II SA/Gd 1585/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NAS Barbara Skrzycka-Pilch Sędziowie: Sędzia WAS Mariola Jaroszewska Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.) Protokolant Agnieszka Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi I. Cz. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego z dnia 5 czerwca 2002 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z dnia 30 kwietnia 2002 r., Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. nakazał I. Cz. rozbiórkę fundamentu betonowego i ścianki zewnętrznej wykonanych bez wymaganego przepisami prawa budowlanego pozwolenia na budowę na posesji położonej w R. przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że skarżący I. Cz. wykonał na wskazanej nieruchomości fundament betonowy o wymiarach 2,50 x 1,80 m zagłębiony 0,6 m poniżej poziomu terenu i ściankę zewnętrzną o wymiarach 2,25 x 1,60 x 0,12 m w odległości 0,05 m od budynku garażowego na sąsiedniej nieruchomości stanowiącej własność S. D. Współwłaściciele nieruchomości przy ul. [...] twierdzili, że przedmiotowa dobudowa ma pełnić funkcję wybiegu dla psa. Właściciel nieruchomości sąsiedniej utrzymywał, że fundamenty i ścianka zostały wykonane w związku z planowaną dobudową wiatrołapu do budynku garażowego inwestora. Organ stwierdził, że zarówno budowa wybiegu dla psa, jak i dobudowa wiatrołapu nie zostały wymienione w art. 29 Prawa budowlanego jako zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Zatem zgodnie z zasadą określoną w art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę związane z dobudową obiektu budowlanego. Wobec rozpoczęcia robót budowlanych bez takiego pozwolenia skarżący swoim postępowanie wypełnił dyspozycję art. 48 Prawa budowlanego. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący – współwłaściciele wskazanej nieruchomości I. Cz. i Ł. Cz. wnieśli o jej uchylenie, albowiem nie odpowiada stanowi faktycznemu ani prawnemu sprawy. Skarżący zarzucili, iż budowa ogrodzenia nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, albowiem tylko budowa ogrodzeń o wysokości przekraczającej 2,20 m i znajdujących się od strony ulic, drogi lub placu wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Rozpoznając odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując w uzasadnieniu, iż sporna budowla traktowana przez skarżących jako ogrodzenie nie wymaga wprawdzie uzyskania pozwolenia na budowę, ale na jej wzniesienie potrzebne jest, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, zgłoszenie właściwemu organowi, gdyż wysokość wykonanej części murowanej ścianki wynosi 2,25 m i przekracza dopuszczalną wysokość 2,20 m, co umożliwiałoby zastosowanie art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego. Na powyższą decyzję skargę wniósł I. Cz. wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z powodu rażącego naruszenia prawa budowlanego. W uzasadnieniu ponowił zarzuty sformułowane w odwołaniu kładąc przede wszystkim nacisk na fakt, iż wzniesione ogrodzenie nie może być zakwalifikowane jako obiekt budowlany wymagający pozwolenia na budowę. Nadto wskazał, że zgłoszeniu właściwemu organowi podlega jedynie budowa ogrodzenia, którego wysokość jest większa niż 2,20 m i które znajduje się od strony drogi, ulicy lub placu. Wobec tego, iż wzniesione przez niego ogrodzenie nie znajduje się od strony drogi, ulicy ani placu jego budowa nie wymagała zgłoszeniu z art. 30 Prawa budowlanego i nie można zakwalifikować jej jako samowoli budowlanej. Wobec przytoczonych okoliczności, w ocenie skarżącego, zaskarżone decyzje nie mogą się ostać. W uzupełnieniu skargi skarżący wskazał, iż nie był inwestorem wskazanego ogrodzenia, ale jako współwłaściciel nieruchomości przy ul. [...] w R. "jako robotnik" fizycznie wykonywał roboty budowlane przy jego postawieniu. Z tego wywodzi, iż obie decyzje organów administracji zostały błędnie do niego skierowane. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty przywołane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Wbrew zarzutom skargi organy administracji obu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, prowadziły postępowanie w zgodzie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący wybudowali na nieruchomości przy ul. [...] w R., bez pozwolenia na budowę ani zgłoszenia właściwemu organowi, fundament betonowy i umiejscowioną na tym fundamencie ściankę murowaną o wysokości 2,25 m, które miały pełnić funkcję ogradzającą od strony nieruchomości sąsiedniej wybieg dla psa. Skarżący nie kwestionował, że wzniesiona przez niego ścianka na fundamencie ma charakter ogrodzenia. Zgodnie z obowiązującym w chwili podjęcia zaskarżonej decyzji art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 – Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz.U. z 2000 r., nr 106, poz. 1126 ze zm.) roboty budowlane można było rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. W myśl art. 30 ust. ust. 1 pkt 2 zgłoszenia właściwemu organowi wymagała budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz o wysokości powyżej 2,20 m. Według Słownika Języka Polskiego PWN (Warszawa 2002, tom II) spójnik "oraz" łączy człony szeregu składniowego, zwykle współrzędne części zdania. Przyjęte znaczenie gramatyczne spójnika "oraz" nakazuje rozumieć go jako koniunkcję rozłączną dwóch stanów faktycznych, a zatem gramatyczna wykładnia powołanego przepisu jasno wskazuje, iż obowiązkowi zgłoszenia właściwemu organowi podlegała zarówno budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych, jak i budowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m. Brak zgłoszenia w trybie art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wymagało zastosowania art. 48 Prawa budowlanego, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W świetle omówionych wyżej przepisów "samowolą budowlaną" jest trwająca lub już zakończona budowa obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, albo pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Stwierdzenie "samowoli budowlanej" obligowało właściwy organ do wydania decyzji o nakazie rozbiórki budowanego bądź już wzniesionego obiektu budowlanego. Do tego rodzaju rozstrzygnięcia organ administracji publicznej był zobligowany ustawowo. Należy podkreślić, że konieczną ale i wyłączną przesłanką wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego w warunkach "samowoli budowlanej" było stwierdzenie niedopełnienia wymogu uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia właściwemu organowi, albo prowadzenia budowy wbrew jego sprzeciwowi. Tym samym ustawa nie uzależniała nakazu rozbiórki od przyczyn zaistnienia tego rodzaju braku, stanu zaawansowania budowy, ani od dochowania materialnoprawnych przesłanek, które warunkowałyby uzyskanie pozwolenia na budowę, gdyby inwestor wszczął postępowanie zmierzające do jego uzyskania. Sankcja z art. 48 Prawa budowlanego charakteryzował zatem z jednej strony pewien automatyzm, z drugiej zaś - daleko idąca bezwzględność wobec sprawcy "samowoli budowlanej". Nadanie jej takiego kształtu jest jednak wynikiem w pełni zamierzonego i świadomego działania ustawodawcy, a o jej zgodności z Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej przesądził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 stycznia 1999 r., P 2/98, OTK 1999/1/2 (por. też wyrok TK z dnia 26 marca 2002 r., SK 2/01, OTK-A 2002/2/15). W ocenie Sądu wbrew zarzutom skargi brak jest wątpliwości co do charakteru wzniesionej przez skarżącego ścianki murowanej na fundamentach. Skarżący utrzymywał w toku całego postępowania administracyjnego, iż ścianka murowana ma pełnić funkcje ogrodzenia wybiegu dla psa, od strony nieruchomości sąsiedniej,. Zatem ścianka ta jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego i podlega dyspozycji art. 48 Prawa budowlanego. Z ustalonych okoliczności faktycznych sprawy wynika, że wzniesiona ścianka murowana wraz z fundamentami pełniąca funkcję ogrodzenia ma wysokość 2,25 m, tym samym jej budowa podlegała zgłoszeniu właściwemu organowi. Fakt jej wzniesienia z naruszeniem art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego musiał za sobą pociągnąć zastosowanie sankcji z art. 48 powołanej ustawy. W świetle przedstawionych okoliczności sprawy, w ocenie Sądu zaistniały przesłanki do tego, ażeby organ administracji I instancji orzekł o rozbiórce fundamentu wraz ze ścianką zewnętrzną, a organ II instancji utrzymał to orzeczenie w mocy. Oczywiście bezzasadne są zarzuty skargi, jakoby zaskarżone decyzje były błędnie skierowane do osoby skarżącego, który jedynie jako "robotnik" wykonywał przedmiotową ściankę na polecenie współwłaścicielki nieruchomości Ł.Cz. Skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości przy ul. [...] w R. (okoliczność przyznawana przez skarżącego w toku postępowania). Zarówno skarżący, jak i uczestniczka postępowania Ł. Cz. mają tytuł prawny do nieruchomości, na której samowolnie wzniesiono ściankę murowana na fundamencie. Ściankę tę skarżący wzniósł jako współwłaściciel, zatem nie ma wątpliwości, że prawidłowo wobec niego został wydany nakaz rozbiórki. Podsumowując stwierdzić należy, iż rozpoznając sprawę samowoli budowlanej organ odwoławczy wydał właściwą decyzję na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu jej wydania. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.