II SA/Gd 1665/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Przybielski Sędziowie: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Sędzia WSA Jolanta Górska Protokolant: Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2004 r. na rozprawie ze skargi K. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 kwietnia 2001 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej K. S. kwotę 10 (dziesięć) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. zaskarżona decyzja nie może być wykonana. II SA/Gd 1665/01 Uzasadnienie K. S. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 kwietnia 2001 r. Nr [...], którą to decyzją po rozpatrzeniu odwołania A. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej w A. P. rozbiórkę pomieszczenia gospodarczego zlokalizowanego na terenie nieruchomości przy ul. C. [...] oraz uporządkowanie terenu po rozbiórce w/w obiektu, organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ powołał art.138 § 2 k.p.a.. W uzasadnieniu podano, że budynek gospodarczy zlokalizowany na działce przy ul. C. Nr [...] w B. został wybudowany na przełomie lat 1993 i 1994, częściowo w miejsce istniejącego poprzednio drewnianego budynku gospodarczego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę , czym naruszono art.28 i 29 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane. Organ I instancji nakazał A. P. ,obecnemu użytkownikowi obiektu, jego rozbiórkę w oparciu o art.37 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. ,zgodnie z którym obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy organ administracji stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. W dalszej części uzasadnienia decyzji organ odwoławczy stwierdza, że w aktach sprawy znajduje się opinia z dnia 14 lutego 1994 r., z której wynika, że zgodnie z miejscowym planem szczegółowym zagospodarowania dz. Ś., posesja przy ul. C. [...] położona jest w granicach terenu przeznaczonego pod projektowany parking a istniejąca zabudowa przewidziana jest docelowo do likwidacji. Organ II instancji zauważa, że jak wynika z materiałów sprawy postępowanie organu zmierzało do usankcjonowania istniejącej samowoli i że w świetle materiału dowodowego sprawy uwzględniając interes strony należy rozpatrzyć możliwość czasowego wykorzystania przedmiotowego budynku gospodarczego. W związku z powyższym należy materiał dowodowy uzupełnić o aktualną opinię dotyczącą realizacji zamierzeń przewidzianych w planie i możliwości dopuszczenia do użytkowania budynku gospodarczego na okres czasowy. Dalej w/w organ stwierdza, że w przypadku ustalenia możliwości legalizacji budynku gospodarczego na okres czasowy, organ I instancji winien rozpatrzyć czy nie zachodzą przesłanki z art. 37 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Z decyzją organu II instancji nie zgodziła się skarżąca K. S., która powołując się na przysługujące jej prawo współwłasności nieruchomości przy ul. C. [...], oprócz zarzutów merytorycznych odnoszących się do decyzji organu I instancji w uzasadnieniu skargi i podniosła zarzut, iż nie zgadza się ze stanowiskiem organu II instancji o możliwości czasowego wykorzystania przedmiotowego budynku gospodarczego. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 ,poz. 1271 ze zm.) sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone ,podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych(Dz. U. Nr 53, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skargę należało uwzględnić. Zgodnie z treścią art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Obowiązek zastosowania instytucji reformacji i orzeczenia co do istoty sprawy zamiast uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w sytuacji stwierdzenia jej wadliwości, w świetle powołanego przepisu istnieje wówczas, gdy dokonujący kontroli instancyjnej organ II instancji nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdził potrzeby dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Wyjaśnienia wstępne, wyżej zamieszczone, należało poczynić z tego względu, że badający zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w przypadku decyzji kasacyjnej (a tego rodzaju decyzją jest decyzja zaskarżona) ocenia jej legalność w zakresie ograniczonym do przesłanek z powołanego art. 138 § 2 k.p.a. W tym względzie Sąd stwierdził istotne naruszenia w/w artykułu uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim stwierdzić należy, że podstawą wydania nakazu rozbiórki przez organ I instancji jest ustalenie braku zgodności samowolnej inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego. Do tego ustalenia organ II instancji nie odniósł się w motywach zaskarżonej decyzji. Ewentualne wątpliwości w tym względzie mogły zostać wyeliminowane w trybie artykułu 136 k.p.a., który stwarza organowi odwoławczemu możliwość przeprowadzenia, również z urzędu, dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Organ II instancji ocenia bowiem sprawę całościowo i od początku. W sytuacji, w której podstawą do wydania nakazu rozbiórki wskazanych w decyzji obiektów była niezgodność z planem zagospodarowania przestrzennego, obowiązkiem organu odwoławczego było sprawdzenie tego ustalenia organu I instancji, albowiem w przypadku jego potwierdzenia wykonanie inwestycji w warunkach samowoli uzasadniało wydany nakaz na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.). W takiej sytuacji również na gruncie przepisów w/w ustawy nie istniała możliwość zalegalizowania samowoli budowlanej, co w konsekwencji czyniłoby bezzasadnym uchylenie decyzji i kierowanie sprawy do ponownego jej rozpatrzenia przez organ I instancji. Postępowanie w sprawie wydania decyzji o sposobie tymczasowego zagospodarowania terenu (art. 37 obowiązującej w czasie orzekania ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym), na które wskazuje organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ma zupełnie inny charakter i inne też są przesłanki, które warunkują wydanie decyzji o wykorzystaniu terenu w sposób dotychczasowy. Ze względów wyżej przytoczonych Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.