II SA/Gd 17/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Sędzia NSA Marek Gorski (spr.) Sędzia NSA Anna Orłowska Protokolant Anna Zegan po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 maja 2002 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę. Dnia 27 grudnia 2001 r. Burmistrz Miasta wydał zezwolenie nr [...], zezwalające T. P. prowadzącej sklep monopolowo-spożywczy w B. ul. [...], na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18 % alkoholu. Zezwolenie było wydane na okres od 1 stycznia 2002 r. do 31 grudnia 2003 r., w związku z wygaśnięciem poprzedniego zezwolenia dotyczącego tego samego przedmiotu. Dnia 31 stycznia 2002 r. T. P. złożyła w Urzędzie Miejskim w B. oświadczenie, że wartość sprzedaży napojów alkoholowych w jej sklepie przy ul. [...] w B. w roku 2001 w graniach zezwolenia nr [...] była zerowa. W związku z tym oświadczeniem organ wezwał T. P. do podania kwoty określającej wartość sprzedaży napojów alkoholowych w roku 2001 na podstawie zezwolenia Burmistrza Miasta nr [...] z dnia 10 grudnia 1999 r. celem naliczenia opłaty stosownie do dyspozycji art. 111 ust. 4 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. Nr 35, poz. 230 ze zm.). Zezwolenie z 10 grudnia 1999r. obejmowało okres od 1.01.2000 r. do 31.12.2001 r. W związku z brakiem stosownego oświadczenia ze strony T. P., Burmistrz Miasta wydał decyzję z dnia 19 marca 2002 r. nr [...], która stwierdzała wygaśnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych nr [...] z dnia 27 grudnia 2001 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że w sprawie mamy do czynienia z ciągłością sprzedaży alkoholu od 1993 r. i tym samym nie ma znaczenia, że zostało w tym czasie wydanych kilka zezwoleń na czas określony. T. P. dokonała opłaty za wydanie zezwolenia na sprzedaż alkoholu przewidzianą w art. 111 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Zdaniem organu, zgodnie z art. 111 ust. 4 tej ustawy przedsiębiorcy, którzy prowadzili sprzedaż napojów alkoholowych i którzy chcą korzystać z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych zobowiązani są do złożenia pisemnego oświadczenia o wartości sprzedaży napojów alkoholowych w danym punkcie za rok poprzedni, co następnie jest podstawą do ustalenia wysokości opłaty na cały rok zgodnie z art. 111 ust. 2 i 3 w/w ustawy. Ponieważ strona nie dostarczyła wymaganego oświadczenia, organ nie mógł obliczyć wysokości przedmiotowej opłaty i był zobligowany zgodnie z art. 18 ust 8 pkt 5 w/w ustawy, stwierdzić wygaśnięcie zezwolenia. T. P. działając przez swego pełnomocnika, A. P. złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W odwołaniu stwierdziła, że oświadczenie, o którym mowa wart. 111 ust 4 składa się w kolejnych latach obowiązywania zezwolenia i dotyczy tego jednego zezwolenia. Niedopuszczalne jest to, czego domaga się organ, aby ustalać opłatę za nowe zezwolenie na podstawnie wartości sprzedaży napojów alkoholowych, która miała miejsce w czasie obowiązywania innego (wcześniejszego) zezwolenia. Nie ma znaczenia faktyczne prowadzenie działalności od 1993r., a jedynie okres obowiązywania danego zezwolenia. Organ II instancji w orzeczeniu z dnia 16 maja 2002 r. przesądził o uchyleniu decyzji i umorzenia postępowania przed organem I instancji. Orzeczenie uchylające zostało podjęte w oparciu o art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 18 ust. 8 pkt 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 i 138 § 1 pkt 2 k.p.a. W orzeczeniu nr [...] organ odwoławczy podkreślił, że założenie organu I instancji o ciągłości sprzedaży i tym samym konieczności naliczenia opłaty za korzystanie z zezwolenia z uwzględnieniem sprzedaży w roku poprzednim na podstawie innego, nieobowiązującego już zezwolenia jest błędne i nie znajduje uzasadnienia w brzmieniu przepisów. W ustawie nie znajduje się, bowiem pojęcie ciągłości wydawanych kolejno zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Każde zezwolenie musi być traktowane oddzielnie i traci swój byt z chwilą wygaśnięcia lub cofnięcia. Stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia przez organ I instancji nastąpiło bez podstawy prawnej. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku, złożył Prokurator Rejonowy. Prokurator domagał się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k. p.a. Skarżący uznał, że naruszono art. 111 i art. 18 ust. 8 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Mając na uwadze brzmienie przepisu art. 111 ust. 2, który mówi, że "gminy pobierają odpowiednią opłatę za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych corocznie" w wysokości określonej w ust. 2 (z możliwością podwyższania o wartości przewidziane wart. 111 ust. 3), oraz stanowisko wyrażone w uzasadnieniu uchwały NSA z dnia 23 czerwca 1997 r., sygn. OPK 32/97 (ONSA 1997/4/152), Prokurator uznał, że oświadczenie o wartości sprzedaży napojów alkoholowych, T. P. musiała złożyć jako podstawę do obliczenia opłaty za kolejny rok kalendarzowy objęty zezwoleniem. T. P. nie spełniła tego obowiązku i właściwy organ nic mógł określić wysokości należnej opłaty. Wniesienie opłaty przez stronę w dniu 2 stycznia 2001 r. nie może być traktowane jako dokonanie opłaty w pełnej wysokości, bo ustalonej jedynie na podstawie art. 111 ust. 2 w/w ustawy (z pominięciem ust. 3) Przepis art. 111 ust. 4 wyznacza zakres obligatoryjnego oświadczenia jako wartości sprzedaży napojów alkoholowych w roku poprzednim bez odwoływania się do obowiązywania określonego zezwolenia, aktualnego lub tego, które wygasło z upływem oznaczonego czasu Ważne jest jedynie obowiązywanie w tym okresie zezwolenia oraz dotyczy faktu dokonywania sprzedaży i związanej z tym oczywistej konsekwencji powstania określonej wartości W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądy administracyjne zgodnie z ustawą z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym, decyzja administracyjna o zezwoleniu na sprzedaż napojów alkoholowych rodzi każdorazowo stosunek administracyjny. Oznacza to, iż jedynie w ramach tego stosunku wynikającego z konkretnej decyzji administracyjnej strona nabywa określone prawa, ale także i określone obowiązki. Wydanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych następuje w określonym stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania zezwolenia, a każda decyzja o zezwoleniu na sprzedaż napojów alkoholowych dotyczy nowej sprzedaży i wydawana jest na ściśle określony czas. Zaskarżona decyzja wydana została w dniu 16 maja 2002 r. Obowiązujący w tej dacie przepis art. 111 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - publ. jak wyżej, określał dwa rodzaje opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych; podstawową pobieraną corocznie w określonej w ust. 2 tego art. wysokości i tą zgodnie z art. 111 ust. 5 korzystający z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych winien wnieść przed wydaniem zezwolenia oraz opłatę o której w ust. 3 111 ustawy. Tę drugą opłatę wnosi się do kasy gminy w każdym kolejnym roku kalendarzowym objętym zezwoleniem do 31 stycznia danego roku. Zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych wydaje się na czas określony nie krótszy niż 4 lata w przypadku sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży i nie krótszy niż 2 lata dla napojów przeznaczonych poza miejscem sprzedaży. Jest to gwarancja pobrania opłaty podwyższonej zgodnie z ustępem 3 art. 111 ustawy według stanu prawnego na dzień 16 maja 2002 r. ale tylko z uwzględnieniem wartości sprzedaży z roku poprzedniego w ramach wydanego zezwolenia. Tożsamość zezwolenia jest zdaniem Sądu oczywista. Gdyby wolą ustawodawcy było, aby przy naliczaniu podwyższonej opłaty brana była pod uwagę jakakolwiek wartość sprzedanego alkoholu, w tym także w ramach innego zezwolenia, w ustawie musiałby znaleźć się jednoznaczny zapis, iż do wartości sprzedaży zalicza się także wartość sprzedanych alkoholi w ramach innego zezwolenia. Takiego zapisu w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie ma. Zgodzić należy się ze stanowiskiem organu II instancji, iż każde kolejne zezwolenie traktowane musi być jako pierwsze i traci swój byt z chwilą jego wygaśnięcia lub cofnięcia. Z powyższego wynika, że bezpodstawne jest żądanie wykazania wartości sprzedaży alkoholu na podstawie innego zezwolenia, które wygasło. Podstawę naliczenia podwyższonej opłaty stanowi bowiem wartość sprzedaży napojów alkoholowych na podstawie określonego zezwolenia, a nie prowadzona nieprzerwanie sprzedaż alkoholu na podstawie różnych zezwoleń na jego sprzedaż. Za takim rozumowaniem przemawia także użyty w ustawie zwrot "... w każdym kolejnym roku kalendarzowym objętym zezwoleniem". Gdyby opłata ta wymagana była już w pierwszym roku objętym zezwoleniem ustawodawca użyłby zwrotu "opłata o której mowa w ust. 1 wnoszona jest do kasy gminy w każdym roku kalendarzowym objętym zezwoleniem". Mając powyższe rozważania na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.