II SA/Gd 1693/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Asesor WSA Krzysztof Retyk, Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Protokolant Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi I. J. na decyzję Wojewody z dnia 26 kwietnia 2001 roku Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzje i decyzję Starosty Nr [...] z dnia 21 marca 2001 roku, 2. określa, że decyzje wymienione w pkt 1 nie mogą być wykonane. Decyzją z 26 kwietnia 2001 r. Wojewoda - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA i art. 37j ust 2 z 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (j.t. Dz.U. Nr 6, poz. 56 z 2001 r.) utrzymał w mocy decyzję Starosty o odmowie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego I. J. Jak wynika z uzasadnienia I. J. zarejestrowana od 01.03.2001 r. w PUP nabyła z dniem 09.03.2001 r. prawo do zasiłku dla bezrobotnych. W dniu 02.03.2001 r. strona złożyła wniosek o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego podnosząc, że przez cały okres zatrudnienia tj. od 27.03.1974 r. do 31.01.1990 r. w Fabryce Akcesoriów Meblowych "A" - Zakład wykonywała prace uznane w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach. Na dowód powołała zeznania świadków - M. T., A. Ł. L. T i R. D. Aktualnie zakład został zlikwidowany, a w aktach osobowych I. J. brak świadectw potwierdzających wykonywanie pracy w warunkach szkodliwych (szczególnych). Ponadto strona powołuje się na pismo pracodawcy o powierzeniu stronie obowiązków ślusarza, robotnika obsługi produkcji oraz obsługi maszyn i urządzeń produkcyjnych od 01.09.1980 r. Zdaniem organów orzekających, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) wprowadza przepisy szczególne w zakresie środków dowodowych stanowiących podstawę ustalenia wykonywania zatrudnienia w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Zaświadczenie odnośnie tej okoliczności wydaje wyłącznie pracodawca na podstawie posiadanej dokumentacji. Pracodawca I. J. potwierdził, że strona była zatrudniona "w szczególnych warunkach" w czasie od 01.05.1974 r. do 30.09.1978 r. i od 01.06.1990 r. do 07.05.1991 r. Treść tych zaświadczeń jest dla organów ds. zatrudnienia wiążąca. Zaświadczenia te wydano w dniu 25.02.1993 r., a strona była zatrudniona u tego pracodawcy do końca czerwca 1994 roku. W tym czasie zgadzała się z wystawionymi zaświadczeniami, dlatego też aktualnie, po zlikwidowaniu zakładu pracy nie ma możliwości prowadzenia dowodu przeciwko treści świadectw zeznaniami świadków. Zdaniem organu odwoławczego w stanie faktycznym sprawy organ I instancji zasadnie przyjął (mając na uwadze art. 80 KPA), że strona nie udowodniła, iż przez cały okres zatrudnienia w zakładzie wykonywała prace w szczególnych warunkach. W takiej sytuacji I. J. nie spełnia warunków do uzyskania prawa do zasiłku przedemerytalnego, gdyż nie legitymuje się 30 - letnim okresem uprawniającym do zasiłku (art. 37j ust. 1 pkt 1 ustawy) ani - pomimo legitymowania się ponad 25 - letnim okresem zatrudnienia - nie wykazała 15 - letniego okresu pracy uznanego w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególny charakterze. W skardze na opisaną, decyzję I. J. zarzuciła, że organy obu instancji nie wyjaśniły dogłębnie stanu faktycznego sprawy i mylnie przyjęły, że skarżąca zatrudniona była "w szczególnych warunkach" jedynie przez 5 lat 4 miesiące i 9 dni. Oświadczenie skarżącej i zeznania świadków, z których wynika, że przez cały okres skarżąca zatrudniona była na stanowiskach lakiernika i pomocy spawacza potraktowano jako najsłabszy dowód, bez próby sprawdzenia. Obecnie, gdy Przedsiębiorstwo już nie istnieje skarżąca nie ma żadnej możliwości dowiedzenia swoich racji. Jako dowód skarżąca powołuje również kartoteki wynagrodzeń, z których wynika, że skarżąca otrzymywała dodatek za pracę w szczególnych warunkach (szkodliwych). Skarżąca nie powinna ponosić odpowiedzialności (ujemnych konsekwencji) zaniedbań byłego pracodawcy. I. J. wniosła o przesłuchanie skarżącej i świadków celem ustalenia ponad 15 - letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Podejmując zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji naruszono dyspozycje przepisów art. 7, 75 § 1, 76 § 3, 77 § 1 oraz 80 KPA. Skarżąca jeszcze w postępowaniu przed organem I instancji wniosła o przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków na okoliczność, iż praca jaką świadczyła w latach 1974 - 990 w Fabryce Akcesoriów Meblowych "A" Zakład Nr [...] miała charakter pracy w warunkach szczególnych. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla wyniku sprawy, gdyż w razie pozytywnego dla skarżącej ustalenia, spełniać ona będzie warunki przyznania zasiłku przedemerytalnego. Organ administracyjny miał zatem - stosownie do treści art. 7, 75 § 1 KPA - obowiązek dopuścić i przeprowadzić wnioskowane dowody. Mając to na uwadze, uznać należy, iż organ ten nie dopełnił obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu skarżącej. Wbrew twierdzeniom organu II instancji w postępowaniu administracyjnym -stosownie do dyspozycji przepisu art. 76 § 3 KPA - nie jest wyłączony dowód przeciwko dokumentom urzędowym. Tym samym, błędne jest stanowisko tegoż organu, iż treść § 2 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) nie pozwala wprost na przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków przeciwko treści dokumentu wystawionego przez pracodawcę. Poza tym, podstawą odmowy uwzględnienia mocy dowodowej określonych środków dowodowych, które mają prowadzić do ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, nie może być to, że istnieją inne dowody, które istnieniu tej okoliczności zaprzeczają. Wybór pomiędzy sprzecznymi dowodami należy do organu administracyjnego, który — po myśli art. 80 KPA - ocenia dowody na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego. Na tej podstawie jest uprawniony do stwierdzenia, którego z przeprowadzonych dowodów nie uznaje za wiarygodny, co winien uzasadnić (art. 107 § 3 KPA). W żadnym zaś razie organ nie może z góry przekreślać wiarygodności pewnej kategorii dowodów, dokonując ich hierarchii pod względem mocy prawnej i z tych względów odmawiać ich przeprowadzenia. W niniejszej sprawie organ odwoławczy wprost stwierdził, iż dowody z zeznań świadków zaproponowanych przez skarżącą są niewiarygodne, mimo że dowodów tych nie przeprowadził. W efekcie prowadzi to do sytuacji, w której strona ma ograniczone możliwości dowodzenia swych racji. Na marginesie jedynie wskazać należy, że dokumenty byłego pracodawcy skarżącej zostały przekazane do archiwizacji. Organ I instancji mógł zatem również przeprowadzić dowód z tych akt, czego jednak zaniechał. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 21 marca 2001 r. Nr [...] w oparciu o treść art. 135 i 145 § 1 pkt lc ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Organy administracyjne przy ponownym rozpoznaniu sprawy winny przeprowadzić dowody zawnioskowane przez stronę - stosownie do dyspozycji przepisu art. 78 § 1 KPA i ocenić je w oparciu o całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie (art. 80 KPA). Orzeczenie zamieszczone w pkt 2 sentencji znajduje oparcie w przepisach art. 152 cyt. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (publ.jw.).