II SA/Gd 162/16
WyrokWSA w Gdańsku2017-05-17
Skład orzekający: Katarzyna Krzysztofowicz, Jolanta Górska, Dariusz Kurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości może zostać uwzględniony, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (1 stycznia 1998 r.) ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej?Ratio decidendi
Roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem 1 stycznia 1998 r. nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. W takiej sytuacji, nawet jeśli nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia, nie można orzec o jej zwrocie, ponieważ przepis art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi negatywną przesłankę zwrotu.Stan faktyczny
Wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości złożyli spadkobiercy poprzednich właścicieli. Nieruchomość została wywłaszczona w 1953 r. na rzecz Skarbu Państwa. W 1992 r. stwierdzono nabycie z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej, a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej w tym samym roku. Organy administracji odmówiły zwrotu nieruchomości, powołując się na art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżący kwestionował prawidłowość ustaleń faktycznych i stosowanie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2017 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi L. K. na decyzję Wojewody z dnia 14 stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.
Orzeczeniem z dnia 9 maja 1953 r., nr [...], sprostowanym postanowieniem z dnia 18 marca 1964 r., nr [...] - Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej wywłaszczyło na rzecz Skarbu Państwa
- T. w G. nieruchomość zapisaną w księdze wieczystej Sądu Powiatowego KW [...] jako parcele nr [...] (pow. [...] m2), [...] (pow. [...] m2), [...] (pow. [...] m2) i [...] (pow. [...] m2), stanowiącą własność J.D., E.D., A.Ś. i S.K., w związku z realizacją narodowych planów gospodarczych – budowy T.
Pismem z dnia 24 grudnia 1992 r. L.K. wystąpił do Urzędu Miasta o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, oznaczonej obecnie m.in. jako działka nr [...] o pow. [...] m2, stanowiąca część wywłaszczonych działek nr [...],[...],[...] i [...], jako zbędnej na cel wywłaszczenia. Do wniosku dołączyli się także: J.K., T.W., A.M., S.Ś., M.L., W.Ś., M.D., M.D., A.D., B.P., J.O., B.W., A.H., A.Ś. i J.D..
Decyzją z dnia 30 kwietnia 2015 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 142 ust. 1, art. 136 ust. 3 w zw. z art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.; dalej jako "u.g.n."), Prezydent Miasta orzekł o odmowie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości położonej w G. przy ul. [...], oznaczonej obecnie jako działka nr [...], o pow. [...] m2, karta mapy [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym P. z siedzibą w W. oraz C. z siedzibą w W.
W toku postępowania, na podstawie wykazów zmian gruntowych, wypisów oraz wyrysów z rejestru gruntów ustalono, że przedmiotowa działka nr [...] powstała w wyniku licznych przekształceń geodezyjnych wywłaszczonej nieruchomości. W pierwszej kolejności doszło do scalenia działek nr [...] i [...] i ich wtórnego podziału na działki nr [...] i [...]. Ponadto podziałowi uległa również działka nr [...], w wyniku którego utworzyły się dwie działki nr [...] i [...]. W dalszej kolejności działki nr [...],[...]i [...]zostały scalone wraz z innymi działkami, a następnie podzielone na działki nr [...]oraz [...]. Ostatecznie, w wyniku podziału działki nr [...], powstały działki nr [...] oraz [...], która jest przedmiotem niniejszego postępowania.
Na podstawie znajdujących się w aktach sprawy postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku ustalono, że uprawnionymi do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości są spadkobiercy jej poprzednich właścicieli, tj. L.K., M.D., J.O., B.P., M.D., J.P.D., W.Ś., A.H., A.Ś., M.L., T.W., B.W., S.Ś., A.M. oraz J.K..
W dalszej kolejności organ I instancji ustalił, że decyzją Wojewody z dnia 4 marca 1992 r., nr [...] stwierdzono nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. użytkowania wieczystego działki nr [...] na rzecz G. w G. (wcześniej T. w G.), a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej w dniu 15 czerwca 1992 r.
Aktem notarialnym z dnia 24 czerwca 1992 r., Rep. A nr [...] – P. z siedzibą w W. nabył ¾ części prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] oraz prawo własności budynku o kubaturze [...]m2. Następnie – na podstawie aktu notarialnego z dnia 30 grudnia 1997 r., Rep. A nr [...] I. (dalej jako "Spółka I.") nabyła od G. w likwidacji ¼ części prawa użytkowania wieczystego działki nr [...]. Natomiast w dniu 7 grudnia 1998 r., na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr [...], doszło do połączenia C. (dalej jako "C.") ze Spółką I. przez przeniesienie całego majątku tej Spółki - w tym ¼ części prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] - na rzecz C.
Obecnie dla przedmiotowej nieruchomości jest prowadzona przez Sąd Rejonowy księga wieczysta nr [...], w której w dziale II jako właściciel wpisany jest Skarb Państwa, natomiast jako użytkownicy wieczyści: P. z siedzibą w W. i C. z siedzibą w W.
Na podstawie tak zebranego materiału dowodowego organ I instancji stwierdził, że do ustanowienia użytkowania wieczystego w niniejszej sprawie doszło z dniem 5 grudnia 1990 r., gdyż decyzja Wojewody z dnia 4 marca 1992 r. ma charakter jedynie deklaratoryjny. Mając natomiast na uwadze, że wpisu prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] (z której następnie powstała działka nr [...]) w księdze wieczystej nr [...]dokonano w dniu 15 czerwca 1992 r. i stan taki trwał w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, spełniona została dyspozycja przepisu art. 229 u.g.n., co obligowało organ orzekający do odmowy zwrotu nieruchomości w zakresie obecnej działki nr [...].
W odwołaniu od powyższej decyzji L.K. zarzucił, że trudno na podstawie analizy dokumentów geodezyjnych odtworzyć stan faktyczny sprzed ponad sześćdziesięciu lat. Tym bardziej, że następowały wielokrotne podziały oraz połączenia działek. Ponadto stwierdził, że na podstawie przedstawionej analizy można przypuszczać, że wystąpiły błędy w samym orzeczeniu wywłaszczeniowym Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urzędu Spraw Wewnętrznych z dnia 9 maja 1953 r., nr [...].
Odwołujący się negatywnie ocenił działanie organu I instancji wskazując, że od roku 1992, czyli od czasu złożenia przez niego wniosku, pięć lat przed uchwaleniem ustawy o gospodarce nieruchomościami nieruchomość ulegała różnym zmianom własnościowy i w trakcie tych zmian Prezydent Miasta, wykonujący zadania starosty z zakresu administracji rządowej, mógł skorzystać z prawa pierwokupu lub nie wyrazić zgody na zmianę właściciela, ponieważ prowadzone było postępowanie o zwrot. Zdaniem strony czas, wynikający z opóźnienia wydania decyzji, spowodował ograniczenie w działaniu ustawy o zwrocie zawłaszczonych nieruchomości przez poprzedni ustrój. Wydanie pierwszej decyzji po 22 latach postępowania odwołujący się uznał za kompromitujące.
Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda - decyzją z dnia 14 stycznia 2016 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23; dalej jako "k.p.a."), uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w obrębie nr [...] gminy Miasta, oznaczonej jako działka nr [...] (poprzednio nr [...]).
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda przedstawił ponownie przebieg zmian gruntowych, którym podlegały nieruchomości objęte orzeczeniem wywłaszczeniowym Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 9 maja 1953 r., w tym nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot.
Organ uwzględnił powyższe okoliczności, rozważając możliwość zwrotu wnioskowanej działki, w świetle art. 137 ust. 1 u.g.n. oraz art. 229 u.g.n. stanowiącego, że roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Analizując stan prawny działki objętej wnioskiem o zwrot wskazał, że użytkownikiem wieczystym działki powstałej w wyniku podziałów działki nr [...] były G. w G., czyli osoba trzecia w rozumieniu art. 229 u.g.n. W konsekwencji konieczne stało się ustalenie czy spełniona została druga przesłanka zastosowania przepisu art. 229 u.g.n., a mianowicie czy ujawnienie prawa użytkowania wieczystego, ustanowionego na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], w księdze wieczystej nastąpiło przed dniem 1 stycznia 1998 r. W tym zakresie organ odwoławczy ustalił, że prawo użytkowania wieczystego działki nr [...], z której powstała działka objęta niniejszym postępowaniem, zostało ujawnione w dziale II księgi wieczystej nr [...] w dniu 15 czerwca 1992 r., co potwierdza wpis w dziale II tej księgi wieczystej. Na tej podstawie Wojewoda stwierdził, że termin wskazany w art. 229 u.g.n. został zachowany. Organ stwierdził także, że prawo użytkowania wieczystego na przedmiotowej działce trwa nieprzerwanie, w związku z czym istniało również w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Jak wynika bowiem z treści ksiąg wieczystych nr [...] oraz [...], przedmiotowa nieruchomość została odłączona od księgi wieczystej nr [...] i wpisana w dniu 14 lipca 1993 r. do księgi wieczystej nr [...]. W tym samym dniu w dziale II wpisano jako użytkownika wieczystego w udziale ¾ części P. z siedzibą w W. (na podstawie aktu notarialnego z dnia 24 czerwca 1992 r., Rep. A nr [...]) oraz G. w G. - w udziale ¼ części. Następnie - w dniu 29 grudnia 1999 r. - wpisano jako użytkownika wieczystego w udziale ¼ części C.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda stwierdził, że organ I instancji prawidłowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał na przekształcenia geodezyjne wywłaszczonych działek nr [...],[...],[...] i [...], w wyniku których powstała przedmiotowa działka nr [...] (obecnie działka nr [...], obręb nr [...] gminy Miasta), oraz na daty i dokumenty potwierdzające okoliczności związane z ustanowieniem użytkowania wieczystego na wywłaszczonej nieruchomości. Organ stwierdził ponadto, że w postępowaniu o zwrot organ nie jest uprawniony do badania zgodności z prawem decyzji wywłaszczeniowej, nie posiada też legitymacji ani do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego w sprawie ważności umowy notarialnej, ani do wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Z wnioskiem takim może bowiem wystąpić jedynie podmiot, który ma w tym interes prawny, organ w tym zaś zakresie nie posiada takiego interesu. Wojewoda zaznaczył także, że organ administracji publicznej nie jest uprawniony do weryfikacji ważności lub poprawności aktu przenoszącego własność lub dotyczącego ustanowienia użytkowania wieczystego, bez względu na fakt, czy prawo to powstało z mocy prawa, czy w drodze czynności prawnej.
Końcowo Wojewoda wskazał, że w świetle zaistnienia przesłanki negatywnej z art. 229 u.g.n., okoliczność czy cel wywłaszczenia został zrealizowany, czy też nie, nie ma znaczenia prawnego.
W skardze na powyższą decyzję skarżący przedstawił chronologię postępowania zainicjowanego jego wnioskiem o zwrot nieruchomości z 1992 r., które zostało zakończone dopiero zaskarżoną decyzją. Podniósł także, Prezydent Miasta był wyłączony od rozpoznawania spraw o zwrot wywłaszczonych nieruchomości, które są własnością Gminy Miasta, na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a.
Zdaniem skarżącego, rozstrzygnięcie organu odwoławczego - uchylające decyzję organu I instancji oraz orzekające co do istoty sprawy, jest niezrozumiałe tym bardziej, że na dzień 26 lutego 2016 r. w księdze wieczystej nr [...]pozostaje ten sam numer działki [...] , k.m. [...]. Wprowadzanie nowej numeracji nieruchomości, która jest w trakcie wykonania, jest - zdaniem strony - dużym nieporozumieniem oraz jeszcze bardziej utrudnia analizę i zrozumienie stanu postępowania.
Strona skarżąca stwierdziła także, że wniosek o zwrot nieruchomości powinien być rozpoznawany w oparciu o przepisy art. 48 i art. 49 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. nr 22, poz. 99).
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu skargi, że wniosek o zwrot przedmiotowej nieruchomości powinien być rozpatrywany na podstawie art. 48 i art. 49 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości organ wskazał na treść art. 233 u.g.n.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zakres kontroli sądu wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.") stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody, wydana w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części.
W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy, wskutek odwołania skarżącego stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji co do zasady jest prawidłowe, a uchylił je i orzekł merytorycznie z uwagi na zmianę numeru działki będącej przedmiotem wniosku o zwrot nieruchomości. W wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków w Mieście G., działka nr [...], karta mapy [...], zmieniła bowiem numer na [...], obręb [...].
Analizując materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie Sąd w pełni podzielił stanowisko Wojewody, uznając jego argumentację za odpowiadającą prawu.
Pomimo bowiem szeregu zmian gruntowych, w tym podziałów i scalania gruntów, nie budzi wątpliwości, że działka gruntu objęta zaskarżonym rozstrzygnięciem znajduje się w granicach nieruchomości wywłaszczonych na rzecz Skarbu Państwa w 1953 r. Potwierdza to kompleksowo zgromadzony i wszechstronnie przez organy przeanalizowany materiał dowodowy niniejszej sprawy.
Bezsporne w sprawie jest także, stwierdzone przez Wojewodę decyzją z dnia 4 marca 1992 r., nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez G. w G. (wcześniej T. w G.) prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego, stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w G. przy ul. C. [...], oznaczonego m.in. jako działka nr [...], z której w wyniku przekształceń powstała działka objęta kontrolowanym rozstrzygnięciem. Okoliczność ta ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w świetle przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Odnosząc się do zarzutów skargi w zakresie błędnego stosowania przepisów u.g.n. wskazać należy na dyspozycję art. 233 u.g.n., który stanowi, że sprawy wszczęte, lecz niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów. Przepis wprowadził zasadę bezpośredniego działania ustawy do spraw administracyjnych będących w toku w dacie wejścia w życie u.g.n., zatem organ odwoławczy rozpatrując odwołanie stosuje przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez ten organ. W tym zakresie, jak stwierdził Sąd, Wojewoda nie popełnił żadnego uchybienia.
W dalszej kolejności wskazać należy, że zasady i tryb zwrotu wywłaszczonych nieruchomości uregulowane zostały przepisami art. 136 - 142 zawartych w rozdziale 6 działu III u.g.n.
Zgodnie z art. 136 ust. 3 u.g.n., poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Sytuacje, w których nieruchomość należy uznać za zbędną, precyzują przepisy art. 137 ust. 1 u.g.n. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140 u.g.n.
W myśl przepisu art. 229 u.g.n., roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3 tej ustawy, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. przed dniem 1 stycznia 1998 r., nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Przepis ten, jasny i jednoznaczny w swej treści, wyklucza zatem zwrot wywłaszczonej nieruchomości, nawet wtedy, gdy nieruchomości tej nie wykorzystano na cel, na który została wywłaszczona, jeżeli przed dniem 1 stycznia 1998 r. rozporządzono tą nieruchomością w sposób określony w art. 229 u.g.n. i fakt ten został ujawniony w księdze wieczystej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 386/06, Baza Orzeczeń Lex nr 290617; z dnia 10 maja 2001 r., I SA 2572/99, Baza Orzeczeń Lex nr 54754).
Jeżeli zatem w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości ujawni się okoliczność, że nieruchomość wywłaszczona została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego przed dniem 1 stycznia 1998 r., a prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej, to tak ustalony stan prawny nieruchomości stanowi przeszkodę do jej zwrotu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie przyjmowany jest obecnie pogląd, że art. 229 u.g.n. jest wyjątkiem od zasady określonej w art. 136 ust. 3 u.g.n. Przepis art. 229 u.g.n. należy zatem rozumieć w ten sposób, że nie można orzec o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej wówczas, gdy nieruchomość została sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste przed wejściem w życie tej ustawy i stan taki trwa w dniu jej wejścia w życie.
W okolicznościach objętych hipotezą art. 229 u.g.n. nie dochodzi zatem do merytorycznego (co do istoty) rozstrzygnięcia sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, lecz jedynie do formalnego jej załatwienia, wyłączającego skuteczne domaganie się zwrotu tej nieruchomości w celu ochrony osób trzecich, które nabyły własność wywłaszczonej nieruchomości lub stały się jej użytkownikami wieczystymi w okresie w tym przepisie wskazanym.
Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w przypadku działki o aktualnym numerze [...], tj. działki wydzielonej z działki nr [...], która to nieruchomość powstała z kolei w następstwie przekształceń gruntowych działek wywłaszczonych nr [...],[...],[...]oraz [...].
Jak ustalono bowiem w toku postępowania, deklaratoryjną decyzją z dnia 4 marca 1992 r. Wojewoda stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w G. - stanowiącej działkę nr [...] - przez G. w G. (wcześniej T. w G.). Ujawnienie tego prawa w księdze wieczystej nieruchomości nastąpiło w dniu 15 czerwca 1992 r. Obydwie te okoliczności wynikają bezspornie ze wskazanej decyzji oraz wypisów z księgi wieczystej nieruchomości i miały miejsce przed wejściem w życie w dniu 1 stycznia 1998 r. przepisów u.g.n.
Skoro zatem przed dniem wejścia w życie u.g.n., na stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania nieruchomości ustanowiono, a następnie ujawniono w księdze wieczystej, prawo użytkowania wieczystego, to wniosek o zwrot tejże nieruchomości – w świetle art. 229 u.g.n. - nie mógł być rozstrzygnięty pozytywnie.
W niniejszej sprawie istotne znaczenie mają wyłącznie powyższe okoliczności.
Stąd też bez wpływu na rozstrzygnięcie wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości pozostawały okoliczności związane ze zmianami podmiotowymi w obrębie ustanowionego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości na działce nr [...] oraz działkach powstałych wskutek jej podziału, które nastąpiły po wydaniu decyzji z dnia 4 marca 1992 r.
W tych okolicznościach nie mogły także odnieść skutku zarzuty skarżącego dotyczące ziszczenia się przesłanki żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości z powodu jej zbędności na cel wywłaszczenia. Przystępując do rozpatrzenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, organ w pierwszej kolejności ustala bowiem czy nie zachodzi sytuacja określona w art. 229 u.g.n. Wystąpienie w niniejszej sprawie określonej tym przepisem negatywnej przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości powoduje, że brak było podstaw do wyjaśniania kwestii zbędności przedmiotowej nieruchomości na cel określony w orzeczeniu wywłaszczeniowym w rozumieniu
art. 137 u.g.n. Okoliczności dotyczące zrealizowania celu wywłaszczenia mogłyby być bowiem rozpatrywane dopiero po ustaleniu, że nie zachodzą negatywne przesłanki z art. 229 u.g.n. (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1880/11 - dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W przedmiotowej sprawie stan faktyczny wypełnia hipotezę normy prawnej zawartej w art. 229 u.g.n., która uniemożliwia zwrot wskazanych działek spadkobiercom byłych właścicieli. W konsekwencji okoliczność, czy nieruchomość jest wykorzystywana zgodnie z celem, na jaki została wywłaszczona, czy też wykorzystano ją na inny cel bądź w ogóle nie wykorzystano, nie mogą mieć znaczenia dla wyniku sprawy. Skoro bowiem stwierdzono istnienie określonej w art. 229 u.g.n. przesłanki uniemożliwiającej zwrot wywłaszczonej nieruchomości, to pozbawione znaczenia jest to, czy cel wywłaszczenia został na niej zrealizowany, czy też nie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn.. akt I OSK 2427/12 - dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Niezasadny był także zarzut skargi dotyczący konieczności wyłączenia Prezydenta Miasta (na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a.) od rozpoznawania tej sprawy. Przedmiotowa nieruchomość stanowi bowiem własność Skarbu Państwa.
Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Sądu odmowa zwrotu skarżącemu działki o aktualnym numerze [...], obręb [...] gminy Miasta, była w pełni zasadna, zaś organ odwoławczy podjął rozstrzygnięcie odpowiadające prawu, zasadnie wskazując w swoim rozstrzygnięciu aktualny numer działki.
Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził naruszenia prawa materialnego, ani też przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło