II SA/Gd 1606/03

WyrokWSA w Gdańsku2006-01-18

Skład orzekający: Sędzia WSA Jolanta Górska, Sędzia NSA Barbara Skrzycka – Pilch, Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej, w sytuacji gdy jeden ze współużytkowników nabył udział w tym prawie po dacie granicznej określonej w ustawie, może nastąpić, jeśli pozostali współużytkownicy nabyli prawo przed tą datą i złożyli wniosek w ustawowym terminie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej może nastąpić tylko wtedy, gdy wszyscy współużytkownicy wieczyści spełnią łącznie dwa warunki: złożą wniosek o przekształcenie w ustawowym terminie oraz nabędą prawo użytkowania wieczystego przed datą graniczną określoną w ustawie (31 października 1998 r.). Skoro jeden ze współużytkowników nabył udział w prawie użytkowania wieczystego po tej dacie, warunek ten nie został spełniony, co skutkuje odmową przekształcenia.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego udziału w nieruchomości gruntowej w prawo własności. Organ I instancji odmówił, wskazując, że jeden z współużytkowników nabył udział w prawie użytkowania wieczystego po dacie granicznej określonej w ustawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podtrzymując argumentację o niespełnieniu warunku dotyczącego daty nabycia prawa przez wszystkich współużytkowników. Skarżący wnieśli skargę do WSA, argumentując, że zbycie udziału po złożeniu wniosku przez uprawnione osoby nie powinno wpływać na ich prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia NSA Barbara Skrzycka – Pilch Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Protokolant: Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. T., A. Ł.-B. i A. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 października 2003 r., nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa wieczystego użytkowania w prawo własności oddala skargę. II SA/ Gd. 1606/ 03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 15 lipca 2002r. Prezydent Miasta działając na podstawie art. 104 kpa oraz na podstawie art. 1 ust. 1, 2 i 5, art. 2 ust. 1 pkt.2 i 3 ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności / tekst jednolity: Dz. U. z 2001r. nr 120, poz. 1299/ w związku z art. 2 i 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o zmianie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności / Dz. U. z 2001r. nr 72, poz. 749/ po rozpatrzeniu wniosku E. T., A. Ł.- B. i A. Ł. o przekształcenie w prawo własności udziału w prawie użytkowania wieczystego zabudowanej nieruchomości gruntowej położonej w G. przy ulicy [...] odmówił przekształcenia w prawo własności prawa użytkowania wieczystego , związanego z własnością lokalu użytkowego / KW [...]/ przysługującego wnioskodawcom, w udziale 7/100 części w stosunku do nieruchomości gruntowej zabudowanej domem wielomieszkalnym, obejmującym działkę oznaczoną numerem [...] o powierzchni 514 m², położonej w G. przy ul. [...], objętej księgą wieczystą KW [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na wniosek złożony w dniu 2 stycznia 2001r. przez wnioskodawców E. T., A. Ł.- B. i A. Ł. o przekształcenie w prawo własności- udziału 7/100 w prawie użytkowania wieczystego, ustanowionego wobec nieruchomości gruntowej zabudowanej domem wielomieszkalnym, opisanej w decyzji. Zgodnie z zapisem w księdze wieczystej udział stron postępowania w prawie użytkowania wieczystego tej nieruchomości gruntowej związany jest z własnością lokalu użytkowego i wynosi 7/ 100. Organ wskazał, że w trakcie postępowania ustalono, iż w budynku przy ul. [...] posadowionym na działce nr [...] aktem notarialnym nr [...] z dnia 29 maja 1995r. Gmina Miasta sprzedała lokal użytkowy wraz z jednoczesnym oddaniem w użytkowanie wieczyste 7/ 100 części powyższej nieruchomości. Organ I instancji podał ,że zasady przekształcania użytkowania wieczystego ustanowionego na rzecz osób fizycznych w prawo własności reguluje powołana w decyzji ustawa z dnia 4 września 1997, znowelizowana ustawą z dnia 21 czerwca 2001r. o zmianie tejże ustawy, której przepisy weszły w życie w dniu 28 lipca 2001r. Odnosząc się do uregulowań ustawy powołano się na art. 1 ust. 2 stanowiący, że przepisy w niej zawarte stosuje się do osób fizycznych, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998r., a także do osób fizycznych będących ich następcami prawnymi, jeżeli złożą wniosek o przekształcenie. Ponadto zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 1 ust. 5 pkt 1 i 2a- przepisy ustawy stosuje się do osób fizycznych będących właścicielami lokali, którym przysługuje udział w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jako prawie związanym z własnością wyodrębnionego lokalu, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące warunki: - wniosek o przekształcenie złożą wszyscy współużytkownicy wieczyści, w razie braku zgody stosuje się odpowiednio art. 199 kodeksu cywilnego / art. 1 ust. 5 pkt 1/ - wszyscy współużytkownicy wieczyści nabyli prawo do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego zgodnie z ust. 2 / art. 1 ust. 5 pkt 2a/ . W wyniku przeprowadzonego postępowania organ ustalił, że w budynku przy ul. [...] aktem notarialnym z 30 maja 2001r. Gmina Miasta dokonała sprzedaży lokalu wraz z oddaniem gruntu w użytkowanie wieczyste. Powołując się na powyższe ustalenia faktyczne i prawne organ uznał , że skoro w rozpatrywanej sprawie nastąpiła sprzedaż lokalu wraz z oddaniem nie wydzielonej części gruntu w użytkowanie wieczyste po dniu wskazanym w ustawie, to nie został spełniony warunek wymagany przez ustawę a mianowicie aby wszyscy współużytkownicy wieczyści nabyli prawo do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998r. W konsekwencji powyższego organ I instancji uznał, że nie jest możliwe uwzględnienie wniosku. Wnioskodawcy wnieśli odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o rozpatrzenie ich wniosku z uwzględnieniem stanu prawnego nieruchomości w dniu zgłoszenia wniosku, tj. na dzień 2 stycznia 2001r. W uzasadnieniu wnioskodawcy podnieśli, że wniosek złożyli w dniu 2 stycznia 2001r., zaś w dniu 30 maja 2001r. Gmina Miasta sprzedała lokal wraz z oddaniem gruntu w użytkowanie wieczyste w opisywanym budynku , co stanowiło podstawę wydania decyzji odmownej. Wnioskodawcy podnieśli, że z powyższym nie mogą się zgodzić , gdyż Prezydent Miasta winien rozpatrzyć wniosek według stanu prawnego nieruchomości w dniu złożenia wniosku, to jest na dzień 2 stycznia 2001r., nie zaś czekać aż ktoś wykupi mieszkanie czy też lokal użytkowych i dopiero potem rozpoznawać wniosek odwołujących się. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia 6 października 2003r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Odnosząc się do treści odwołania organ II instancji ponownie wskazał, że strony nabyły udział 7/ 100 w prawie użytkowania wieczystego gruntu położonego w G. przy ul. [...], działka nr [...] obszar 514 m², Kw nr [...] w dniu 29 maja 1995r. Organ przytoczył treść art. 1 cyt. ustawy z 1997r. w myśl, którego ustawa określa zasady przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osób fizycznych będących dotychczasowymi użytkownikami wieczystymi. Jej przepisy stosuje się do osób fizycznych, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998r., a także do osób fizycznych będących ich następcami prawnymi i złożą wniosek do dnia 31 grudnia 2000r. Organ II instancji podał, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje regulacja z art. 1 ust. 5, zgodnie , z którym: "Przepisy ustawy stosuje się odpowiednio do osób fizycznych będących właścicielami lokali, którym przysługuje udział w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jako w prawie związanym z własnością wyodrębnionego lokalu, jeżeli spełnione zostaną łącznie następujące warunki: 1/ wniosek , którym mowa w art. 2 złożą wszyscy współużytkownicy wieczyści do dnia 31 grudnia 2000r., w razie braku zgody stosuje się odpowiednio art. 199 kodeksu cywilnego, 2/ 2a/ wszyscy współużytkownicy wieczyści nabyli prawo do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności zgodnie z art. 2". Kolegium wskazało, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka umożliwiająca orzeczenie w drodze decyzji administracyjnej o przekształceniu udziału w prawie użytkowania wieczystego przez strony, bowiem jednym z udziałowców w prawie wieczystego użytkowania nieruchomości jest osoba, która nie była użytkownikiem przed dniem 31 października 1998r.- nabycie nastąpiło bowiem w dniu 30 maja 2001r./ udział w wieczystym użytkowaniu 4/ 100 /. Nadto Kolegium wskazało, że wbrew twierdzeniom stron zawartym w odwołaniu organy prowadzące postępowanie administracyjne orzekają na podstawie stanu faktycznego i prawnego sprawy występującego w dacie rozstrzygania i wydawania orzeczenia i nie zmienia tej okoliczności ocena czasu prowadzonego w sprawie postępowania i jego wpływu na wydawane orzeczenie. E. T., A. Ł.