniesionej skardze domagała się zmiany bądź uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymania w mocy decyzji organu I instancji. Skarżący podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 85 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż cytowany przepis stanowi uzupełnienie zapisu art. 88 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, zawierającego podstawy wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, pomimo iż prawidłowa interpretacja art. 85 ust. 3 cytowanej ustawy prowadzi do wniosku, iż odnosi się on do sposobów ustalania wysokości kary. Nadto skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych sprawy, poprzez ustalenie, iż dokonano całkowitego usunięcia jednego z pni jarzębu oraz znacznie zredukowano koronę drugiego pnia, podczas gdy nie wykonano żadnych zabiegów redukowania korony drugiego pnia, a w rzeczywistości miała miejsce redukcja korony drzewa na skutek odcięcia jednego z pni. Skarżący stwierdził, iż w sprawie istniały podstawy do odroczenia płatności kary, z uwagi na fakt, że zgodnie z opinią biegłego nie można stwierdzić, czy odcięcie odnogi pnia spowodował nieodwracalne zniszczenie całego drzewa.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Nadto organ ten przyznał, iż w sprawie bezpodstawnie przyjęto, że korona pozostającego pnia drzewa została zredukowana o 30-40 %, redukcja korony drzewa wynikła bowiem z całkowitego usunięcia jednego pnia drzewa. Korona pozostałego pnia drzewa nie została uszkodzona, jednak jej regeneracja jest niepewna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola ta w myśl art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.), polega na ocenie zgodności wydanej decyzji z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej. Zgodnie z art. 134 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 138 § 1 i 2 k.p.a., organ odwoławczy, po rozpoznaniu odwołania w niniejszej sprawie, w zależności od dokonanej oceny prawidłowości decyzji pierwszoinstancyjnej, mógł wydać decyzję utrzymującą zaskarżoną decyzję w mocy, uchylającą zaskarżoną decyzję i orzekającą co do istoty sprawy bądź uchylającą zaskarżoną decyzję i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja kasacyjna organu odwoławczego wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Sąd administracyjny kontrolując zgodność z prawem decyzji kasacyjnej, która nie rozstrzyga merytorycznie sprawy administracyjnej, lecz przekazuje ją do ponownego rozpatrzenia przez organ instancji, winien dokonać oceny, czy w sprawie istniały przesłanki zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. W judykaturze przyjmuje się, iż przepis art. 138 § 2 k.p.a. stanowi w istocie wyłom w kodeksowej konstrukcji postępowania odwoławczego. Celem tego postępowania jest bowiem ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej przez organ odwoławczy, a strona tego postępowania ma prawo do merytorycznego załatwienia jej sprawy, rozstrzygniętej zaskarżoną odwołaniem decyzją organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy może orzec na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. tylko wówczas, gdy przeprowadzenie przezeń dodatkowego postępowania wyjaśniającego w granicach wyznaczonych przez art. 136 nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 2009 r. VII SA/Wa 1294/2009 Lex Polonica Nr 2137082, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2009 r. IV SA/Wa 1836/2008 LexPolonica nr 2062022, Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 lutego 2009 r. III SA/Kr 847/2008 LexPolonica nr 2042710) W niniejszej sprawie, organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania nie wskazując żadnych okoliczności, które winny podlegać ustaleniu w toku ponownego rozpatrzenia sprawy.
Nie będąc związany zarzutami skargi Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja narusza treść art. 138 § 1 i 2 k.p.a. Organ administracji uznając, iż brak było podstaw do odroczenia kary za usunięty pień będący osobnym drzewem, winien był sam orzec merytorycznie w sprawie.
Sąd uznał za niezasadny zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 85 ust. 3 ustawy w związku z art. 88 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. nr 92 poz. 880 ze zm.), zwanej dalej ustawą.
Podstawę wymierzenia kary za usunięcie drzew bez zezwolenia stanowią przepisy art. 88 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy Przepis art. 83 ust. 1 ustawy stanowi, iż usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 89 ust. 1 ustawy wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustalonej na podstawie stawek, o których mowa w art. 85 ust. 4-6. Uregulowanie art. 85 ust. 4-6 ustawy przewiduje, iż
4. Minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia:
1) stawki dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew,
2) współczynniki różnicujące stawki w zależności od obwodu pnia
- kierując się zróżnicowanymi kosztami produkcji poszczególnych rodzajów i gatunków drzew oraz wielkościami przyrostu obwodu pni drzew.
5. Stawkę za usunięcie jednego metra kwadratowego powierzchni pokrytej krzewami ustala się w wysokości 200 zł.
6. Opłaty za usunięcie drzew lub krzewów z terenu uzdrowisk, obszaru ochrony uzdrowiskowej, terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków oraz terenów zieleni są o 100 % wyższe od opłat ustalonych na podstawie stawek, o których mowa w ust. 4 pkt 1 i ust. 5.
