II SA/Gd 1689/01
WyrokWSA w Gdańsku2004-03-11
Skład orzekający: Marek Gorski, Anna Orłowska, Arkadiusz Despot-Mładanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego należy uwzględniać alimenty i dodatek pielęgnacyjny jako dochód, a także czy dzieci zameldowane na stałe, ale faktycznie nie zamieszkujące z wnioskodawcą, powinny być wliczane do liczby członków gospodarstwa domowego?Ratio decidendi
Dodatek mieszkaniowy jest świadczeniem obligatoryjnym, którego wysokość oblicza się na podstawie ściśle określonych przepisów ustawy. Do dochodu nie wlicza się wyłącznie świadczeń enumeratywnie wymienionych w ustawie, co wyklucza odliczenie alimentów i dodatku pielęgnacyjnego. Ponadto, dla ustalenia liczby osób w gospodarstwie domowym kluczowe jest stałe zamieszkiwanie, a nie samo zameldowanie, co oznacza, że dzieci nie mieszkające z wnioskodawcą nie powinny być uwzględniane przy obliczaniu dochodu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania J. K. dodatku mieszkaniowego. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy, uznając, że dochód skarżącego, uwzględniający alimenty i dodatek pielęgnacyjny, oraz liczba osób w gospodarstwie domowym (dwie osoby zamiast czterech) uniemożliwiają przyznanie świadczenia. Skarżący zarzucił nienależyte rozpoznanie sprawy, wskazując na swoje całkowite niezdolność do pracy, stałe zameldowanie dzieci i byłej żony, oraz ponoszone koszty utrzymania dzieci.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski, Sędziowie: NSA Anna Orłowska, WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.), Protokolant Jarosław Skopczyński, po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 marca 2001 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 30 marca 2001 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy, mocą której na podstawie art. 39 ust. 1, art. 41 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (tekst jedn.: Dz. U. z 1998 r. Nr 120, poz. 787 ze zm.) odmówiono przyznania J. K. dodatku mieszkaniowego.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że dodatek mieszkaniowy jest świadczeniem o charakterze obligatoryjnym, o ściśle określonym w ustawie sposobie jego obliczania. Jego wysokość zależy jedynie od wydatków mieszkaniowych określonych rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 1999 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych oraz wysokości dochodów gospodarstwa domowego określonych wg art. 40 ust. 2 ustawy o najmie... jako średniomiesięczny dochód osiągnięty przez wszystkich członków gospodarstwa domowego przez okres ostatnich trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku, przy czym, zgodnie z art. 39a ust. 1 za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe. Do dochodu nie wlicza się dodatków dla sierot zupełnych, zasiłków okresowych oraz jednorazowych świadczeń pieniężnych i w naturze z pomocy społecznej.
Organ II instancji podał, że jak wynika z powyższego płacone przez stronę zaliczki na podatek dochodowy, ubezpieczenie zdrowotne, alimenty, jak również dodatek pielęgnacyjny muszą być uwzględnione przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego jako dochód strony.
W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie do wydatków należy zaliczyć czynsz, który po przeliczeniu na powierzchnię normatywną (40 m2) wyniósł 261,84 zł. Dochód gospodarstwa domowego strony wyniósł miesięcznie 1357,33 zł (emerytura), średnio na osobę 678,67 zł i był wyższy od najniższej emerytury (470,51 zł) o 208,16 zł.
Wysokość dodatku mieszkaniowego oblicza się jako różnicę pomiędzy wydatkami przypadającymi na powierzchnię normatywną, a 12% dochodów gospodarstwa w gospodarstwie dwuosobowym (art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych), a w przypadku, gdy dochód na jedną osobę w rodzinie przekracza kwotę najniższej emerytury pomniejsza się go o tę nadwyżkę (art. 41 ust. 2 ustawy).
Organ odwoławczy wskazał, że 12% dochodu strony stanowi kwotę 162,88 zł. Różnica pomiędzy wydatkami mieszkaniowymi (261,84 zł) a 12% dochodu gospodarstwa domowego (162,88 zł) wynosi 98,96 zł i jest mniejsza niż nadwyżka dochodu na jedną osobę w rodzinie ponad najniższą emeryturę, co oznacza, że dodatek mieszkaniowy stronie nie przysługuje.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. K. zarzucił nienależyte rozpoznanie sprawy. W uzasadnieniu wskazał, że jest osobą całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji. Nadto podał, że w mieszkaniu poza nim na stałe zameldowane jest dwoje jego dzieci, była żona, syn byłej żony oraz czasowo opiekunka.
