II SA/Gd 1697/03
WyrokWSA w Gdańsku2005-04-21
Skład orzekający: Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędzia NSA Jacek Hyla, Asesor WSA Krzysztof Gruszecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zawieszenie sołtysa w czynnościach, uzasadnione naruszeniem przez niego przepisów prawa miejscowego (statutu sołectwa) poprzez powierzenie prowadzenia zebrania wiejskiego innej osobie, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Zarząd Gminy miał prawo zawiesić sołtysa w czynnościach, ponieważ powierzenie prowadzenia zebrania wiejskiego innej osobie, w sytuacji gdy statut sołectwa przewidywał, że zebranie zwołuje i jemu przewodniczy sołtys, stanowiło naruszenie przepisów prawa miejscowego. Fakt ten, niezależnie od skali naruszenia czy braku regulacji dotyczących niedyspozycji sołtysa, uzasadniał podjęcie uchwały o zawieszeniu.Stan faktyczny
Skarżąca E. G., sołtys Sołectwa S., została zawieszona w czynnościach uchwałą Zarządu Gminy z dnia 16 kwietnia 2002 r. do czasu rozpatrzenia sprawy przez Zebranie Wiejskie. Uzasadnieniem było naruszenie przez nią przepisów prawa miejscowego, tj. statutu sołectwa, poprzez dwukrotne zwołanie zebrania wiejskiego i wyznaczenie do jego prowadzenia innych osób, czego statut nie przewidywał. Skarżąca wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia uchwały, argumentując, że naruszenie przepisów wynikało z jej choroby i nie było regulowane przez statut. Organ wniósł o oddalenie skargi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie: Sędzia NSA Jacek Hyla Asesor WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Protokolant – Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. G. na uchwałę Zarządu Gminy z dnia 16 kwietnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach sołtysa o d d a l a s k a r g ę.
3 II SA/Gd 1697/03
U z a s a d n i e n i e
Uchwałą z dnia 16 kwietnia 2002 r. Nr [...] Zarząd Gminy na podstawie art. 30 ust. 1, art. 40 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) i § 24 pkt 3 Statutu Sołectwa S. przyjętego uchwałą Rady Gminy z dnia 19 grudnia 1991 roku Nr [...] zawiesił w czynnościach sołtysa Sołectwa S. E. G. do czasu rozpatrzenia sprawy przez Zebranie Wiejskie.
Następnie pismem z dnia 25 kwietnia 2002 r. E.G. wezwała Zarząd Gminy do usunięcia naruszenia prawa. Natomiast w dniu 9 grudnia 2002 r. nie otrzymawszy odpowiedzi od Zarządu Gminy wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się uchylenia zaskarżonej uchwały. Z uwagi na to, że skarżąca w swoim przekonaniu nie naruszyła obowiązujących przepisów prawa, a wyznaczenie innych osób do prowadzenia zebrań wiejskich spowodowane było jej chorobą czego statut sołectwa nie regulował.
W odpowiedzi na powyższą skargę Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że E. G. nie wywiązywała się z obowiązków sołtysa co w jego przekonaniu uzasadniało podjęcie zaskarżonej uchwały.
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W rozpatrywanej sprawie dla oceny prawidłowości postępowania organu administracji zasadniczego znaczenia nabiera charakter prawny Statutu Sołectwa S. oraz w jakich przypadkach można mówić o naruszeniu jego postanowień oraz jakie skutki prawne pociąga za sobą naruszenie jego postanowień.
Sołectwo, zgodnie z postanowieniami art. 35 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym,
funkcjonuje na podstawie statutu sołectwa wprowadzonego przez radę gminy po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami. W związku z tym należy stwierdzić, że jest to akt prawa miejscowego o charakterze powszechnie obowiązującym.
Stąd też każde naruszenie postanowień statutu sołectwa bez względu na jego rodzaj jest jednoznaczne z naruszeniem przepisów prawa, różne mogą być tylko tego skutki prawne. W przypadku sołtysa zostały one określone w § 24 ust. 3 Statutu Sołectwa S. zgodnie, z którym Zarząd może zawiesić sołtysa do czasu rozpatrzenia sprawy przez Zebranie Wiejskie, jeżeli swoim postępowaniem narusza on przepisy prawa, nie wykonuje swoich obowiązków lub dopuścił się czynu dyskwalifikującego w opinii środowiska. W przepisie tym nie określono jakiego rodzaju naruszenia prawa przez sołtysa będą uzasadniały jego zawieszenie w pełnieniu obowiązków. W związku z tym należy stwierdzić, że każde naruszenie prawa będzie stanowiło podstawę do podjęcia takiej czynności prawnej.
W przedmiotowej sprawie organ administracji stwierdził, że E. G. naruszyła postanowienia § 11 i § 12 Statutu Sołectwa. Pierwszy z tych przepisów określa kto jest upoważniony do zwołania Zebrania Wiejskiego, drugi natomiast sposób jego przebiegu. Zgodnie z tymi rozwiązaniami regułą jest, że zebranie wiejskie zwołuje sołtys a następnie przewodniczy jego obradom.
W rozpatrywanym przypadku faktem bezspornym pomiędzy stronami postępowania jest to, że w Sołectwie S. dwukrotnie Zebrania Wiejskie zostały zwołane przez Sołtysa E.G. z jednoczesnym wyznaczeniem do ich prowadzenia innych osób. Możliwości takiej nie przewidywał jednak obowiązujący w 2002 r. Statut Sołectwa. Należy zatem stwierdzić, że scedowanie obowiązków o charakterze publicznym jakimi jest przewodniczenie zebraniu wiejskiemu stanowiło naruszenie prawa. Stanu tego nie zmienia również fakt braku w Statucie regulacji poświęconych niedyspozycji sołtysa. Z postanowień § 12 ust. 2 Statutu sołectwa wynika bowiem, że Zebraniu Wiejskiemu przewodniczy ten kto je zwołuje. Jeżeli zatem Sołtys nie jest w stanie poprowadzić zebrania, które zwołał to nie może dojść ono do skutku. Upoważnienie natomiast w tym zakresie innej osoby stanowi oczywiste naruszenie postanowień Statutu będącego przepisem prawa miejscowego. Skala dokonanego naruszenia oraz jego ewentualne następstwa prawne nie są istotne. Liczy się sam fakt naruszenia prawa, który w rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości.
Dlatego też należy przyjąć, że postępowanie Zarządu Gminy w przedmiotowej sprawie pozostawało w zgodzie z przepisami prawa, a zatem skarga na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło