II SA/Gd 1635/02
WyrokWSA w Gdańsku2004-12-16
Skład orzekający: Marek Gorski, Elżbieta Kowalik – Grzanka, Krzysztof Gruszecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, wobec której orzeczono eksmisję bez prawa do lokalu socjalnego lub zamiennego, może przysługiwać dodatek mieszkaniowy, jeśli istnieją inne orzeczenia sądowe wskazujące na potrzebę zapewnienia jej pomieszczenia zastępczego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych. W szczególności, organy nie ustaliły, czy mimo braku przyznania lokalu socjalnego lub zamiennego w wyroku eksmisyjnym, skarżącej nie przysługuje on na mocy innych orzeczeń sądowych, co ma kluczowe znaczenie dla prawa do dodatku mieszkaniowego.Stan faktyczny
Skarżąca C. G. wniosła o przyznanie dodatku mieszkaniowego, jednak organ I instancji odmówił jej tego świadczenia, wskazując na brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu i brak orzeczenia sądu o prawie do lokalu zamiennego lub socjalnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, powołując się na wyrok eksmisyjny, który pozbawiał skarżącą prawa do lokalu zamiennego lub socjalnego. Skarżąca wniosła skargę do sądu, przedstawiając dodatkowe postanowienia sądu dotyczące wykładni wcześniejszych orzeczeń.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Marek Gorski Sędzia WSA Elżbieta Kowalik – Grzanka Asesor WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Protokolant Beata Kaczmar po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi C. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 3 kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 25 lutego 2002 r., nr [...].
3 II SA/Gd 1635/02
U z a s a d n i e n i e
Decyzją z dnia 3 kwietnia 2002 r. Nr KO.III-8136/62/02 Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 25 lutego 2002 r. odmawiającą przyznania C. G. dodatku mieszkaniowego.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że C.G. złożyła wniosek o przyznanie jej dodatku mieszkalnego na pokrycie kosztów utrzymania zajmowanego przez nią lokalu mieszkalnego przy ul. R. [...] w S., jednak organ I instancji świadczenia jej nie przyznał z uwagi na to, że lokal mieszkalny zajmuje bez tytułu prawnego i nie dysponuje orzeczeniem sądu potwierdzającym jej prawo do lokalu zamiennego lub socjalnego.
Rozpatrując odwołanie C. G. od tego orzeczenia organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z postanowieniami art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Natomiast odwołująca się wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w S. z dnia 7 czerwca 1996 r. sygn. I Cr 170/96 zobowiązana została do opróżnienia zajmowanego lokalu, bez prawa do otrzymania lokalu zamiennego lub socjalnego. W związku z tym brak było podstaw do przyznania dodatku, decyzje administracyjne w tym zakresie nie mają bowiem charakteru uznaniowego.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła C. G. opisując swoją sytuację życiową oraz przebieg postępowania o eksmisję,
w którym w jej przekonaniu została skrzywdzona. Następnie w piśmie z dnia 23 lipca 2003 r. skarżąca nadesłała postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia 21 marca 1997 r., sygn. akt Co 269/96 w sprawie dokonania wykładni postanowienia z dnia 28.10.1996 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Dla oceny zasadności zaskarżonego rozstrzygnięcia zasadniczego znaczenia nabierają postanowienia art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, który w dacie orzekania przez organy administracji stanowił, że dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługującym im lokal zamienny lub socjalny.
Zgodnie z postanowieniami art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. Nr 71, poz. 733
z późn. zm.) przez lokal socjalny należy rozumieć lokal nadający się do zamieszkania ze względu na wyposażenie i stan techniczny, którego powierzchnia pokoi przypadająca na członka gospodarstwa domowego najemcy nie może być mniejsza niż 5 m2, a w przypadku jednoosobowego gospodarstwa domowego 10 m2, przy czym lokal ten może być o obniżonym standardzie. Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 6 tego samego aktu prawnego przez lokal zamienny należy rozumieć znajdujący się w tej samej miejscowości, w której położony jest lokal dotychczasowy, wyposażony w co najmniej takie urządzenie techniczne, w jakie był wyposażony lokal używany dotychczas, o powierzchni pokoi takiej jak w lokalu dotychczas używanym, warunek ten uznaje się za spełniony, jeżeli na członka gospodarstwa domowego przypada 10 m2 powierzchni łącznej pokoi, a w wypadku gospodarstwa jednoosobowego 20 m2 tej powierzchni.
W rozpatrywanym przypadku w aktach sprawy znajduje się postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia 21 marca 1997 r. sygn. akt Co 269/96 dokonujące wykładni postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia 28 października 1996 r., w którym między innymi stwierdzono, że obowiązkiem Komornika jest dostarczenie skarżącej oraz jej rodzinie pomieszczenia zabezpieczającego ich podstawowe potrzeby bytowe, ponadto w pkt 4 tego postanowienia stwierdzono, że eksmisja nie może nastąpić na "bruk" czy "donikąd", a jedynie może zostać wykonana w drodze dobrowolnego opróżnienia lokalu przez dłużników bądź w drodze przekwaterowania do pomieszczenia zastępczego.
W orzeczeniu tym Sąd posłużył się co prawda określeniem pomieszczenia zastępczego nie znanym ustawie o dodatkach mieszkaniowych. Z uwagi jednak na mającą, w tym czasie, miejsce zmianę przepisów oraz w sytuacji, gdy w sprawie były wydawane orzeczenia przez sądy powszechne, organy administracji dokonując ustaleń powinny wyjaśnić przede wszystkim, czy po orzeczeniu eksmisji nie miało miejsca przyznanie skarżącej lokalu zamiennego lub socjalnego.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż w sprawie były wydawane postanowienia dokonujące wykładni wcześniejszych orzeczeń. Wynika więc z tego, że budziły one wątpliwości. Z odwołania wniesionego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] wynika również, że C.G. występowała w sprawie zapewnienia jej lokalu mieszkalnego do Miasta S. oraz do sądu. W aktach sprawy brak jest jednak jakichkolwiek dokumentów potwierdzających dokonywanie ustaleń w tym zakresie. Nie wyjaśniając tych okoliczności organy administracji naruszyły postanowienia art. 7 K.p.a., który zobowiązuje je do ustalenia prawdy obiektywnej polegającej na ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego, co powinno mieć miejsce w sytuacji występowania wątpliwości takich jak w przedmiotowej sprawie.
Dlatego też przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy skoncentrować się na wyjaśnieniu czy mimo braku przyznania lokalu socjalnego lub zamiennego w wyroku eksmisyjnym nie przysługuje on stronie na mocy innych orzeczeń sądowych i w zależności od dokonanych w tym zakresie ustaleń podjąć odpowiednie rozstrzygnięcie. Okoliczności te mają bowiem zasadnicze znaczenie z punktu widzenia prawa do dodatku mieszkaniowego.
Biorąc pod uwagę powyższe uchybienia mogące mieć wpływ na wynik postępowania Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem obligatoryjne jedynie w przypadku, gdy zaskarżona decyzja nadaje się z istoty swej do wykonania. Zaskarżona decyzja dotyczyła odmowy przyznania świadczenia i nie podlegały wykonaniu, orzekanie o możliwości jej wykonania było zatem bezprzedmiotowe.
AW
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło