II SA/Gd 1543/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Agnieszka Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2005 sprawy ze skargi Z. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 maja 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddalono skargę. Decyzją z dnia 11 kwietnia 2002r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powołując w podstawie prawnej art. 83 ust. 1, art.81 ust. 1 pkt. 2, art. 80 ust 2 pkt1, art. 103 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106, poz. 1126) oraz art.37 ust.1 pkt1 ustawy z dnia 24 października 1974r.Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) nakazał Z. L. zam. w K. rozbiórkę domku letniskowego o powierzchni zabudowy wynoszącej 27 m2 oraz zbiornika na ścieki, wybudowanych samowolnie na działce nr [...] w S. W uzasadnieniu wskazano, że w trakcie wizji przeprowadzonej w dniu 30 stycznia 2002r. ustalono, że przedmiotowy domek letniskowy wraz ze zbiornikiem na ścieki został wybudowany przez Z. L. na terenie działki nr [...] w S. stanowiącej własność E. P. Podczas w/w oględzin ustalono również, że na terenie działki nr [...] w S. Z. L. wybudował w 2001 r. także samowolnie wiatę. Przedmiotem niniejszej decyzji jest domek letniskowy wybudowany w 1987r oraz zbiornik na ścieki wybudowany samowolnie na przełomie lat 1987-88. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że omawiany domek letniskowy jest obiektem o konstrukcji stalowej, natomiast ściany osłonowe wykonane zostały z drewna. Domek ten jest parterowy z poddaszem użytkowym (do którego prowadzą zewnętrzne schody), nietrwale związany z gruntem. Wymiary zabudowy w/w domku letniskowego wynoszą 6,00mx 4,50m. Organ ustalił, iż na budowę domku letniskowego oraz zbiornika na ścieki Z. L. nie posiada decyzji o pozwoleniu na budowę. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 103 ust.2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. do obiektów, których budowa zakończona została przed dniem wejścia w życie ustawy (01 01.1995r.). stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepisy art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane nakazują uzyskać pozwolenie na budowę na wszystkie roboty budowlane z wyjątkiem rozbiórek. Brak pozwolenia na budowę domku letniskowego oraz zbiornika na ścieki narusza art.28 w/w ustawy i obliguje organ nadzoru budowlanego do rozstrzygnięcia sprawy na podstawie przepisów art. 37. Zgodnie z art. 37 ust. l ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz.229 z późn. zm.) "Obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: pkt.1 - znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub pkt.2 - powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia." Z ustaleń organu I instancji wynika, że zgodnie z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego wsi S., zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy nr [...] z dnia 30.04.1992r. (Dz.Urz.Woj.Gd. nr 14, póz. 76) działka nr ew. gr. [...] położona w S. oznaczona jest kolorem zielonym - co oznacza (wg legendy na planie) tereny leśne. Okoliczności wyżej przytoczone stanowiły podstawę przyjęcia, że domek letniskowy wraz z zbiornikiem na ścieki - stanowiący własność Z. L., wybudowany został samowolnie na terenie nie przeznaczonym pod zabudowę, co stanowi istotną przesłanką do wydania nakazu rozbiórki. Odwołanie od powyższej decyzji złożył Z. L., właściciel obiektów, wnosząc o uchylenie nakazu rozbiórki i wyrażenie na podstawie art. 49 prawa budowlanego zgody na dalsze użytkowanie domku. Podał, że domek za zgodą właściciela działki E. P. wykonał przerabiając barakowóz. Z uwagi na to, że nie jest on trwale związany z gruntem nie starał się o jego legalizację. Decyzją z dnia 20 maja 2002r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że stosownie do art.3 ustawy z dnia 24 października 1974r. -Prawo budowlane, obiekty budowlane mogły być budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. Organ podkreślił, że w/w obiekty wybudowane zostały na terenie do tego nie przeznaczonym. W świetle ustalonego stanu faktycznego - w sprawie tej zachodzą okoliczności wymienione w art.37 ust. l pkt.l Prawa budowlanego z 1974 r. do wydania nakazu przymusowej rozbiórki obiektów. Odnosząc się do treści odwołania, organ II instancji wskazał, że stosownie do przepisów par. 4 ust. l pkt.5 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U.Nr 17 poz.62 z 1980r. ze zm.) obowiązujących w okresie budowy, barakowóz jest tymczasowym budynkiem, wymagającym - zgodnie z par. 44 ust. l pkt.l rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz.U.Nr 8 poz.48 ze zm.) pozwolenia na budowę. Wskazany zaś przez stronę art. 49 prawa budowlanego z 1994r. nie ma zastosowania w sprawie. Ponadto przepis ten dotyczy obiektów budowlanych wybudowanych bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia po l stycznia 1995r. Organ podkreślił, że również inne argumenty (związane z sytuacją życiową skarżącego i celowością budowy obiektu) nie mogą być brane pod uwagę w rozstrzygnięciu. Skargę na powyższą decyzję wniósł Z. L. W uzasadnieniu skarżący podobnie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji podniósł, że domek wykonał za zgodą ówczesnego właściciela działki E. P. Z uwagi na to, że nie jest on trale związany z gruntem nie starał się o jego legalizację. Wskazał również, iż w okresie budowy domku działka nr [...] przeznaczona była w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę letniskową. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Wbrew zarzutom skargi organy administracji obu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, prowadziły postępowanie zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. W niniejszej sprawie organy ustaliły, że skarżący wybudował dom letniskowy na przedmiotowej działce na przełomie lat 1987-88 bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W dacie realizacji tej inwestycji obowiązywała bowiem ustawa z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz.U. nr 38, poz. 229 ze zm.), której przepisy art. 2 ust. 1 oraz 28 ust. 1 pozwalały na rozpoczęcie robót budowlanych związanych ze wzniesieniem nietrwale związanego z gruntem obiektu budowlanego w postaci domku letniskowego wyłącznie na podstawie pozwolenia na budowę i tylko na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. Z ustaleń faktycznych niniejszej sprawy, wynika że przedmiotowy obiekt zrealizowano bez pozwolenia na budowę oraz na terenie przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego wsi Stężyca, zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy nr [...] z dnia 30.04.1992r. (Dz.Urz.Woj.Gd. nr 14, poz. 76) pod tereny leśne. Z planu wynika jednoznacznie, iż teren, na którym położona jest nieruchomość skarżącego nie jest przeznaczony pod zabudowę letniskową. Spełnione zostały zatem, określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., przesłanki zobowiązujące organ administracji do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego z naruszeniem prawa na terenie nie przeznaczonym pod inwestycję. W myśl dyspozycji art. 37 ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy, obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Należy w tym miejscu wskazać, że w ocenie prawnej wyrażonej w uchwale składu pięciu sędziów z dnia 29 maja 1991 r. -AZP 3/91 (OSP z. 2 z 1992r., poz. 50), Sąd Najwyższy wskazał, że zasadniczym założeniem, leżącym u podstaw polskiego prawa budowlanego jest założenie, iż obiekty budowlane mogą być wznoszone wyłącznie na podstawie pozwoleń budowlanych udzielanych przez właściwe organy administracji w formie decyzji administracyjnych, zaś obiekty wzniesione bez uzyskania takich pozwoleń powinny ulec rozbiórce. O tym, jakie obiekty mogą być wznoszone na konkretnych terenach, decyduje plan zagospodarowania przestrzennego /art. 3 prawa budowlanego/. Przepis ten wcale nie uzasadnia wniosku, iż jeśli pewne tereny są takim planem nie objęte lub też taki plan w ogóle jeszcze nie istnieje (względnie jak to powołał skarżący, że działka w czasie realizacji obiektów miała charakter działki letniskowej), oznacza to dopuszczenie na tych terenach samowoli budowlanej. Decydujące znaczenie ma bowiem przede wszystkim to, czy obiekt został wzniesiony bez uzyskania pozwolenia, co jest zasadniczą przesłanką do wydania decyzji przewidzianej art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Z brzmienia ustawy ("gdy organ administracji stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się"), w szczególności z użycia czasu teraźniejszego, wynika, że chodzi tu o plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w chwili podjęcia decyzji. Zdaniem Sądu istnieje różnica w ujęciu przesłanek nakazania rozbiórki: zastrzeżenie, iż chodzi o niezgodność z przepisami obowiązującymi w okresie budowy oraz brak takiego zastrzeżenia przy sformułowaniu przesłanki związanej z umiejscowieniem obiektu budowlanego. Oznacza to, że brak podstaw do zanegowania wyników literalnej wykładni wskazanego przepisu, gdyż po pierwsze jest słuszne, aby to samowolny inwestor ponosił konsekwencje ewentualnej zmiany planu po drugie nie sposób przyjąć, aby gmina w planowaniu przestrzennym musiała dostosować swoje zamierzenia planistyczne do samowolnych inwestorów. Przede wszystkim zaś wskazać należy na powołaną wyżej uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 1991r, która ukształtował późniejsze orzecznictwo zgodnie z którym to istotny jest plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w chwili wydania decyzji. W świetle stanu faktycznego niniejszej sprawy zaistniały przesłanki do tego, aby organ administracji I instancji orzekł o rozbiórce domku letniskowego oraz zbiornika na ścieki należącego do skarżącego, a organ II instancji utrzymał to orzeczenie w mocy. W okresie samowolnej realizacji tego obiektu, jak to prawidłowo wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, pozwolenia na budowę wymagało wykonanie i rozbudowa obiektów budowlanych, w tym budynków tymczasowych takich, jak domki letniskowe. Rozpatrując sprawę samowoli budowlanej organ odwoławczy prawidłowo wydał decyzję na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu jej wydania. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), orzekł, jak w sentencji wyroku.