Skarżący zarzucił, iż dochód podzielony został na dwie osoby a nie na cztery, gdyż dwoje dzieci, które są zameldowane na stałe w zajmowanym przez niego mieszkaniu czasowo przebywa w związku z nauką w internacie i ponosi on duże koszty związane z utrzymaniem dzieci – płaci alimenty w wysokości 300 zł miesięcznie.
Skarżący stwierdził, że kwoty alimentów oraz dodatku pielęgnacyjnego (120,64 zł) nie powinny być brane pod uwagę przy ustalaniu dochodu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Nadto Kolegium wskazało, że skarżący już we wniosku podał liczbę 2 jako ilość osób w gospodarstwie domowym. Natomiast dwoje dzieci, na które skarżący płaci alimenty nie zamieszkują z nim lecz ze swoją matką, byłą żoną strony, która ponownie wyszła za mąż i mieszka w S.
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna. Obowiązująca w dacie wydania zaskarżonej decyzji ustawa z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (tekst. jedn.: Dz. U. z 1998 r. Nr 120, poz. 787 ze zm.) w art. 39a ust. 1 wyraźnie regulowała jakie przychody uważa się za dochód. W myśl niniejszego przepisu dochód stanowiły wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Jednocześnie ustawodawca uznał, że do dochodu nie wlicza się dodatków dla sierot zupełnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej oraz jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej.
Jak wynika z treści powołanego wyżej przepisu brak jest podstaw do odliczenia od dochodu kwoty alimentów oraz dodatku pielęgnacyjnego, gdyż do dochodu nie wlicza się wyłącznie świadczeń enumeratywnie wymienionych w niniejszym przepisie.
Brak jest również podstaw, aby ustalać dochód w przeliczeniu na cztery osoby. Zgodnie z art. 40 ust. 1 cytowanej ustawy przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osoby stale zamieszkujące. Dlatego też dla ustalenia ilości osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego istotna jest przesłanka stałego zamieszkiwania a nie zameldowania na pobyt stały. Z akt administracyjnych jednoznacznie wynika, że dzieci skarżącego nie zamieszkują razem z nim, a ciąży na nim jedynie obowiązek alimentacyjny. W tej sytuacji brak było podstaw do uwzględnienia dzieci skarżącego przy ustalaniu średniego miesięcznego dochodu na jednego członka gospodarstwa domowego.
Wobec powyższego organ prawidłowo ustalił wysokość dochodu skarżącego, który w przeliczeniu na dwie osoby w gospodarstwie domowym wynosił na jedną osobę 678,67 zł i przekraczał o 208,16 zł 100% najniższej emerytury, wynoszącej wówczas 470,51 zł (Komunikat Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 maja 2000 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sieroty zupełnej oraz kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur lub rent – M.P. Nr 14, poz.316).
Zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy wysokość dodatku stanowi różnicę pomiędzy wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu a wydatkami poniesionymi przez osobę otrzymującą dodatek, w wysokości 12% dochodów gospodarstwa - w gospodarstwie 2-4-osobowym.
Skoro wysokość wydatków mieszkaniowych skarżącego, potwierdzona przez Wojskową Agencję Mieszkaniową, obejmująca zakres wydatków wymienionych w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 1999 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. z 1999 r. Nr 40, poz. 403) wynosiła 261,84 zł, zaś 12% dochodu skarżącego (w rozumieniu art. 39a ustawy) wynosiło 162,88 zł, to wyliczenie dodatku mieszkaniowego na kwotę 98,96 zł było zgodne z zasadami wynikającymi z przywołanych powyżej przepisów. Jednocześnie wobec tego, że kwota nadwyżki dochodu na jednego członka gospodarstwa domowego była wyższa od 100% najniższej emerytury oraz przekraczała wysokość dodatku mieszkaniowego zgodnie z at. 39 ust. 1 w związku z art. 41 ust. 2 cytowanej ustawy brak było podstaw do przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego.
Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło