II SA/Gd 162/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. F. na postanowienie Wojewody z dnia 22 stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: przywrócić skarżącemu termin do uiszczenia wpisu sądowego. J. F. wniósł skargę na postanowienie Wojewody z 22 stycznia 2015 r., uchylające postanowienie Starosty z 26 listopada 2014 r. zawieszające postępowanie w sprawie wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na przebudowę poddasza w budynku mieszkalnym, związaną ze zmianą sposobu użytkowania na pomieszczenia mieszkalne, na działce nr [..] i [...] przy ul. S. [...] w R. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II z dnia 25 marca 2015 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Z akt sprawy wynika, że próba doręczenia skarżącemu przez pracownika Poczty Polskiej przesyłki zawierającej powyższe zarządzenie miała miejsce w dniu 30 marca 2015 r., co wynika z druku potwierdzenia odbioru (k. 34). Z powodu niemożności doręczenia przesyłki adresatowi, zawiadomienie o pozostawieniu pisma w Urzędzie Pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej. Powtórne zawiadomienie o pozostawieniu pisma miało miejsce 8 kwietnia 2015 r.. Z uwagi na niepodjęcie przesyłki w terminie została ona zwrócona nadawcy w dniu 22 kwietnia 2015 r.. Doręczenie zastępcze, stosownie do przepisu art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. , poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., miało miejsce 13 kwietnia 2015 r., tj. z upływem 14 dniowego okresu przechowywania pisma w placówce pocztowej. Termin do uiszczenia wpisu upływał zatem z dniem 20 kwietnia 2015 r.. Wyznaczony termin upłynął bezskutecznie, wobec czego postanowieniem z 15 maja 2015 r. Sąd odrzucił skargę. Pismem z 27 maja 2015 r. J. F. złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł i nadania dalszego biegu sprawie ze skargi na postanowienie Wojewody z 22 stycznia 2015 r. wskazując, że uchybienie terminowi miało miejsce nie z jego winy. W dniu 29 maja 2015 r. został uiszczony żądany wpis. Skarżący podał, że nie negując faktu, że Poczta Polska próbowała dostarczyć wezwanie do uiszczenia wpisu, nie znalazł żadnego zawiadomienia, a w skrzynce nie pozostawiono awiza o pozostawieniu pisma w Urzędzie Pocztowym, stąd nie był świadom faktu, że musi uiścić wpis. O wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego skarżący dowiedział się dopiero wówczas, gdy 25 maja 2015 r. odebrał przesyłkę poleconą z Sądu Administracyjnego w Gdańsku zawierającą odpis postanowienia, którym odrzucono skargę ze względu na nieuiszczenie wpisu. Podkreślił skarżący, że wiedział, iż taki wpis będzie musiał uiścić, dlatego też w okresie oczekiwania na wezwanie wszystkie awizowane przesyłki z urzędu pocztowego odbierał najszybciej jak było to możliwe. Żadna z nich jednak nie była wezwaniem do uiszczenia opłaty sądowej. Niezrozumiałym dla skarżącego jest fakt, że właśnie te awiza do niego nie dotarły. Do tej pory nigdy nie zdarzyło się, by zaginęła jakaś przesyłka, czy też została odesłana nadawcy z powodu nie odebrania jej niego, a mieszka w obecnym miejscu już ponad 11 lat. Oświadczył skarżący, że w okresie od 30 marca do 22 kwietnia 2015 r., czyli w okresie prawdopodobnego pozostawienia w skrzynce oddawczej awiza dotyczącego sprawy, po godzinie 16 zawsze był w domu ktoś z osób uprawnionych do odbioru przesyłki z urzędu pocztowego. Po ujawnieniu faktu, że skarżący uchybił terminowi do uiszczenia wpisu w dniu 25 maja 2015 r. podjął on próbę wyjaśnienia przyczyn nieotrzymania żadnego z dwóch prawdopodobnie pozostawionych awiz. W tym celu udał się do Urzędu Pocztowego przy ul. S., jednak stamtąd skierowano go do urzędu pocztowego obsługującego przesyłki listowe na ulicy P. Tam jednakże tego dnia ustalono jedynie, że przesyłka została awizowana i nieodebrana odesłana została do nadawcy. Zaproponowano skarżącemu, by w dniu następnym, z rana, zgłosił się do kierownika listonoszy i próbował wyjaśnić z nim powód, że w jego skrzynce nie było zawiadomienia (awizo) o przesyłce. Listonosz obsługujący adres skarżącego był na urlopie, jednak kierownik urzędu pocztowego skontaktowała się z nim telefonicznie i po przedstawieniu mu sprawy otrzymała od niego informację, że czasami zdarza mu się zostawić listy, a także zawiadomienia o listach poleconych (awiza) w skrzynce oddawczej współwłaścicieli budynku zamieszkujących mieszkanie nr [...], których uważał za osoby z nim spokrewnione. Stwierdził także, że nie jest wykluczone, iż uczynił to także z zawiadomieniem o pozostawieniu w urzędzie pocztowym pisma sądowego, o którym mowa. Z tego też powodu skarżący nie był świadom, że w urzędzie pocztowym oczekuje przesyłka, której w rezultacie tych okoliczności nie odebrał, a w konsekwencji nie dopełnił formalności i nie uiścił wpisu sądowego. Skarżący złożył stosowną reklamację do urzędu pocztowego, której kopię załączył do niniejszego wniosku. Skarżący oświadczył, że faktycznie zdarza się, iż w jego skrzynce oddawczej znajdują się przesyłki dla sąsiadów, a w ich skrzynce przesyłki dla niego. Zazwyczaj są one jednak oddawane sobie nawzajem. Jednakże, w obecnej chwili, kiedy stosunki sąsiedzkie nie są najlepsze, być może sąsiedzi nie przekazali awiz. Pismem z dnia 24 czerwca 2015 r. skarżący ponownie wniósł o przywrócenie terminu, wskazując na zakończenie przez Pocztę postępowania reklamacyjnego. Do pisma dołączył kserokopię zawiadomienia o rozpatrzeniu skargi z dnia 17 czerwca 2015 r.. z treści pisma wynika, że Poczta nie może w sposób obiektywny potwierdzić ani wykluczyć opisanej przez skarżącego sytuacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Uzależnienie skuteczności czynności procesowych dokonywanych przez strony postępowania sądowoadministracyjnego od zachowania terminów procesowych podyktowane jest koniecznością zapewnienia szybkości i sprawności postępowania. Jednakże pozbawienie strony uprawnień procesowych, czy też w ogóle możliwości dochodzenia swych praw przed sądem, w sytuacji gdy naruszenie terminu wynikało z przyczyn niezależnych od strony, kolidowałoby z zasadą demokratycznego państwa prawnego (por. art. 2 Konstytucji RP). Stąd też, wprowadzając powyższy rygor, ustawodawca uwzględnił jednocześnie możliwość wystąpienia sytuacji, w których uchybienie terminowi nastąpi bez winy strony. Uchyleniu negatywnych skutków uchybienia terminowi służy instytucja jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może nastąpić wyłącznie na wniosek strony (por. art. 86. § 1. P.p.s.a.). Zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. (art. 87 § 4 P.p.s.a.).. Zarówno w nauce prawa jak i w orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonaniu czynności procesowej (wyrok NSA z dnia 11 lutego 2003 r., II SA 4162/01, publ. w Internecie na str. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., V SA 793/02, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (por. postanowienie NSA z dnia 28 maja 2004 r., FZ 93/04, niepubl.). Negatywnie z tego punktu widzenia oceniane jest choćby lekkie niedbalstwo. Akcentuje się również, że przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej należy wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy, a w szczególności takiej staranności należy oczekiwać od profesjonalnego pełnomocnika. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która uniemożliwia wyręczenie przez inną osobę, powódź, pożar. Przywrócenie uchybionego terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz", LEX 2013, wyd. V). Oceniając wniosek we wskazanym wyżej zakresie, Sąd stwierdził, że zostały spełnione wszystkie przesłanki wymienione w art. 87 p.p.s.a. w przekonaniu Sądu strona uprawdopodobniła w sposób wystarczający, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu. W szczególności uprawdopodobniła swoje twierdzenia o braku w skrzynce pocztowej zawiadomień o awizowaniu przesyłki. W ocenie Sądu ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji związanej z doręczeniem decyzji nie wynika, że przesyłka pocztowa zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi była dwukrotnie awizowana w dniach 30 marca 2015 r. i 8 kwietnia 2015 r.. Z treści odpowiedzi na reklamację nie wynika bowiem, że Poczta podjęła wszelkie czynności, w szczególności nie został jednoznacznie potwierdzony fakt dwukrotnego pozostawienia awiza w skrzynce skarżącego. Podkreślenia wymaga, że na stronie ciąży obowiązek uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi. W tym celu skarżący wszczął postępowanie reklamacyjne, które miało doprowadzić do zweryfikowania podjętych przez operatora pocztowego czynności związanych z doręczeniem przesyłki. Brak jest jednak potwierdzenia, że istotnie operator pocztowy dostarczył awiza do skrzynki skarżącego. Sąd ma w takim przypadku podstawy do tego, żeby kwestionować prawidłowość doręczenia. Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, że w sprawie zostały przedstawione okoliczności uzasadniające przywrócenie uchybionego terminu. Wobec tego, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., Sąd postanowił, jak w sentencji postanowienia.