- B. i A. Ł. wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 października 2003r., wnosząc o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli , że rozstrzygnięcie uważają za niezgodne z prawem ponieważ stosownie do art. 1 ust. 2 powoływanej ustawy, jej przepisy stosuje się do osób fizycznych, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998r. Bezspornym jest, że wszystkie osoby, które spełniły ten warunek złożyły w ustawowym terminie wniosek o przekształcenie prawa wieczystego użytkowania w prawo własności. Wobec tego nie było żadnych przeszkód, aby Prezydent Miasta wydał w stosunku do tych osób decyzję, o której mowa w art. 2 ust. 2 ustawy. Powołując się na powyższe skarżący podnieśli, że w tych okolicznościach zbycie w okresie późniejszym na rzecz innej osoby udziału w wieczystym użytkowaniu, która nie spełnia wymogów określonych w ustawie nie może rzutować na ocenę uprawnień osób, które złożyły wnioski wcześniej i które to osoby ustawa obejmuje. Według skarżących odmienna interpretacja ustawy stwarzałaby furtkę do obejścia jej postanowień poprzez umożliwienie blokownia uprawnionym szansy uzyskania prawa własności nieruchomości w wyniku dodatkowej sprzedaży przez Urząd Miejski udziałów w prawie wieczystego użytkowania. Skarżący wskazali nadto, że w ich ocenie , nie taki był cel uchwalenia ustawy. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał dotychczasową argumentację, w szczególności powołując się na przepisy cytowane w zaskarżonych decyzjach wskazał, że ich uregulowania oznaczają konieczność nabycia prawa wieczystego użytkowania , a właściwie udziału w tym prawie przez wszystkich współużytkowników przed wymienioną datą. W rozpoznawanej sprawie warunek ten nie jest spełniony, gdyż nabycie współużytkowania w jednym przypadku nastąpiło w dniu 30 maja 2001r. Powołując się na powyższe organ II instancji wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie w których nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ . Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153, poz. 1269/ stanowi, że sąd administracyjny sprawuje , w zakresie swojej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stosownie do art. 6 kpa organ administracji zobligowany jest do rozpoznawania sprawy na podstawie obowiązującego prawa, mającego zastosowanie w konkretnym stanie faktycznym. Zgodnie bowiem z podstawową zasadą postępowania administracyjnego organy administracji stosują przepisy prawa materialnego obowiązujące w dniu wydania decyzji. Organ orzekający powinien ocenić zatem sprawę według przepisów prawa materialnego obowiązującego w dniu wydania przez ten organ decyzji odwoławczej. W okolicznościach niniejszej sprawy w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy , tj. w dniu 6 października 2003r. przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej związanego z własnością wyodrębnionego lokalu mieszkalnego w prawo własności mogło nastąpić, jeżeli zostały spełnione łącznie dwa warunki zgodnie z ustawą z dnia 4 września 1997r. o przekształcaniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności / Tekst jednolity: Dz. U. z 2001r. nr 120, poz. 1299/ znowelizowana ustawą z dnia 21 czerwca 2001r. o zmianie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności / Dz. U. nr 72, poz. 749/ : 1/ wszyscy współużytkownicy wieczyści złożyli wniosek o przekształcenie do dnia 31 grudnia 2002r. / art. 1 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 4 września 1997r. oraz art. 2 noweli z dnia 21 czerwca 2001r./ 2/ wszyscy użytkownicy wieczyści nabyli prawo użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998r. / art. 1 ust. 5 pkt 2a w zw. Z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997r/. Dokonując oceny stanu faktycznego sprawy w oparciu o powyższe uregulowania prawne organ II instancji poczynił prawidłowe i zgodne z prawem ustalenia. Prawo wieczystego użytkowania gruntu związanego z lokalem o łącznej powierzchni 63, 90 m² położonym w G. przy ulicy [...] należącym do J.S., K. S. i J. S. ustanowione zostało po dniu 31 października 1998r. Z przedłożonego aktu notarialnego wynika bowiem , że umowa ustanowienia odrębnej własności tego lokalu, umowa sprzedaży oraz oddania w użytkowanie wieczyste ułamkowej części gruntu gminnego została zawarta w dniu 30 maja 2001r. Organy orzekające w sprawie obowiązane były uwzględnić obowiązujący stan prawny i faktyczny z daty orzekania. W konsekwencji uznać należy, że w dacie orzekania przez organ II instancji brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Inne rozstrzygnięcie stanowiłoby naruszenie prawa materialnego. W dacie tej bowiem nie wszyscy współużytkownicy wieczyści nabyli prawo do przekształcania prawa użytkowania wieczystego w prawo własności zgodnie z cytowanymi postanowieniami ustawy . Organ II instancji rozpoznając odwołanie skarżących stosownie do przywołanych zasad nie mógł pominąć więc tego , że w dacie orzekania jeden ze współużytkowników wieczystych ułamkowej części gruntu nie spełnia warunków powoływanej ustawy / nie nabył wieczystego użytkowania przed dniem 31. 10. 1998r./ . Inne ustalenie byłoby bowiem w sposób oczywisty sprzeczne ze stanem faktycznym sprawy. W tym stanie sprawy , stwierdzając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu prze sądami administracyjnymi oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło