II SA/Gd 1623/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Protokolant: Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi A. M., P. M., H. M., T. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 czerwca 2002r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektów budowlanych oddala skargę. Decyzją z dnia 27 września 2001r. Nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał R. i H. M. rozbiórkę samowolnie wybudowanych w 1999r. na działce nr [...] w T. obiektu rekreacyjno-gospodarczego o powierzchni zabudowy 14,70 m2 wraz z zadaszonym tarasem i zbiornika na ścieki wybudowanego samowolnie na tej działce w 2000r., składającego się z trzech kręgów żelbetowych o średnicy 1200 mm i wysokości l, 5 m, posadowionych na prefabrykowanej żelbetowej płycie dennej, przykrytego żelbetową płytą oraz wybudowanej w 2000 r. na działce nr [...] w T. obudowy ujęcia wód podziemnych, składającej się z siedmiu kręgów betonowy średnicy 1200mm i wysokości 3,5 m, przykrytej żelbetowym prefabrykowanym włazem. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 83 ust. l, art. 81 ust. l pkt 2, art. 80 ust 2 pkt l i 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2000r. nr 106, poz. 1126) oraz art. 104 ust. l k.p.a. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w toku wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego ustalono, że R. i H. M. w 1999 roku, na działce nr [...] w T. posadowili stalowy kontener o wymiarach zabudowy 6 m x 2,45 m. Obiekt ten pełni funkcję rekreacyjną oraz częściowo gospodarczą, nie jest trwale związany z gruntem. Do przedmiotowego obiektu dobudowano zadaszony taras o wymiarach l,5 m x 6 m. Na budowę wyżej wymienionego obiektu rekreacyjno-gospodarczego właściciele nie uzyskali decyzji o pozwoleniu na budowę. Następnie w 2000 r. również bez wymaganej art. 28 Prawa budowlanego decyzji o pozwoleniu na budowę R. i H. M. wybudowali, na tej działce zbiornik na ścieki z trzech kręgów żelbetowych o średnicy 1200 mm i wysokości l, 5 m, posadowionych na prefabrykowanej żelbetowej płycie dennej, przykryty żelbetową płytą. Również w 2000 r., w warunkach samowoli budowlanej, bez wymaganego zgłoszenia, na działce nr [...] w T. wykonano obudowę ujęcia wód podziemnych, składającą się z siedmiu kręgów betonowych o średnicy 1200 mm i wysokości 3,5 m, przykrytej żelbetowym prefabrykowanym włazem. Zgodnie z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy Żukowo zatwierdzonym Uchwałą Nr XVIII/99/91 Rady Gminy w Żukowie z dnia 19 grudnia l991r. (Dz.Urz.Woj.Gd. Nr 2, poz. 6 z 1992r.) działki nr [...] i nr [...] w T. posiadają przeznaczenie rolnicze oraz znajdują się w wewnętrznym terenie ochrony pośredniej strefy ochronnej ujęcia wody powierzchniowej [...] z rzeki [...]. W związku z tym, że R. i H. M. nie uzyskali decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowych obiektów budowlanych uzasadnione jest zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego, stanowiącego, iż właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. H. M., R. M., T. M., A. M. i P. M. wnieśli odwołanie od powyższej. Wskazali oni, że są współwłaścicielami pięciu działek. Na terenie działki nr [...] znajdowała się trwale z gruntem związana altana, która została zburzona, a na jej miejscu postanowiono kontener, nietrwale związany z gruntem, posiadający szczelne szambo. Działania te poprawiły stan sanitarny, ekologiczny i wizualny terenu. Powrót do stanu poprzedniego byłby szkodliwy dla środowiska naturalnego. Odwołujący się stwierdzili, iż wybudowa studnia jest nieużyteczna z wagi na brak wody. Nadto wskazali oni, że pismem z dnia 3 grudnia 2000 r. wystąpili oni o zatwierdzenie planu zagospodarowania tego terenu. Decyzją z dnia 7 czerwca 2002 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 48 i art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, iż przed rozpoczęciem budowy, zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego, inwestor obowiązany jest uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę. Wykonanie obiektu budowlanego bez pozwolenia stanowi samowolę budowlaną, podlegającą przepisom art. 48 Prawa budowlanego, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ II instancji wskazał, że art. 48 Prawa budowlanego nie daje podstaw do uwzględnienia takich argumentów jak względy ekologiczne czy użytkowe. Obiekty budowlane wymagają uzyskania pozwolenia na budowę (jeżeli obowiązek taki nie jest wyłączony na podstawie art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego) lub zgłoszenia właściwemu organowi zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i w razie niedopełnienia tego obowiązku stanowią samowolę budowlaną. Organ odwoławczy stwierdził, że wystąpienie właścicieli obiektów do Urzędu Gminy o zatwierdzenie planu zagospodarowania w stosunku do obiektów już wykonanych jest faktycznie zgłoszeniem dokonanej samowoli budowlanej. Czynność powyższa jak i inne działania wchodzące w zakres przygotowania inwestycji winny być dopełnione przed rozpoczęciem budowy, a nie po jej zakończeniu. H. M., T. M., A. M. i P. M. wnieśli skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się rozpatrzenia planu zagospodarowania terenu, zgłoszonego do Urzędu Gminy w dniu 5 grudnia 2000 r. Skarżący wskazali, że bez ustawienia stalowego kontenera, niezwiązanego trwale z gruntem, z drewnianym tarasem i wybudowania szczelnego szamba, w ogóle nie było możliwe korzystanie z przedmiotowych działek rolniczych. Inwestycja ta nie narusza przepisów Prawa budowlanego w zakresie sztuki budowlanej. Zgodnie z obowiązującym Prawem budowlanym w tym konkretnym przypadku wystarczało zgłoszenie planowanej inwestycji. Poza naruszeniem terminu zgłoszenia planowej inwestycji do Urzędu Gminy, plan zagospodarowania terenu był i jest zgodny z obowiązującymi przepisami, ponadto poprawia stan sanitarny, ekologiczny i wizualny terenu. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia celem zalegalizowania stojących obiektów, które są skarżącym potrzebne i nikomu nie przeszkadzają. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił i zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 53 poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Organy administracji obu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, prowadziły postępowanie zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego. Jak wynika z bezspornych okoliczności sprawy skarżący są współwłaścicielami działek nr [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w T. Na działce nr [...] posadowiono w 1999 r. stalowy kontener o wymiarach 6 x 2,45m. Obiekt ten pełni funkcję rekreacyjną oraz częściowo funkcję gospodarczą. Do obiektu tego dobudowano zadaszony taras o wymiarach 1,5m x 6 m. Na działce nr [...] w 2000 r. wybudowano zbiornik na ścieki. Na budowę powyższych obiektów właściciele nie uzyskali wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2000r. nr 106, poz. 1126 ze zm.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem at. 29 i 30 tej ustawy. Pojęcie robot budowlanych obejmuje zgodnie z art. 3 pkt 7 budowę, a także prace polegające na montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Podniesiony przez skarżącego sposób związania budynków z gruntem nie ma znaczenia dla oceny obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Przepisy Prawa budowlanego nie wyłączają bowiem takiego obowiązku w przypadku obiektu, który nie jest trwale związany z gruntem. Art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego stanowi, iż obiekt nie połączony trwale z gruntem, w tym obiekt kontenerowy, stanowi tymczasowy obiekt budowlany. Realizacja takiego obiektu nie jest zwolniona z uzyskania pozwolenia na budowę, za wyjątkiem podlegających zgłoszeniu tymczasowych obiektów wymienionych w art. 29 ust. 5 i 5 a Prawa budowlanego. Przepisy art. 29 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2000r. nr 106, poz. 1126) nie przewidują zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę obiektów takiego typu jak postawione przez skarżących, przed ich realizacją inwestorzy winni zatem uzyskać pozwolenie na budowę. Ujęcie wód podziemnych składające się z siedmiu kręgów betonowych przykrytych żelbetowym prefabrykowanym włazem wykonano w 2000 r. Z pisma z dnia 3 grudnia 2000 r. w którym skarżący zwraca zwrócili się o zatwierdzenie planu realizacji inwestycji i wydanie pozwolenia na budowę wynika, że obudowa ta została wykonana przed jego sporządzeniem. (dowód : pismo z dnia 3 grudnia 2000 r. k 9 akt administracyjnych organu I instancji) Obudowa ujęcia wody została zatem wybudowana przed zgłoszeniem jej budowy, czego skarżący nie kwestionują. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 5 Prawa budowlanego wykonanie obudowy ujęć wód podziemnych jest zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, wymaga jednak w myśl art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego dokonania zgłoszenia. Zgłoszenia tego należy zgodnie z art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego dokonać przed zamierzonym terminem wykonania robót budowlanych, a inwestor może przystąpić do realizacji budowy jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu. Inwestycja, na której przeprowadzenie wymagane jest posiadanie pozwolenia na budowę lub dokonanie obowiązku zgłoszenia budowy, przeprowadzona bez spełnienia tych wymogów przez inwestora stanowi samowolę budowlaną, spotykającą się z sankcją przewidzianą w art. 48 ustawy z dnia 7 1ipca 1994 r. Prawo budowlane. Art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ administracji stanowił, iż właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Przepis ten przewiduje wobec obiektów budowlanych wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, obowiązek nakazania przez organy nadzoru budowlanego ich rozbiórki. Unormowanie to nie pozostawia organom administracji sfery uznaniowości w zakresie zastosowania sankcji rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia. Stwierdzenie, że wzniesienie określonego obiektu budowlanego nastąpiło bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia obligowało zatem organ administracji do nakazania jego rozbiórki w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego. Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w stanie prawnym z daty podjęcia zaskarżonej decyzji nie przewidywały możliwości legalizacji obiektu wybudowanego bez pozwolenia na budowę bądź bez dokonania obowiązku zgłoszenia właściwemu organowi, ani nie dopuszczały stosowania jakichkolwiek okoliczności łagodzących ten rygor. Podnoszone przez skarżących okoliczności, dotyczące celowości zezwolenia na pozostawienie obecnego sposobu zagospodarowania działek nie mają w świetle treści art. 48 Prawa budowlanego znaczenia dla oceny wydanych decyzji. Na inwestorach ciążył obowiązek przestrzegania przepisów obowiązującego prawa. Przewidziany w art. 28 obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę jak również wynikający z art. 30 ust. pkt 1 obowiązek zgłoszenia budowy dotyczy wszystkich inwestorów. Obowiązki ten nie zostały w niniejszej sprawie wypełnione. Nakaz rozbiórki w niniejszej sprawie stanowi sankcję za wybudowanie obiektu bez respektowanie przepisów prawa nakazujących uzyskanie przed rozpoczęciem budowy pozwolenia na budowę bądź jej zgłoszenia. Wydana przez organ administracji decyzja jest zgodna z prawem. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę jako bezzasadną.