II SA/Gd 1547/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, NSA Anna Orłowska (spr.), Protokolant Beata Kaczmar, po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi G. P. na decyzję Wojewody z dnia Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca stałego pobytu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta z dnia 1 marca 2002 roku nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. Wojewoda decyzją z dnia 13 maja 2002 r. po rozpatrzeniu odwołania G. P. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 1 marca 2002 r. w przedmiocie odmowy wymeldowania J. P. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w G., na podstawie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organy podały m.in., że z wnioskiem o wymeldowanie J. P. wystąpiła jego żona – G. P. wskazując, że mąż nie przebywa pod adresem stałego zameldowania od maja 2001 r., kiedy to dobrowolnie wyprowadził się. Organ I instancji ustalił, że J. P. nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania od kilku miesięcy. Fakt niezamieszkiwania potwierdził Komisariat III Policji w G. w piśmie z dnia 17 grudnia 2001 r. W zeznaniach złożonych w dniu 1 marca 2002 r. J. P. podał, że w lokalu przy ul. [...] w G. nie mieszka od grudnia 2001 r., ale nie zamierza rezygnować z tego mieszkania, w którym jest zameldowany od 1984 roku. Najemcami przedmiotowego lokalu są małżonkowie G. i J. P., co wynika ze skierowania Zarządu Miasta z dnia 8 lutego 2001 r. do zawarcia umowy najmu. Małżeństwo to nie zostało rozwiązane, ani nie nastąpił podział majątku wspólnego. W tych okolicznościach organ I instancji przyjął, że J. P. nie utracił uprawnień do przedmiotowego lokalu, co w świetle art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie stanowi podstawy do wymeldowania. W odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta , G. P. nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem podniosła, m.in. że do chwili wniesienia odwołania jej mąż nadal nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, co pozostaje w sprzeczności ze złożonymi przez niego zeznaniami z dnia 1 marca 2002 r. Organ odwoławczy uzasadniając utrzymanie w mocy orzeczenia organu I instancji wskazał, że podmiotem decyzji o wymeldowaniu, w myśl art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych może być jedynie osoba, która utraciła uprawnienie do przebywania w lokalu, którego dotyczy postępowanie i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoba, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. W niniejszej sprawie znane jest miejsce faktycznego pobytu J. P., natomiast w aktach brak jest jakiegokolwiek dowodu świadczącego o cofnięciu mu uprawnień do przedmiotowego lokalu. W takiej sytuacji nie można przyjąć, iż łącznie spełnione zostały przesłanki wymeldowania z pierwszej części art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ odwoławczy wskazał, że w takim stanie sprawy bezprzedmiotowe staje się rozstrzyganie o charakterze opuszczenia spornego lokalu przez J. P.. W ocenie Wojewody miałoby to znaczenie jedynie w przypadku utraty uprawnień do przebywania w nim. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2002 r. G. P. wskazała, m.in. że jej mąż od roku nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] w G. oraz zarzuciła zaskarżonej decyzji niewyczerpujące uzasadnienie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda powołując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ rozpatrujące sprawę organy administracji publicznej dopuściły się naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zagadnienia dotyczące obowiązku meldunkowego regulują przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (jednolity tekst: Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm). Powołany w decyzjach obu organów przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Przepis art. 9 ust. 2 ww. ustawy – w brzmieniu obowiązującym w czasie podejmowania rozstrzygnięcia przez organy administracji publicznej stanowił, że przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu (pomieszczeniu), w którym ma nastąpić zameldowanie. Orzekając w niniejszej sprawie należało mieć na względzie, że przepis art. 9 ust. 2 cytowanej ustawy utracił moc obowiązującą z dniem 19 czerwca 2002 r. w związku z wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., K 20/01, stwierdzającego jego niezgodność z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Stwierdzenie niezgodności z Konstytucją omawianego przepisu oznacza, że do oceny prawidłowości rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji Wojewody przepis art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności nie powinien mieć zastosowania, jako regulacja niekonstytucyjna. Powyższe oznacza, że przesłanką wymeldowania jest przede wszystkim fakt opuszczenia miejsca pobytu stałego, bowiem wymeldowanie, tak jak zameldowanie, ma charakter jedynie ewidencyjny i nie powoduje nabycia jakichkolwiek praw do lokalu bądź ich utraty. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Podkreślić należy, iż organy rozstrzygające w niniejszej sprawie nie wyjaśniły tej kwestii w sposób nie budzący wątpliwości. Oznacza to, że nie zebrały i nie rozważyły one w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) zgodnie z zasadą prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.) oraz nie dokonały - na podstawie całokształtu materiału dowodowego - oceny czy istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności zostały udowodnione (art. 80 k.p.a.) Stanowiska małżonków, co do trwałego i dobrowolnego opuszczenia przez J. P. lokalu przy ul. [...] w G. były odmienne. G. P. wskazywała we wniosku o wymeldowanie, że jej mąż wyprowadził się z ww. lokalu w maju 2001 r. Natomiast w zeznaniach złożonych w dniu 1 marca 2002 r. J. P. podał, że w przedmiotowym lokalu nie mieszka od grudnia 2001 r., ale nie zamierza z niego zrezygnować, gdyż jest w nim zameldowany od 1984 roku. Sąd stwierdza, że okoliczności związane z opuszczeniem przez zainteresowanego mieszkania nie zostały należycie wyjaśnione i winno to nastąpić w toku ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku, Rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia niemożności wykonania zaskarżonej decyzji wydano na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.