II SA/Gd 160/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. L. o wznowienie postępowania ze skargi T. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 20 stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 lipca 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 336/12 postanawia odrzucić skargę. Prawomocnym postanowieniem z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 336/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę T. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 20 stycznia 2012 r., nr [[...]] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej, z powodu nieuiszczenia przez skarżącego wpisu od skargi. Pismem z dnia 17 marca 2014 r. skarżący wniósł o wznowienie postępowania zakończonego wskazanym postanowieniem. Skarżący podał, że w okresie, kiedy jego sprawa rozpatrywana była przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych i przez sąd, nie mógł złożyć wyjaśnień z uwagi na stan psychiczny, co potwierdza dołączona do wniosku o wznowienie postępowania karta leczenia szpitalnego. Skarżący stwierdził, że choroba uniemożliwiała mu udział w sprawie od początku 2012 roku do przełomu roku 2013 i 2014. Następnie przytoczył okoliczności uzasadniające jego zdaniem przyznanie przedmiotowego świadczenia pieniężnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wznowienie postępowania sądowego jest wyjątkową, obwarowaną licznymi rygorami instytucją. Nadzwyczajny charakter tego środka prawnego, skierowanego przeciwko prawomocnemu orzeczeniu powoduje, że przywrócenie stanu sprzed wydania orzeczenia kończącego postępowanie sądowe może nastąpić wyłącznie z przyczyn ściśle określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.). Dodać należy, że wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego uzasadniają tylko te przesłanki wznowienia postępowania, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym, w którym ostatecznie rozstrzygnięto co do istoty sprawę administracyjną (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2011 r. sygn. akt I SA/Gd 1366/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl). Zatem badanie tych przesłanek dotyczy tylko postępowania sądowego i nie obejmuje postępowania organu administracji. Zgodnie z art. 270 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w przypadkach przewidzianych w ustawie można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Przyczyny uzasadniające wznowienie postępowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 271 – 274 tej ustawy. W myśl art. 271 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi można żądać wznowienia postępowania: 1) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia; 2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Można również żądać wznowienia postępowania w przypadku gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. (art. 272 § 1). Skargę o wznowienie w takim przypadku wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (art. 272 § 2). Stosownie do treści art. 273 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi można żądać wznowienia na tej podstawie, że: 1) orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym; 2) orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Ponadto w oparciu o art. 273 § 2 i § 3 wskazanej ustawy można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, a także w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W takim przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy. Przepis art. 277 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi natomiast, że skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym, liczonym od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Zgodnie z treścią art. 280 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi po wniesieniu skargi o wznowienie postępowania sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci. Rozważając w przedstawionym aspekcie prawnym wniosek skarżącego należy zwrócić uwagę, że niniejsza skarga o wznowienie postępowania dotyczy sprawy zakończonej prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 336/12, o odrzuceniu skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 20 stycznia 2012 r., nr [[...]], wobec nieuiszczenia przez T. L. wpisu sądowego od skargi. Sąd po dokonaniu wstępnej oceny dopuszczalności niniejszej skargi o wznowienie uznał, że nie spełnia ona ustawowych warunków do jej wniesienia. Powołane w skardze przez T. L. okoliczności nie mieszczą się bowiem w katalogu przesłanek wznowienia, o których mowa w art. 271-273 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z treści skargi o wznowienie postępowania wywieść należy, że skarżący wnosi o wznowienie postępowania sądowego z uwagi niemożność działania w jego toku, w związku z przebytą chorobą. O ile sąd nie kwestionuje wyjaśnień skarżącego co do choroby i związanych z nią trudności w działaniu, to stwierdzić należy, że sam fakt choroby strony, nawet ograniczającej możliwość działania, nie został przez ustawodawcę wymieniony jako przesłanka pozwalająca wznowić zakończone postępowanie. Jeśli mowa o kwestii niemożności udziału strony w postępowaniu, to stosownie do treści art. 271 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności postępowania, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. W niniejszej sprawie natomiast okoliczności takie nie zostały skardze wskazane, przy czym sąd zauważa, że w aktach sprawy sygn. akt II SA/Gd 336/12 znajduje się potwierdzenie odbioru postanowienia z dnia 17 lipca 2012 r. osobiście przez T. L. Dodać też trzeba, że sąd nie może samodzielnie doszukiwać się przesłanek wznowienia, abstrahując od sformułowań zawartych w skardze. Obowiązująca w postępowaniu zwykłym zasada niezwiązania sądu granicami środka zaskarżenia nie znajduje tu bowiem zastosowania (por. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 874). Nie stanowi przesłanki wznowienia również chęć złożenia przez skarżącego dodatkowych wyjaśnień, których w zakończonym postępowaniu nie złożył. Na podstawie art. 273 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podstawą wznowienia postępowania przed sądem mogą być jedynie okoliczności nieznane stronie w czasie kiedy trwało poprzednie postępowanie i tylko takie, których ujawnienie miałoby wpływ na wynik sprawy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1557/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl). Dodać zaś trzeba, że sprawa o sygnaturze II SA/Gd 336/12, której wznowienia żąda skarżący nie była przez sąd rozpatrywana co do meritum, gdyż nie został uiszczony wpis od skargi. W konsekwencji sąd uznał, że skarga o wznowienie z 17 marca 2014 r., podlega odrzuceniu jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia. Odnosząc się do kwestii terminu złożenia skargi sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 8 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Sz 125/10 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl), że w sytuacji braku ustawowych podstaw wznowienia trudno jest mówić o dochowaniu terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania sądowego, skoro trzymiesięczny termin wskazany w art. 277 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o ustawowej podstawie wznowienia, której w niniejszej sprawie brakuje. Biorąc pod uwagę, powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na mocy art. 280 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem z dnia 17 lipca 2012 r., o sygn. akt II SA/Gd 336/12.