Art. 85 ust. 1 ustawy stanowi, iż opłatę za usunięcie drzew ustala się na podstawie stawki zależnej od obwodu pnia oraz rodzaju i gatunku drzewa. Art. 85 ust. 3 ustawy przewiduje, iż w sytuacji, gdy drzewo rozwidla się na wysokości poniżej 130 cm, każdy pień traktuje się jako odrębne drzewo.
Podniesiony w skardze zarzut, iż uregulowanie art. 85 ust. 3 ustawy nie znajduje zastosowania do wymierzenia kary administracyjnej za wycięcie drzewa bez zezwolenia, a w taki przypadku mamy do czynienia ze zniszczeniem drzewa, nie jest zdaniem Sądu uzasadniony.
Ustawodawca w art. 85 ust. 3 ustawy wskazał, iż jeżeli drzewo rozwidla się na wysokości poniżej 130 cm, każdy pień traktuje się jako odrębne drzewo. Konsekwencją takiego uregulowania jest nie tylko określenie sposobu ustalenia opłaty, lecz również istnienie obowiązku uzyskania pozwolenia na wycięcie takiego pnia, stanowiącego w rozumieniu ustawodawcy "odrębne drzewo". Za taką interpretacją przemawia cel uregulowania, jakim jest ochrona drzew oraz konieczność zapewnienia spójności regulacji w zakresie opłat oraz kar za wycięcie drzew.
Ustawa o ochronie przyrody określa zgodnie z art. 1 – cele, zasady i formy ochrony przyrody żywej i nieożywionej oraz krajobrazu. Ochrona przyrody w rozumieniu ustawy polega na zachowaniu, zrównoważonym użytkowaniu oraz odnawianiu zasobów, tworów i składników przyrody, w tym zieleni w miastach i wsiach oraz zadrzewień (art. 2 ust. 1 pkt 8 i 9 ustawy). Z art. 5 pkt 27 ustawy wynika, iż drzewa, wraz z terenem, na którym występują i pozostałymi składnikami szaty roślinnej tego terenu, jako roślinne elementy przyrody spełniają cele ochronne, produkcyjne lub społeczno-kulturowe. Ustawodawca w Rozdziale 4 zatytułowanym Ochrona terenów zieleni i zadrzewień, zamieścił szereg przepisów, których celem jest ochrona drzew – art. 83, 85 i 88 ustawy. Postulat zachowania substancji drzew, poza art. 83 ust. 1 przewidującym konieczność uzyskania zezwolenia na wycięcie drzewa, znalazł swój wyraz m.in. w art. 83 ust. 3 ustawy, który przewiduje, iż wydanie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być uzależnione od przesadzenia drzew lub krzewów w miejsce wskazane przez wydającego zezwolenie albo zastąpienia ich innymi drzewami lub krzewami, w liczbie nie mniejszej niż liczba usuwanych drzew lub krzewów. Jednocześnie w art. 85 ust. 1 i 2 ustawy przewidziano, iż za usunięcie drzew wymierza się opłatę na podstawie stawki zależnej od obwodu pnia i gatunku drzewa w maksymalnej wysokości od 270 do 3 500 zł za jedno drzewo, a w art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 wymierzenie kary administracyjnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia w trzykrotnej wysokości opłaty. Z przepisów tych wynika, iż ochrona drzew przewidziana w ustawie jest ochroną zdecydowanie ukierunkowaną na zachowanie tego elementu przyrody, związaną z możliwością uzależnienia przez organ zgody na usunięcie drzewa od jego przesadzenia, lub zastąpienia inny drzewem, wiążącą się ze znacznymi opłatami i wysokimi sankcjami w razie naruszenia obowiązującego zakazu usunięcia drzewa. Stanowisko, iż na gruncie uregulowań ustawy regułą jest zachowanie drzewa jako elementu przyrody, podlegającego ochronie prawnej wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 listopada 2008 r. sygn. II OSK 1317/2007 LexPolonica Nr 1990328)
Uznanie, że na wycięcie pnia drzewa, które rozwidla się na wysokości poniżej 130 cm, nie jest potrzebne zezwolenie, niezasadnie wyłączałoby ten pień drzewa z zakresu ochrony, jaką ustawodawca obejmuje drzewa. Pień rozwidlającego się drzewa może stanowić okaz o znacznej wartości, spełniający cele ochronne, produkcyjne lub społeczno-kulturowe, o jakich jest mowa w art. 5 pkt 27 ustawy, w stopniu nie mniejszym niż drzewo jednopienne. Brak jest, zdaniem Sądu, przekonywujących argumentów do uznania, iż wycięcie takiego pnia winno następować poza kontrolą organów powołanych do ochrony przyrody. Wskazać należy, iż pozostała część drzewa (pozostały pień) nie musi ulec zniszczeniu wskutek usunięcia jednego pnia, co skutkowałoby brakiem podstaw do ingerencji organu w taki przypadku.
