II SA/Gd 158/07

WyrokWSA w Gdańsku2007-09-21

Skład orzekający: Tamara Dziełakowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie prawa do czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, polegające na nieskutecznym doręczeniu pism procesowych, stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Naruszenie prawa do czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, wynikające z nieskutecznego doręczenia pism procesowych z powodu niezweryfikowania prawidłowego adresu strony w rejestrze sądowym, stanowi podstawę do wznowienia postępowania. W związku z tym, sąd administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 w związku z art. 135 PPSA, jest zobowiązany do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Firma A złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy siłowni wiatrowych. Wójt Gminy odmówił wydania decyzji, uznając planowane przedsięwzięcie za niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta. Firma A wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując interpretację planu zagospodarowania przestrzennego przez organy. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie prawa do czynnego udziału strony w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 września 2007 r. sprawy ze skargi Firmy A w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy z dnia [...]., nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 200 zł ( dwieście złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wójt Gminy po rozpoznaniu wniosku Firmy A w K. decyzją z dnia [...] odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu pięciu siłowni wiatrowych na działce nr [...]. Z uzasadnienia decyzji wynika, iż podstawą odmowy było ustalenie, że planowane przedsięwzięcie jest niezgodne z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy [...] z dnia [...]. W planie tym działka inwestora znajduje się na terenie oznaczonym symbolem k-27.P i k.-28.P przeznaczonym pod "produkcję, usługi, składowanie" oraz symbolem k-021.KL przeznaczonym pod "drogi krajowe". Organ w oparciu o uzyskaną w toku postępowania opinię Gminnej Komisji Urbanistyczno – Architektonicznej uznał, iż przewidziana w planie funkcja nie obejmuje możliwości lokalizacji na tym terenie elektrowni wiatrowych. Zatem dla planowanego przedsięwzięcia stosownie do przepisu art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm. ) nie jest możliwe wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W odwołaniu od powyższej decyzji Firma A zakwestionowała ustalenie organu dotyczące niezgodności planowanej inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem wnioskodawcy produkcja energii elektrycznej wytwarzanej przez siłownie wiatrowe mieści się w pojęciu "produkcji" przewidzianej w planie dla przedmiotowego terenu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium dokonało analizy treści poszczególnych zapisów obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego wyjaśniając, iż dla działki nr [...] przewidziano tylko funkcję P – produkcja, usługi i składowanie, nie objęto jej natomiast inną przewidzianą w planie funkcją oznaczoną jako: ITEE - urządzenia elektroenergetyczne. Zdaniem organu istnienie odrębnej w planie funkcji zagospodarowania terenu ITEE wyklucza możliwość rozszerzającej interpretacji funkcji P. Podkreślono, że jeśli Rada Gminy uchwalając miejscowy plan zamierzałaby pozwolić na przedmiotowym obszarze na realizację inwestycji polegających na budowie urządzeń elektroenergetycznych, to objęłaby go również funkcją ITEE. Ponadto SKO odniosło się do § 13 przywołanego planu, który ustanawia "obszar ograniczonego zainwestowania" oraz jednocześnie wymienia enumeratywnie inwestycje, które mogą powstać na takim terenie. Zdaniem organu odwoławczego przepis ten w swej treści nie przewiduje budowy jakichkolwiek urządzeń elektroenergetycznych, z wyjątkiem linii elektroenergetycznych oraz związanych z nimi urządzeń, do których nie można zakwalifikować elektrowni wiatrowych. Organ odwoławczy uznał zatem, iż z uwagi na sprzeczność planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego istniały podstawy do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z uwagi na art. 56 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. W skardze na powyższą decyzję Firma A zażądała uchylenia decyzji organów przedstawiając argumentację jak w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) kognicji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego została poddana kontrola działalności organów administracji publicznej pod kątem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż w toku badania legalności podjętych przez organy rozstrzygnięć Sąd niezależnie od zarzutów skargi ocenia przesłanki ich uchylenia i może uchylić decyzję z przyczyn w ogóle nie wskazanych w skardze. Taki przypadek ma miejsce w niniejszej sprawie. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy zostały bowiem wydane z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Okoliczność ta stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obligowała sąd do uchylenia wydanych w sprawie decyzji. Na wstępie wyjaśnić należy, iż jedną z najważniejszych kwestii w postępowaniu administracyjnym jest dokładne ustalenie kręgu podmiotów, którym przysługuje przymiot strony w prowadzonym postępowaniu. Z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego jednoznacznie wynika, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a). Zaniedbanie tego obowiązku ma doniosłe konsekwencje dla postępowania naznaczonego takim niedopatrzeniem. W myśl bowiem art. 145 § 1 pkt 4 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Organ administracji jest zatem obowiązany z urzędu ustalić, kto ma w danej sprawie interes prawny lub obowiązek. Nawet w takim przypadku jak w niniejszej sprawie gdy postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek, organ administracji obowiązany jest ustalić, czy w danej sprawie mają prawnie chronione interesy również inne jednostki. Ponadto organ, wszczynając postępowanie z urzędu lub na wniosek strony, obowiązany jest zawiadomić o wszczęciu postępowania wszystkie osoby będące, zgodnie z art. 28 kpa, stronami w sprawie. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że w niniejszej sprawie Wójt ustalił krąg podmiotów mających przymiot strony. Wprawdzie znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja nie wskazuje jednoznacznie jakie przesłanki zdecydowały o uznaniu konkretnych podmiotów za strony niniejszego postępowania, jednak nie budzi wątpliwości fakt, iż za stronę postępowania organy uznały Firmę B. Wynika to m. in. z rozdzielników do wydanych decyzji, a także z informacji udzielonej przez organ pierwszej instancji na żądanie sądu. Z wyjaśnień organu wynika, iż wskazana Firma B jest użytkownikiem wieczystym działki nr [...] bezpośrednio sąsiadującej z działką wnioskodawcy. Okoliczność ta niewątpliwie wskazuje na interes prawny tego podmiotu w uczestniczeniu w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Z akt sprawy wynika jednak, iż wskazana Firma B nie miała zagwarantowanego przez organy prawa do uczestniczenia w postępowaniu. Zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy wydane decyzje skierowały do Firmy B na adres w [...] wynikający z rejestru gruntów. Wszystkie przesyłki zostały zwrócone przez pocztę z adnotacją "adresat nieznany". W tej sytuacji organy bez dodatkowych ustaleń co do prawidłowości adresu nie miały podstaw do uznania skuteczności doręczenia. Doręczenie pism dla spółki w postępowaniu administracyjnym zgodnie z art. 45 kpa winno nastąpić na adres jej siedziby. Siedzibą osoby prawnej jest jej adres wynikający z właściwego rejestru sądowego. Organy powinny więc, w sytuacji gdy korespondencja do strony została zwrócona z adnotacją "adresat nieznany", informację o posiadanym adresie zweryfikować z danymi wynikającymi z odpowiedniego rejestru sądowego danego podmiotu. W niniejszej sprawie tego nie uczyniono. W toku postępowania sądowoadministracyjnego Sąd ustalił, iż adres na który organy kierowały korespondencję nie jest prawidłowy. Z informacji uzyskanej z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że siedziba Firmy B mieści się w [...]. a w aktach rejestrowych figuruje również inny adres w [...]. Wobec powyższego należało uznać, iż w prowadzonym postępowaniu organy nie zapewniły wszystkim stronom prawa do czynnego udziału. W tej sytuacji Sąd, mając na względzie zapewnienie wszystkim stronom wypowiedzenia się w sprawie w postępowaniu administracyjnym, nie ustosunkował się do zarzutów zawartych w skardze i z mocy wskazanych na wstępie przepisów uchylił wydane przez organy decyzje. Ponownie rozpatrując wniosek skarżącego o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ uzasadni przyjęty krąg uczestników postępowania i zapewni im prawidłowy udział w sprawie. Na zakończenie należy wskazać, iż z uwagi na to, że decyzje w sprawie zostały wydane przez organy z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania Sąd był uprawniony zgodnie z art. 119 pkt 1 i art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do wydania wyroku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło