II SA/Gd 162/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K.-Ł. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 listopada 2008 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. Wnioskiem z dnia 26 października 2009 r., złożonym na urzędowym formularzu PPF M. K.-Ł. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Na wstępie wyjaśnić należy stronie, że korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), który stanowi, iż strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z brzmieniem art. 262 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przy czym – stosownie do art. 246 § 3 p.s.a. – adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. W myśl art. 246 § 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe, źródłem utrzymania rodziny jest dochód z tytułu emerytury męża skarżącej w wysokości 1.964 zł netto miesięcznie oraz wynagrodzenia syna za staż w kwocie 680 zł. Posiada mieszkanie komunalne o pow. 90 m2. Innych nieruchomości ani też oszczędności nie posiada. W tej sytuacji nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Przywołane powyżej przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Biorąc pod uwagę aktualną sytuację majątkową skarżącej, wysokość uzyskiwanych przez rodzinę dochodów i wysokość koniecznych comiesięcznych wydatków, Sąd uznał, że wykazała ona, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem zastępstwa prawnego z wyboru. Tym samym spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Z tych względów Sąd, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.