Jeżeli zatem drzewo rozwidla się na wysokości poniżej 130 cm i organ wydaje zezwolenie na jego wycięcie, opłatę wymierza się od każdego pnia. Jeżeli właściciel zamierza wyciąć jeden pień drzewa rozwidlającego się na wysokości poniżej 130 cm, winien wystąpić o uzyskanie zezwolenia na wycięcie takiego pnia i uiścić opłatę za wycięcie drzewa, wymierzoną od tego pnia drzewa. Natomiast w sytuacji, gdy drzewo rozwidla się na wysokości powyżej 130 cm, usunięcie jednego pnia nie stanowi wycięcia drzewa, lecz zabieg dotyczący usunięcia części korony drzewa.
Zapis art. 85 ust. 3 ustawy, iż w przypadku jeżeli drzewo rozwidla się na wysokości poniżej 130 cm, każdy pień traktuje się jako odrębne drzewo, dotyczy zarówno sposobu ustalenia opłaty jak i obowiązku uzyskania zezwolenia na wycięcie drzewa. Instytucja kary pieniężnej za wycięcie drzewa bez zezwolenia, pozostaje w bezpośrednim związku z obowiązkiem uzyskania tego zezwolenia. Istnienie obowiązku uzyskania zezwolenia na wycięcie drzewa, przesądza o wymierzeniu kary za samowolne wycięcie drzewa.
Przewidziana w art. 88 ust. 3 i 4 ustawy możliwość odroczenia na okres 3 lat terminu płatności kary za usunięcie drzewa i jej umorzenia po stwierdzeniu zachowania żywotności drzewa lub krzewu albo odtworzeniu korony drzewa, dotyczy sytuacji, gdy stopień uszkodzenia drzew lub krzewów nie wyklucza zachowania ich żywotności oraz możliwości odtworzenia korony drzewa, a posiadacz nieruchomości podjął działania w celu zachowania żywotności tych drzew lub krzewów. Przepisy te nie znajdują zastosowania w przypadku wycięcia drzewa (oraz pnia drzewa traktowanego jako odrębne drzewo). Wycięcie takie prowadzi bowiem do nieodwracalnego zniszczenia wyciętego drzewa. Stanowisko zawarte w decyzji organu II instancji jest zatem słuszne.
Wskazać natomiast należy, iż nie jest możliwe potraktowanie wycięcia jednego pnia drzewa jednocześnie jako wycięcia usuniętego pnia drzewa oraz zniszczenia pozostałego pnia drzewa. O zniszczeniu pozostałego pnia drzewa można mówić jedynie w sytuacji gdyby wycięcie pnia stało się przyczyną zniszczenia pozostałego drzewa. W niniejszej sprawie organ I instancji ustalił, iż pozostałe drzewo uległo zniszczeniu i wymierzył karę z tego tytułu. Z opinii biegłego dendrologa wynikało, iż zabieg usunięcia części korony drzewa wykonano zbyt radykalnie, bowiem redukcja korony może obejmować nie więcej niż jej 30 %, redukcja w większym zakresie powoduje, iż roślina zostaje osłabiona i podatna na patogeny. Korona drzewa porażona jest przez grzyb Venturia inaequalis powodujący chorobę – parch jarzębu. Jednocześnie w opinii stwierdzono, iż kształt rany po wycięciu pnia, miejsce cięcia oraz zabezpieczenie jej powierzchni zostały wykonane prawidłowo. W opinii wskazano, iż obecnie trudno jest rokować co do dalszego stanu zdrowotnego jarzębu, nie można stwierdzić, czy odcięcie odnogi spowodowało nieodwracalne zniszczenie całego drzewa, jarząb został osłabiony i będzie atakowany przez różne patogeny. W ocenie Sądu, w tej sytuacji jednoznacznego ustalenia wymagała przede wszystkim okoliczność czy zły stan pozostałego pnia drzewa - porażenie przez grzyb Venturia inaequalis - jest konsekwencją nieprawidłowego wycięcia pnia, czy też wynika z innych, niezależnych od wycięcia pnia drzewa przyczyn. Nadto, wyjaśnienia wymaga okoliczność, czy aktualny stan drzewa jest stanem "zniszczenia drzewa" w rozumieniu art. 88 ustawy. Zawarte w opinii biegłego sformułowanie, iż jarząb został osłabiony i będzie atakowany przez różne patogeny, nie daje bowiem, zdaniem Sądu, wystarczających podstaw do jednoznacznego stwierdzenia, iż pozostały pień drzewa uległ zniszczeniu. Dokonanie takich ustaleń wymaga uzupełnienia sporządzonej przez biegłego opinii. Przeprowadzenie tego dowodu winno nastąpić przez organ II instancji w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego przewidzianego w art. 136 k.p.a. Organ ten po przeprowadzeniu dowodu winien dokonać ustaleń w tym zakresie i merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, mając na uwadze dokonaną przez Sąd wykładnię prawa.
Biorąc po d uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego.
.
Na podstawie art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana, co wyłącza jej skuteczność do uprawomocnienia się wyroku.
Na podstawie art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd, w związku z uwzględnieniem skargi, uwzględnił wniosek skarżącego o zwrot kosztów postępowania i zasądził na jego rzecz od organu kwotę 557 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania – uiszczonego wpisu i kosztów zastępstwa procesowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło