II SA/Gd 167/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A w B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi oraz B. i M. Sz. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 grudnia 2007 r., Nr [...] w przedmiocie odroczenia wykonania rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: odmówić A w B. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stowarzyszenie "A" z siedzibą w C., reprezentowane przez B. Z. i Ł. Ś., wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podano, że statutowym celem Stowarzyszenia jest obrona interesów właścicieli domków i działek w B. oraz administrowanie osiedlem domków w B. Majątek Stowarzyszenia stanowią wyłącznie kwoty uzyskiwane ze składek członkowskich, wnoszone raz w roku w kwocie po 100 zł od członka. Członkami Stowarzyszenia są zaś przede wszystkim emeryci i renciści o niskich dochodach, których nie stać na opłacenie za Stowarzyszenie należnego wpisu sądowego, a niektórzy nie płacą nawet składki 100 zł na rok. Jak wskazano w uzasadnieniu wniosku, pieniądze zebrane z tych składek przeznaczane są na zakup materiałów biurowych, opłaty za dostarczanie wody pitnej, usuwanie odpadów stałych, usługi ksero, delegacje służbowe, telefon, konserwacje i utrzymanie sieci wodociągowej. Wydatki te oszacowano łącznie na kwotę 6 300 zł na rok. Stan konta Stowarzyszenia na dzień 30 czerwca 2008 r. wynosi 4 944,56 zł (konto oszczędnościowe) oraz 119,67 zł - na koncie firmowym. W ocenie reprezentujących Stowarzyszenie, w tej sytuacji nie stać Stowarzyszenia na opłacenie wpisu sądowego w niniejszej sprawie, tym bardziej, że na etapie postępowania sądowoadministracyjnego jest wiele spraw członków Stowarzyszenia, ani poniesienie pozostałych kosztów w sprawie. Stosownie do treści art. 245 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane: 1) w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 cytowanej ustawy). W ocenie Sądu, brak jest podstaw, by uznać, że wnioskodawca spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Biorąc pod uwagę okoliczności wskazane we wniosku, zwłaszcza fakt, że na rachunku bankowym Stowarzyszenia znajduje się kwota ponad 5 000 zł, Sąd uznał, iż Stowarzyszenie nie wykazało, że nie ma żadnych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Nie bez znaczenia dla tej oceny jest okoliczność, iż realizacja statutowego celu Stowarzyszenia, jakim jest obrona interesów właścicieli domków i działek w B., a w konsekwencji - również obrona ich praw przed sądami, z natury rzeczy musi wiązać się z posiadaniem i zabezpieczeniem pewnych kosztów, z przeznaczeniem na ten właśnie cel. Stowarzyszenie nie wykazało, aby czyniło jakiekolwiek starania o zabezpieczenie środków na realizację statutowych celów, w inny sposób niż przez zobowiązanie do uiszczania symbolicznych składek członkowskich, które zresztą – jak wskazano w treści wniosku – nawet nie są uiszczane przez wszystkich członków. Brak jest w takiej sytuacji podstaw do przerzucania ciężaru kosztów realizacji celów statutowych Stowarzyszenia na Skarb Państwa, a także, by dawać pierwszeństwo pozostałym zobowiązaniom Stowarzyszenia, np.: do nabycia wody pitnej z OW [...], przed zobowiązaniem do uiszczenia kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie sądowoadministracyjnej. Wobec powyższego, Sąd na mocy przepisu art. 246 § 2 pkt 1 cytowanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.