II SA/Gd 1582/99
WyrokWSA w Gdańsku2001-04-11
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pomoc grupom desantowym spadochroniarzy może stanowić podstawę do przyznania uprawnień kombatanckich na podstawie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego?Ratio decidendi
Pomoc formacjom wojskowym nie jest przewidziana jako podstawa do przyznania uprawnień kombatanckich. Ustawa o kombatantach wymaga aktywnego udziału w działaniach zbrojnych jako osoba wchodząca w skład formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność. W związku z tym, decyzja przyznająca uprawnienia z tytułu udzielonej pomocy była wadliwa i podlegała stwierdzeniu nieważności.Stan faktyczny
Skarżący Benedykt M. wniósł skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność wcześniejszej decyzji przyznającej mu uprawnienia kombatanckie. Organ uznał, że jedyną podstawą przyznania uprawnień była pomoc grupie desantowej, co nie jest przewidziane w ustawie. Skarżący twierdził, że był łącznikiem i zwiadowcą, a nie tylko pomagał.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2001 r. sprawy ze skargi Benedykta M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 6 lipca 1999 r. (...) w przedmiocie uprawnień kombatanckich - oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 6 lipca 1999 r. (...) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną stwierdzającą nieważność decyzji z dnia 27 maja 1977 r. potwierdzającej uprawnienie kombatanckie wydane przez ZboWiD i pozbawiającej skarżącego Benedykta M. uprawnień kombatanckich. Podstawą stwierdzenia nieważności decyzji jest art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa, natomiast pozbawienie uprawnień kombatanckich orzeczono na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./.
Organ ustalił, że jedynym powodem przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich była pomoc grupie desantowej spadochroniarzy L.W.P. "Wołga" w okresie od 9 września 1944 r. do 22 lutego 1945 r. Ponieważ pomoc jakimkolwiek formacjom wojskowych nie jest przewidziana jako podstawa do przyznania uprawnień kombatanckich, przeto stwierdzono, iż skarżący nie ma tytułu do ich przyznania.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący podnosi, że walczył na terenie B. T. jako łącznik i zwiadowca, co potwierdzają oświadczenia tych, którzy byli tego świadkami.
Odpowiadając na skargę organ wnosi o jej oddalenie. Skargi nie można uwzględnić, ponieważ sąd, który jest uprawniony wyłącznie do kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem - naruszenia prawa się nie dopatrzył art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.
Skarżący podał na rozprawie, że w decyzji przyznającej mu uprawnienia rzeczywiście bezpodstawnie wpisano, jako podstawę przyznania uprawnień, pomoc oddziałom spadochronowym, gdy faktycznie nie była to pomoc ale uczestnictwo w tych oddziałach w charakterze zwiadowcy i łącznika. W dacie wydania decyzji nie było potrzeby wprowadzać żadnych poprawek stąd sprawa ta nie była prostowana.
Właściwie już sam skarżący odpowiedział sobie na problem jaki rysuje się w tej sprawie. W istocie skarżący chyba rozumie, że wadliwą jest ta decyzja, która przyznaje stronie uprawnienie mimo braku ustawowych podstaw do przyznania. Nie ma bowiem w powołanej ustawie o kombatantach oraz niektórych osobach represjonowanych (...) przepisu pozwalającego na przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu udzielonej pomocy formacjom wojskowym. Organ administracji zasadnie zacytował art. 1 ust. 1 ustawy, który określa kim są kombatanci odwołując się do brania przez nich udziału w wojnach, działaniach zbrojnych i powstaniach narodowych ale niejako pomocnicy ale jako osoby wchodzące w skład formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczpospolitej Polskiej. Konsekwentnie należało uznać, iż decyzja przyznająca uprawnienia zapadła z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ podstawa prawna na jakiej przyznano skarżącemu uprawnienia kombatanckie nie przewiduje takiej podstawy.
Skarżący popiera jednakże swoją skargę, a zatem należy wyjaśnić jakie mógł mieć jedynie prawnie możliwe środki do dochodzenia swoich praw /nie przesądzając o zasadności roszczenia/. Organ administracyjny nie rozpatrywał wniosku skarżącego o przyznanie mu uprawnień kombatanckich a jedynie oceniał prawidłowość wydanej decyzji w tym przedmiocie. Wadliwa decyzja niosła za sobą obowiązek jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Natomiast nic nie stało na przeszkodzie, by skarżący złożył wniosek o przyznanie mu uprawnień kombatanckich wykazując nowe okoliczności i przedstawiając nowe dowody stwierdzające udział w działaniach zbrojnych jako osoby wchodzącej w skład grupy desantowej spadochroniarzy LWP "Wołga". Dopiero takie postępowanie pozwoliłoby na merytoryczną ocenę zasadności twierdzeń skarżącego. Niestety wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych, w art. 1-4 ustawy mogły być kierowane jedynie do 31 grudnia 1998 r. /por. art. 22 ust. 3/.
Z tych więc względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o NSA skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło