II SA/Gd 168/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Asesor WSA Jakub Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2025 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. w T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 20 grudnia 2024 r., nr SKO.460.16.2024 w przedmiocie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny odziaływania przedsięwzięcia na środowisko oddala skargę. Stowarzyszenie [...] wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 25 czerwca 2024 r. inwestor B. sp. z o.o. złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Budowa farmy fotowoltaicznej o mocy 7 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą na terenie [...]" (dalej także jako przedsięwzięcie). W opinii z 19 lipca 2024 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie nie stwierdziło potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania ww. przedsięwzięcia na stan zasobów wodnych i zagrożenie osiągnięcia przez nie celów środowiskowych. Jednocześnie PGW Wody Polskie wskazały na konieczność uwzględnienia w decyzji wymienionych w opinii warunków i wymagań. W dniu 22 lipca 2024 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Bytowie (PPIS) wyraził opinię, że dla przedsięwzięcia zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w zakresie określonym w art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (u.o.o.ś.), z uwagi na charakter i powierzchnię planowanej inwestycji, zmiany krajobrazu, bliskość zabudowy mieszkaniowej, możliwość pojawienia się uciążliwości dla terenów sąsiednich i w związku z tym - możliwość wystąpienia konfliktów społecznych. PPIS wskazał, że najbliższa zabudowa mieszkalna znajduje się około 12,26 m od granic planowanej inwestycji w kierunku północno-wschodnim. Postanowieniem z 5 września 2024 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku (RDOŚ) wyraził opinię o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko ww. przedsięwzięcia. Jednocześnie RDOŚ wskazał na konieczność uwzględnienia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach warunków dotyczących etapu realizacji eksploatacji przedsięwzięcia. Postanowieniem z 22 października 2024 r. Wójt Gminy Lipnica stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko analizowanego przedsięwzięcia w ramach wszczętego postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jednocześnie Wójt postanowił określić zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w ramach zgodnych z art. 66 u.o.o.ś. O wydaniu postanowienia Wójt powiadomił strony za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, nadto zamieścił obwieszczenie na tablicach ogłoszeń i stronie internetowej. Wnioskiem z 29 października 2024 r. Stowarzyszenie wniosło o uznanie go za stronę postępowania. Pismem z 4 listopada 2024 r. Wójt poinformował o uznaniu Stowarzyszenia za stronę w prowadzonym postępowaniu. Następnie, 5 listopada 2024 r. Stowarzyszenie wniosło o wydanie mu kopii wydanych postanowień, a 12 listopada 2024 r. - złożyło zażalenie na postanowienia z 22 października 2024 r. Po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez Stowarzyszenia, postanowieniem z 20 grudnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku utrzymało zaskarżone postanowienie z 22 października 2024 r. w mocy, podzielając wnioski i analizę organu I instancji w przedmiocie nałożenia na inwestora obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W skardze na tak wydane postanowienie wniesiono o jego uchylenie i stwierdzenie, że jest ono wadliwe, a podnoszone przez skarżącego zarzuty są zasadne. Skarżące Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 8 c i pkt 11 c u.o.o.ś. poprzez pominiecie zamieszczenia ogłoszenia o wszczęciu postępowania w prasie lokalnej. Nadto zarzucono niezgodność postanowienia z uchwałą w sprawie przyjęcia Strategii Rozwoju Gminy Lipnica w związku z ustawą o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Strona skarżąca uznała przy tym wszczęcie postępowania na terenie działki nr [...] za przedwczesne wskazując, że wszczęto procedurę na terenie niewskazanym w uchwale i naruszającą spójność planowania przestrzennego na poziomach wyższego rzędu - regionu i kraju. W konsekwencji nie były realizowane cele i ustalenia rozwoju gminy w oparciu o zrównoważony rozwój społeczny, gospodarczy i infrastrukturalny i przestrzenny całej gminy. Naruszony został przepis art. 4 ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju z dnia 6 grudnia 2021 r. Wszczęcie postępowania było sprzeczne także ze wskazaniami zapisanymi w załączniku nr 1 do uchwały (tab. 1 poz. 43), gdyż przemysłowe farmy fotowoltaiczne zmieniają trwale krajobraz. Powyższy zarzut w istocie przeoczono i pominięto. Nadto, mimo sprostowania omyłki przez Wójta i Kolegium postanowienie jest w dalszym ciągu wadliwe, zawiera fałszywe informacje, np. na stronie 2 i 5 uzasadnienia. Ponadto, upublicznione na tablicach ogłoszeń informacje nie zostały sprostowane, nie dokonano zmian także w wykazie danych. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 20 grudnia 2024 r., utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy Lipnica z 22 października 2024 r. stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na "Budowie farmy fotowoltaicznej o mocy 7 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą na terenie [...]" oraz określające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Kontrolowane postanowienia wydane zostały na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1112 ze zm., zwana dalej jak wcześniej "u.o.o.ś."). Oceniane postępowanie administracyjne zostało wszczęte wnioskiem inwestora o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla zaplanowanego przedsięwzięcia. Zgodnie bowiem z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.o.o.ś. ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się w ramach: postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Tym samym bezzasadny jest, w ocenie Sądu, zarzut skargi o przedwczesnym wszczęciu postępowania. Postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla tego typu inwestycji wszczyna się wyłącznie na wniosek inwestora i tak też było w niniejszej sprawie. Organy prawidłowo zaliczyły ww. przedsięwzięcie do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jako wskazane w § 3 ust. 1 pkt 54 a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. poz. 1839; w skrócie jako "rozporządzenie 10 września 2019 r."). Zgodnie z art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie następujące kryteria: rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem: skali przedsięwzięcia i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji, a także istotnych rozwiązań charakteryzujących przedsięwzięcie, powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem, różnorodności biologicznej, wykorzystywania zasobów naturalnych, w tym gleby, wody i powierzchni ziemi, emisji i występowania innych uciążliwości, ocenionego w oparciu o wiedzę naukową ryzyka wystąpienia poważnych awarii lub katastrof naturalnych i budowlanych, przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii, w tym ryzyka związanego ze zmianami klimatu, przewidywanych ilości i rodzaju wytwarzanych odpadów oraz ich wpływu na środowisko, w przypadkach gdy planuje się ich powstawanie, zagrożenia dla zdrowia ludzi, w tym wynikającego z emisji; usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym i planowanym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego - uwzględniające: a) obszary wodno-błotne, inne obszary o płytkim zaleganiu wód podziemnych, w tym siedliska łęgowe oraz ujścia rzek, obszary wybrzeży i środowisko morskie, obszary górskie lub leśne, obszary objęte ochroną, w tym strefy ochronne ujęć wód i obszary ochronne zbiorników wód śródlądowych, obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin, grzybów i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000, oraz pozostałe formy ochrony przyrody, obszary, na których standardy jakości środowiska zostały przekroczone lub istnieje prawdopodobieństwo ich przekroczenia, g) obszary o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne, h) gęstość zaludnienia, i) obszary przylegające do jezior, j) uzdrowiska i obszary ochrony uzdrowiskowej, k) wody i obowiązujące dla nich cele środowiskowe; 3) rodzaj, cechy i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do kryteriów wymienionych w pkt 1 i 2 oraz w art. 62 ust. 1 pkt 1, wynikające z: zasięgu oddziaływania - obszaru geograficznego i liczby ludności, na którą przedsięwzięcie może oddziaływać, transgranicznego charakteru oddziaływania przedsięwzięcia na poszczególne elementy przyrodnicze, charakteru, wielkości, intensywności i złożoności oddziaływania, z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej oraz przewidywanego momentu rozpoczęcia oddziaływania, prawdopodobieństwa oddziaływania, czasu trwania, częstotliwości i odwracalności oddziaływania, f) powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem, g) możliwości ograniczenia oddziaływania. Wydane w sprawie postanowienie Wójta Gminy Lipnica z 22 października 2024 r., w którym organ ten stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia, spełnia wymogi wynikające z przytoczonych powyżej przepisów ustawy. Wydane zostało w szczególności po zasięgnięciu prawem wymaganych stanowisk organów współdziałających, z których jeden zarekomendował nałożenie ww. obowiązku (opinia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bytowie z 22 lipca 2024 r. o potrzebie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko). Sąd akceptuje stwierdzenie organu, że należało taki obowiązek nałożyć, czego nie kwestionuje przy tym inwestor. W konsekwencji Kolegium zaskarżonym postanowieniem z 20 grudnia 2024 r. prawidłowo utrzymało w mocy postanowienie Wójta z 22 października 2024 r. Zarzuty formułowane przez stronę skarżącą, zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak również w treści skargi, nie mogły skutkować jej uwzględnieniem. Zgodzić się należy ze stroną skarżącą, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. c u.o.o.ś. postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmuje w szczególności zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. Wskazania jednak wymaga, że na gruncie niniejszej sprawy Sąd nie stwierdził naruszenia powołanego przepisu w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Art. 5 u.o.o.ś. stanowi, że każdy ma prawo uczestniczenia, na warunkach określonych ustawą, w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa. Udział społeczeństwa w postępowaniu w sposób formalny następuje zatem właśnie w związku z wydaniem postanowienia nakładającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Na obecnym etapie postępowania zarzucanie naruszenia zasad zapewnienia społeczności tego udziału jest więc całkowicie przedwczesne. Nadto zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 16 u.o.o.ś. w publicznie dostępnych wykazach zamieszcza się dane o raportach o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Taki raport jeszcze w niniejszej sprawie nie został przez inwestora sporządzony, bowiem obowiązek jego złożenia aktualizuje się wraz z nałożeniem obowiązku przeprowadzenia oceny. Strona skarżąca wskazuje także na niezgodność wydanych postanowień zuchwałą Rady Gminy w Lipnicy nr XXXVI 1/301/2022 z dnia 18 lutego 2022 roku w sprawie przyjęcia Strategii Rozwoju Gminy Lipnica do roku 2030. W ocenie Sądu jednak na gruncie niniejszej sprawy organy, nakładając obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla ww. przedsięwzięcia, nie były zobligowane do badania zgodności z przywołaną uchwałą. Kryteria uwzględniane przy ocenie zasadności nałożenia ww. obowiązku są wyznaczane ustawą i zostały wskazane powyżej. Tym samym nie został także naruszony art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. 2024 r., poz. 324), który nie był stosowany w skarżonym postanowieniu. Bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostają także zarzuty w zakresie dotyczącym braku sprostowania upublicznionych na tablicach ogłoszeń obwieszczeń i informacji w publicznie dostępnym wykazie. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie stwierdził w tej sprawie naruszenia przepisów prawa tak materialnego, jak i procesowego, uzasadniającego uchylenie zaskarżonego postanowienia. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), Sąd oddalił skargę. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.