II SA/Gd 162/11

PostanowienieWSA w Gdańsku2011-09-05

Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący może uzyskać ustanowienie kolejnego pełnomocnika z urzędu po wcześniejszym przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie o zasiłek celowy?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu przysługuje na podstawie wniosku i obejmuje jednorazowe ustanowienie pełnomocnika. Po przyznaniu prawa pomocy i ustanowieniu konkretnego adwokata, brak jest podstaw do ustanowienia kolejnego pełnomocnika na koszt Skarbu Państwa, nawet jeśli skarżący wyraża niezadowolenie z dotychczasowej pomocy prawnej. Zmiana pełnomocnika należy do kompetencji organu samorządu zawodowego, a nie referendarza sądowego czy sądu administracyjnego.
Stan faktyczny
M. N., osoba niepełnosprawna o znacznym stopniu niepełnosprawności, zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącej zasiłku celowego. Wcześniej referendarz sądowy przyznał mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, który podjął czynności i złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący wyraził zgodę na dalsze prowadzenie sprawy przez tego samego adwokata pod warunkiem sporządzenia skargi kasacyjnej, jednak wniosek o ustanowienie kolejnego pełnomocnika został odmówiony.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 5 września 2011r.na posiedzeniu niejawnym wniosku M. N. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 listopada 2010r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. We wniosku z dnia 30 sierpnia 2011r., złożonym na urzędowym formularzu M. N. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wskazał, iż jest osobą niepełnosprawną o znacznym stopniu niepełnosprawności wymagającą opieki drugiej osoby. Podniósł, iż narażono jego życie nieudzielając mu pomocy na zakup lekarstw, opału i żywności. Skarżący podkreślił, iż po przebytym udarze mózgu cierpi na. Skarżący mieszka sam, posiada przyznany dodatek mieszkaniowy. Utrzymuje się ze świadczeń z pomocy społecznej: zasiłku stałego i zasiłku pielęgnacyjnego oraz udzielanych zasiłków celowych. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku. Wskazał, iż wyrażą zgodę aby sprawę dalej prowadził ten sam adwokat co dotychczas. Na wstępie wyjaśnić należy stronie, że korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), który stanowi, iż strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego za zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do przepisów art. 243 § 1 i art. 246 § 1 ww. ustawy osobie fizycznej przyznaje się, na jej wniosek, prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Zgodnie zaś z art. 245 § 3 prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje m.in. tylko ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W rozpoznawanej sprawie postanowieniem z dnia 21 lutego 2011r. referendarz sądowy przyznał wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wyznaczony przez Pomorską Izbę Adwokacką adwokat podjął czynności w sprawie, złożył także opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz otrzymał wynagrodzenie za dokonane czynności. W tej sytuacji brak jest podstaw do przyznania innego czy drugiego pełnomocnika na koszt Skarbu Państwa. Przyznanie przez referendarza pełnomocnika z urzędu ma charakter abstrakcyjny bez wskazywania osoby, która będzie pełniła tę funkcję. Natomiast wyznaczenie konkretnej, określonej z imienia i nazwiska osoby, która będzie wykonywała obowiązki pełnomocnika z urzędu należy do wyłącznej kompetencji organu samorządu zawodowego, którym w rozpatrywanej sprawie jest Pomorska Izba Adwokacka w Gdańsku. W złożonym wniosku skarżący wskazał, że wyraża zgodę na dalsze prowadzenie sprawy przez tego samego adwokata jednakże pod warunkiem sporządzenia przez niego skargi kasacyjnej. Jednak referendarz sądowy nie może tutaj pośredniczyć pomiędzy stroną skarżącą a wyznaczonym z urzędu pełnomocnikiem w ustaleniach co do podejmowanych czynności w toku postępowania ani też w imieniu skarżącego negocjować z pełnomocnikiem wniesienie skargi kasacyjnej. Zaś z całą pewnością brak zadowolenia po stronie skarżącego z pomocy prawnej udzielonej przez ustanowionego w sprawie adwokata nie zmieniło zakresu prawa pomocy przyznanego wnioskodawcy przez referendarza i nie daje prawa do ponownego ubiegania się o ustanowienie kolejnego pełnomocnika z urzędu, gdyż prawo to zostało skonsumowane prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 21 lutego 2011 r. W tej sytuacji skarżący może do Pomorskiej Rady Adwokackiej w Gdańsku, a nie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, skierować wniosek o wyznaczenie nowego pełnomocnika w miejsce dotychczasowego adwokata. Najprościej mówiąc referendarz WSA w Gdańsku nie ma możliwości spowodowania zmiany osoby adwokata jako pełnomocnika z urzędu ani polecenia mu sporządzenia skargi kasacyjnej. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło