II SA/Gd 1620/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: NSA Anna Orłowska WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Protokolant Beata Kaczmar po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. O. na decyzję Wojewody z dnia 27 maja 2002 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę. Wojewoda decyzją z dnia 27 maja 2002 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 25 ust. I pkt I ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (j.t. Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) w zw. z Obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 27 września 2000 r. w sprawie przeciętnej stopy bezrobocia w kraju oraz na obszarze działania powiatowych urzędów pracy (M.P. Nr 30, poz. 636), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 4 kwietnia 2002 r. orzekającą o utracie przez A. O. prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu okresu pobierania zasiłku. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że w dniu 30 lipca 2001 r. A. O. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku od dnia 7 sierpnia 2001 r. Zasiłek dla bezrobotnych strona pobierała do dnia 9 marca 2002 r. Zgodnie z treścią art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu okres pobierania zasiłku wynosi 6 miesięcy - dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze działania powiatowego urzędu pracy, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku nie przekraczała przeciętnej stopy bezrobocia w kraju. Według stanu na dzień 30 czerwca 2000 r., zgodnie z wyżej powołanym obwieszczeniem Prezesa GUS, przeciętna stopa bezrobocia w kraju wynosiła 13,6%, zaś stopa bezrobocia na obszarze działania Powiatowego Urzędu Pracy wynosiła 5,8%. Organ II instancji stwierdził, że strona w okresie pobierania zasiłku zamieszkiwała na obszarze działania powiatowego urzędu pracy, gdzie w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku występowała stopa bezrobocia nie przekraczająca przeciętnej stopy bezrobocia w kraju. Dlatego też na zasadzie art. 25 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługiwało stronie przez okres 6 miesięcy. Nadto organ odwoławczy wskazał, że strona zasiłek dla bezrobotnych pobierała w okresach: 07.08.2001 r. - 31.08.2001 r., 02.10.2001 r. - 09.03.2002 r. , wyczerpany został okres 6 miesięcy i w konsekwencji prawo do zasiłku utraciła od dnia 10 marca 2002 r. Jednocześnie organ II instancji stwierdził, iż strona nie spełniła żadnych warunków wynikających z art. 25 cytowanej ustawy, niezbędnych do przedłużenia jej okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych do 18 miesięcy. Organy administracji mogą orzekać tylko na podstawie obowiązujących przepisów. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. O. zarzucił naruszenie art. 67 ust. 2 i art. 32 ust. 2 Konstytucji RP. W ocenie skarżącego w zaskarżonej decyzji naruszono konstytucyjne prawo obywatela pozostającego bez pracy nie z własnej woli i nie mającego innych środków utrzymania do zabezpieczenia społecznego oraz złamano zasadę zakazu dyskryminacji w życiu społecznym. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że utracił pracę w dniu 30 czerwca 2001 r. Wyłączną przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę było zmniejszenie zatrudnienia z przyczyn ekonomicznych. Tym samym bezspornym jest fakt, że skarżący pozostaje bez pracy nie z własnej woli. Nadto skarżący podał, iż uważa za wysoce niesprawiedliwy fakt, że ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu od stażu pracy uzależnia jedynie wysokość zasiłku a nie odnosi tego do długości okresu jego pobierania. Po przepracowaniu 27 lat skarżący w myśl ustawy traktowany jest prawie tak samo jak ktoś, kto właśnie rozpoczął swoją karierę zawodową. Jednocześnie skarżący zarzucił, iż wprawdzie nie spełnia wszystkich warunków wynikających z art. 25 cytowanej ustawy (poza stażem pracy) jednak fakt, że jest osobą samotną i bezdzietną nie może być czynnikiem dyskryminującym wobec innych adresatów ustawy. W konkluzji skarżący stwierdził, że zdaje sobie sprawę z faktu, iż organy administracji publicznej mogą orzekać tylko na podstawie obowiązujących przepisów prawa, jednak prawo należy zmieniać, aby nadążało za otaczającą nas rzeczywistością. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Rzeczą sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/). Rozstrzygając przedmiotową sprawę Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała prawo, a w szczególności przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałania bezrobociu (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.), regulujące czasokres przyznawania zasiłku dla bezrobotnych. W istocie rzeczy skarżący nie zarzuca naruszenia przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu lecz wskazuje na naruszenie przedmiotową decyzją art. 67 ust. 2 i art. 32 ust. 2 Konstytucji RP. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 marca 2002 r., III RN 141/01 (OSNAP 2002/24/584) stwierdził, że: "Przepis art. 32 Konstytucji, zawierający deklarację równości wszystkich wobec prawa oraz równego traktowania przez władze publiczne, jak też zakaz dyskryminacji w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny, nie stanowi podstawy roszczenia, które mogłoby być skutecznie dochodzone przed powołanym do tego organem. Podobnie jest w wypadku art. 67 Konstytucji, który zapewnia każdemu prawo do zabezpieczenia społecznego w razie pozostawania bez pracy nie z własnej woli i nieposiadania innych środków utrzymania. Przepisy te zawierają treść normatywną nie nadającą się do zbudowania podstawy prawnej rozstrzygnięcia sporu o prawo podmiotowe ani nie umożliwiają oparcia na nich orzeczenia zasądzającego (uwzględniającego) roszczenie, są więc raczej źródłem gwarancji aniżeli praw, a tym samym spełniają rolę wzorca konstytucyjnego, określającego w sposób ogólny zakres i formy zabezpieczenia społecznego. Wzorzec ten znajduje materializację w uchwalanych ustawach - wyraźnie zresztą zapowiedzianych w art. 67 ust. 2 Konstytucji - w których ustawodawca zwykły konkretyzuje deklarację konstytucyjną, konstruując poszczególne prawa podmiotowe (roszczenia) oraz zapewniając ich egzekucję". Sąd rozstrzygający przedmiotową sprawę w pełni podziela powyższy pogląd. Wobec tego należało stwierdzić, iż wskazane przez skarżącego przepisy art. 32 ust. 2 i art. 67 ust. 2 Konstytucji nie mogą być źródłem uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych, a co za tym idzie nie mogą stanowić podstawy żądania przyznania takiego świadczenia. W konsekwencji nie jest możliwe dokonywanie oceny zgodności decyzji wydanej w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych z niniejszymi przepisami Konstytucji. Weryfikacja niniejszej decyzji jest dokonywana w oparciu o przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Natomiast Sąd rozstrzygając przedmiotową sprawę nie powziął wątpliwości, co do zgodności art. 25 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z Konstytucją w związku czym brak było podstaw do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym w tym przedmiocie. Na marginesie należy twierdzić, iż uzależnienie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz czasokresu jego pobierania od spełnienia określonych w ustawie przesłanek nie oznacza samo przez się, iż doszło do naruszenia zakazu dyskryminacji. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.