II SA/Gd 1692/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Przybielski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Mariola Jaroszewska,, Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch, Protokolant Diana Wojtowicz, po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 31 października 2003 r., Nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich oddala skargę. II SA/Gd 1692/03 UZASADNIENIE Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w dniu 31 października 2003 r. na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 154 § 1 k.p.a. oraz art. 22 ust 1 i art. 21 ust 1 oraz art. 4 ust 1 pkt 4 w związku z art. 8 ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (jedn. tekst Dz.U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371 ze zm.), przy uwzględnieniu art. 30 ustawy z dnia ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 22 września 2003 r., którą to decyzją odmówiono uchylenia ostatecznej decyzji tego samego organu z dnia 14 lipca 1999 r. o odmowie przyznania R. K. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że sprawa dotycząca przyznania uprawnień kombatanckich R. K. była już przedmiotem rozstrzygnięcia organu administracji, który ostateczną decyzją z 14 lipca 1999 r. odmówił przyznania mu przyznania uprawnień kombatanckich. R. K. domagał się przyznania uprawnień kombatanckich z tego tytułu, że brał udział w Powstaniu Warszawskim oraz przebywał w więzieniu w okresie od 5 marca do 1 czerwca 1952 r. za prowadzenie działalności politycznej. Rozpatrując skargę R. K. na opisaną wyżej ostateczną decyzję z 14 lipca 1999 r. Naczelny Sąd Administracyjny OZ w [...] wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2001 r. w sprawie sygn. akt II SA/Gd [...] oddalił skargę (k. 59-66 akt organu). Organ administracji wskazał, że ocena prawna sądu zawarta w przedmiotowym wyroku wiązała w tej sprawie zarówno sąd, jak i organ administracji w dalszym postępowaniu. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wskazał, że w uzasadnieniu wyroku sąd jednoznacznie stwierdził, iż skoro skarżący nie wykazał żadnym dowodem, iż pełnił służbę w formacjach wojskowych i organizacjach podziemnych, a jedynie przebywał w Warszawie podczas Powstania Warszawskiego, to nie przysługują mu uprawnienia kombatanckie, o jakich mowa w art. 1 – 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach (...). Odnosząc się natomiast do żądania przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu przebywania w więzieniach polskich na mocy skazania w latach 1944 – 1956, na podstawie przepisów wydanych przez władze polskie, przez sądy wojskowe i specjalne, albo w latach 1944 – 1956 bez wyroku za działalność polityczną bądź religijną związaną z walką o suwerenność i niepodległość, sąd wskazał w uzasadnieniu wyroku, że zgodnie z art. 8 ust 2 pkt 2 ustawy o kombatantach (...) osoba ubiegająca się o przyznanie uprawnień kombatanckich, o jakich mowa w art. 4 ust 1 pkt 4 ustawy, zobowiązana jest przedstawić, wydane w trybie k.p.a., potwierdzenie tej okoliczności przez właściwy organ. Sąd wskazał, że uzyskanie uprawnień kombatanckich z tytułu określonego w art. 4 ust 1 pkt 4 ustawy wymaga przedłożenia szczególnego dowodu, potwierdzającego okoliczność represji w trybie określonym w art. 8 ust 2 ustawy, określił organ właściwy do jego wystawienia i pouczył go, że w tym odrębnym postępowaniu administracyjnym strona ma zagwarantowane dwuinstancyjne rozpatrzenie sprawy oraz możliwość wniesienia skargi do sądu. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał również, że R. K., bez uzyskania tego szczególnego dowodu wystąpił ponownie z wnioskiem o przyznanie mu uprawnień kombatanckich, bez powołania się na przesłanki wznowieniowe, bądź podstawy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji. W tej sytuacji, stosownie do art. 235 § 1 k.p.a. jego prośba potraktowana została jako wniosek o uchylenie opisanej wyżej decyzji z 14 lipca 1999 r. w trybie art. 154 k.p.a. Przepis ten przewiduje, że decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji państwowej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W okolicznościach sprawy, bez przedłożenia przez skarżącego opisanego wyżej szczególnego dowodu, o jakim mowa w art. 8 ust 2 pkt 2 ustawy brak było podstaw do zmiany decyzji dotychczasowej, gdyż skarżący nie wykazał, aby jego tymczasowe aresztowanie (pobyt w więzieniu bez wyroku) był związany z działalnością polityczną bądź religijną związaną z walką o suwerenność lub niepodległość. R. K. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której jednym zdaniem stwierdził, że w świetle dokumentów przesłanych urzędowi decyzja jest bezzasadna. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, wskazując, że w toku ponownego badania sprawy skarżący, mimo wezwania organu, nie przedstawił zaświadczenia (decyzji) Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, potwierdzającego fakt represji, o której mowa w art. 4 ust 1 pkt 4 ustawy. Ponadto w sprawie nie występują inne, określone w art. 154 k.p.a., przesłanki do zmiany decyzji dotychczasowej, a w szczególności nie przemawia za tym interes społeczny, ani słuszny interes strony. Przyznanie bowiem uprawnień kombatanckich z tego tytułu może nastąpić wyłącznie po potwierdzeniu okoliczności represji, obecnie przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Skarga nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Z akt administracyjnych wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że sprawa dotycząca przyznania R. K. uprawnień kombatanckich z tego samego tytułu, tj. z tytułu przebywania w okresie od 5 marca do 1 czerwca 1952 r. w więzieniu za działalność polityczną bądź religijną związaną z walką o suwerenność i niepodległość była już przedmiotem ostatecznej decyzji organu administracji, od której skarga została oddalona przez sąd opisanym wyżej wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2001 r. (sygn. akt II SA/Gd [...]). W uzasadnieniu tego wyroku sąd zawarł zarówno ocenę prawną, jak i wskazanie, że stosownie do art. 8 ust 2 pkt 2 lit a ustawy o kombatantach (...) potwierdzenie okoliczności dotyczących osadzenia bez wyroku w więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski w sytuacjach, o których mowa w art. 4 ust 1 pkt 4 ustawy należy do kompetencji Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. Sąd wyjaśnił również skarżącemu, że w przypadku uzyskania takiego potwierdzenia będzie on mógł się ponownie ubiegać o przyznanie mu uprawnień kombatanckich z tego tytułu. Ocena prawna zawarta w tym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że zarówno organ administracji, jak i sąd rozpatrujący obecnie skargę jest nią związany. Skoro zatem skarżący, bez uprzedniego uzyskania od Prezesa IPN potwierdzenia okoliczności osadzenia bez wyroku w więzieniu w latach 1944 –1956 za działalność polityczną bądź religijną, związana z walką o suwerenność i niepodległość (por. art. 8 ust 2 pkt 2 lit a w związku z art. 4 ust 1 pkt 4 ustawy) wystąpił ponownie o przyznanie mu uprawnień kombatanckich z tego samego tytułu, to prawidłowo organ administracji, powołując się na przepis art. 154 § 1 k.p.a. odmówił zmiany dotychczasowej decyzji ostatecznej z braku podstaw prawnych. Sam bowiem interes strony nie może przemawiać za zmianą ostatecznej decyzji administracyjnej poprzez przyznanie uprawnień kombatanckich osobie, która nie udokumentowała faktu represji. Wyjaśnić należy ponownie skarżącemu, że uchylenie bądź zmiana decyzji dotychczasowej będzie możliwa po przedłożeniu przez niego zaświadczenia Prezesa IPN, potwierdzającego fakt represji. Z akt sprawy wynika (por. k 101 – 107), że przed Instytutem Pamięci Narodowej toczy się w istocie postępowanie o wydanie zaświadczenia, o jakim mowa w art. 8 ust 2 pkt 2 lit a ustawy. Jeżeli zatem skarżący ocenia, że organ ten pozostaje w bezczynności w rozpatrzeniu jego wniosku o potwierdzenie faktu represji, to może on w odrębnym postępowaniu wnieść skargę na bezczynność do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wskazać bowiem należy, że w postępowaniu przed IPN, zgodnie z art. 1 pkt 1 w związku z art. 43 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej- Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. Nr 155, poz. 1016 ze zm.), w sprawach dotyczących wydawania zaświadczeń mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalił skargę.