II SA/Gd 17/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski, Sędziowie Sędzia WSA Mariola Jaroszewska, Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.),, Protokolant Diana Wojtowicz, po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2006 r. sprawy ze skargi G. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 grudnia 2003 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego w sprawie zaopiniowania projektu podziału działki oddala skargę. II SA/ Gd. 17/ 04 UZASADNIENIE W dniu 24 marca 2003r. Starosta złożył do Wójta Gminy wniosek o zaopiniowanie wstępnego projektu podziału nieruchomości we wsi O., będącej drogą powiatową, oznaczoną jako działka nr 77/ 1 dla której w Sądzie Rejonowym w K. założona jest księga wieczysta nr 27785. W uzasadnieniu wniosku Starosta wskazał, że celem podziału jest wydzielenie gruntu zajętego przez właściciela przyległej działki nr 117/ 1, pana G. B. i przygotowanie dokumentów do wykupu. Do wniosku został załączony wstępny projekt podziału działki nr 77/ 1 na dwie działki nr 77/ 6 nr 77/ 7. Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2003r. nr B. 7325/ 7/ 03 Wójt Gminy działając na podstawie art. 123 kodeksu postępowania administracyjnego oraz na podstawie art. 93 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami / Dz. U. z 2000r., nr 46, poz. 543/ po rozpatrzeniu wniosku Starostwa Powiatowego w sprawie zaopiniowania wstępnego projektu podziału działki nr 77/ 1 w O. zgodnie z miejscowym ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego gminy S. oraz zgodnie ze zmianami do tego planu postanowił zaopiniować pozytywnie proponowany podział wyżej wymienionej działki, wskazując, że integralną część postanowienia stanowi wstępny projekt podziału. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli G. i S. M., podnosząc że zgłaszają stanowczy sprzeciw do podziału działki nr 77/ 1, która stanowi pas drogowy przyległy do działki nr 117/ 1 należącej do G. B., G. B. jak podnieśli w zażaleniu, bezprawnie posadowił ogrodzenie w pasie drogowym, znacznie go zawężając, czym utrudnia swobodne i bezpieczne przejście i przejazd tym odcinkiem. Żalący podnieśli, że pas drogowy nie jest przeznaczony pod zabudowę i nie może być odsprzedawany osobom prywatnym. Wskazali, że pas drogowy, o którym mowa służy żalącym oraz ich rodzinie do poruszania się między ich posesją, a drogą publiczną i jest to jedyne neutralne połączenie / przejście i dojazd/ z drogą publiczną. Nadto odwołujący powołali się na postanowienie Zarządu Dróg Powiatowych z dnia 18 grudnia 2002r. nakładające na G. B. obowiązek przesunięcia ogrodzenia w granice swojej własności. Podnieśli też , że Starostwo Powiatowe zalega im 800 ² powierzchni ziemi w O. zabranej pod budowę drogi Ostrzyce- Goręczyno i w tej sytuacji uznać należy, że gdyby Starostwo posiadało nadmiar ziemi w pasie drogowym to na złożony przez skarżących wniosek ten pas drogowy przekazałoby skarżącym w zamian za zabrane im grunty. Powołując się na powyższe podali, że na podstawie art. 28 kpa mają interes prawny i faktyczny do udziału w postępowaniu. Odpowiedź na powyższe zażalenie złożyli H. i G. B., podnosząc że odwołujący się podają informacje niezgodne ze stanem faktycznym, gdyż pas drogowy w omawianym miejscu nie jest w ogóle drogą komunikacyjną/ jest to wydeptana na skarpie w pasie drogowym ścieżka/, Państwo M. mają zagwarantowany dojazd i dojście do własnej działki z drogi osiedlowej i ona też stanowi połączenie z drogą powiatową, nikt nigdy nie zwracał się z prośbą o użyczenie na wyłączność pasa drogowego. Odnosząc się do załączonego przez skarżących postanowienia Zarządu Dróg Powiatowych, w którym jako warunek uzgodnienia projektu budowlanego zjazdu do działki nr 117/ 1 i 117/ 2 podano, że z planu sytuacyjnego wynika , iż ogrodzenie działki nr 117/ 1 wykonane zostało w pasie drogowym i wymaga przesunięcia zgodnie z granicą własności Państwo B. wskazali, że z mapy sytuacyjno- wysokościowej faktycznie wynika przesunięcie ogrodzenia działki nr 117/ 1 poza granice własności. Wyjaśnili, że zastali taki stan faktyczny zakupując działkę od poprzedniego właściciela i w miejsce w miejsce starego ogrodzenia działki nr 117/1 zgodnie z jego przebiegiem zostało zbudowane nowe ogrodzenie. Jako nowi właściciele po dokonanej przebudowie i rozbudowie budynku uzyskali pozwolenie na użytkowanie w czerwcu 2001r. Dopiero bardzo dokładna mapa sytuacyjno- wysokościowa wykazała przesunięcie ogrodzenia skosem na odcinku około 25 m. W związku z powyższym wystąpili o uregulowanie tej sprawy z właścicielem pasa drogowego, którym jest Powiat. Podnieśli, że podejmują czynności , które mają służyć wykonaniu tej części postanowienia Zarządu Dróg Powiatowych i zmierzają do legalizacji istniejącego już stanu faktycznego. Nadto Państwo B. zarzucali, że skarżący nie powinni być stroną prowadzonego postępowania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 9 grudnia 2003r. po rozpoznaniu zażalenia G. i S. M. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 144 oraz art. 28 i art. 127 §1 kpa umorzyło postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 28 kpa stroną w postępowaniu administracyjnym, jest każdy kto ma interes prawny w toczącym się postępowaniu. Interes prawny musi wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego, albowiem tego rodzaju przepisy są jedynym źródłem uprawnień. Interesu prawnego nie należy utożsamiać z interesem faktycznym. Powołując się na treść powyższego przepisu organ ustalił, że stroną postępowania w sprawie podziału działki może więc być wnioskodawca, właściciel nieruchomości, a także osoba trzecia, której interes wymaga ochrony w związku z projektowanym podziałem / użytkownicy sąsiadujących nieruchomości/. Działka odwołujących się graniczy bezpośrednio z działką podlegającą podziałowi. Z akt sprawy wynika, że działka G. i S. M. nr 378 posiada wytyczony dojazd drogą osiedlową. Skarżący nie wskazali na żaden przepis prawa materialnego, który uzasadniałby ich legitymację prawną do uczestnictwa w niniejszym postępowaniu. Organ II instancji wskazał, że interes na który się powołują , obawiając się utraty wygodniejszego dojścia do swej nieruchomości stanowi interes faktyczny, nie może jednak zostać uznany za interes prawny. Kolegium stwierdziło , że rozpatrując odwołanie organ odwoławczy powinien w pierwszej kolejności zbadać czy zostało ono wniesione przez osobę do tego legitymowaną. Stosownie do art. 127 § 1 kpa odwołanie przysługuje stronie. Organ II instancji ustalił, że skoro planowany podział nie obejmuje działki będącej własnością skarżących, ani też nie narusza w żaden sposób ich własności i uprawnień to brak jest podstaw do uznania ich za stronę postępowania. Skoro więc żalący nie są stronami postępowania to nie posiadają legitymacji do wniesienia zażalenia. Konieczność rozważenia czy wnoszący zażalenie byli do tego uprawnieni, wymagała podjęcia postępowania zażaleniowego i zbadania przesłanek formalnych. Skoro po wszczęciu postępowania okazało się , że jest ono bezprzedmiotowe jako wszczęte przez osobę nieuprawnioną organ II instancji umorzył postępowanie zażaleniowe. Skargę na powyższą decyzję złożyła G. M. zarzucając, że decyzja narusza prawo. Uzasadniając swoje stanowisko skarżąca podniosła, że jako strona postępowania złożyła zażalenie na postanowienie dotyczące proponowanego podziału drogi publicznej – działki nr 77/ 1, jako właścicielka działki nr 378 bezpośrednio graniczącej z działką nr 77/ 1. Powołując się a powyższe podniosła, że w tej sytuacji na podstawie art. 28 kpa posiada w sprawie interes prawny a stanowisko organów administracji ustalające, że działka odwołujących się nie graniczy bezpośrednio z działką podlegającą podziałowi jest błędne. Nadto skarżąca podniosła, że podział działki 77/ 1 na działki nr 77/ 7 i 77/ 6 dokonany w celu jej sprzedaży osobie prywatnej zawęża skarżącej dojście i uniemożliwia dojazd do posesji drogą publiczną. Informacja Urzędu Gminy, że skarżąca posiada zapewniony dojazd drogą- działką nr 374 jest nie do końca prawdziwy, gdyż działka ta jest działką prywatną i z tytułu korzystania z niej skarżąca uiszcza opłaty jej właścicielom za umożliwienie dojazdu do własnego domu. Skarżąca wskazała, że w tej sytuacji zgłaszała swój sprzeciw co do podziału działki-podziału pasa drogowego i sprzedaży go prywatnej osobie a skoro proponowany podział narusza jej własność to jest to podstawa do uznania skarżącej za stronę postępowania. Skarżąca podała również, że organ odwoławczy nie rozważył również w ogóle interesu społecznego. Działka 77/ 1 będąca drogą nie posiada chodnika dla pieszych, a więc jej podział i sprzedaż części uniemożliwia bezpieczne przemieszczanie mieszkańcom sąsiednich nieruchomości, osobom trzecim , w tym turystom. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie bowiem do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153, poz. 1269/ sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem , jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153 poz. 1271 / sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznawana skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podkreślić należy, że przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie może być opisane wyżej postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, gdyż granice rozpoznania wyznaczone zostają przez granice sprawy administracyjnej zgodnie z przytoczonym wyżej przepisem art. 134 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się wskutek złożenia przez Starostę Powiatowego wniosku o zaopiniowanie wstępnego projektu podziału nieruchomości będącej własnością wnioskodawcy. Wobec treści rozstrzygnięcia zapadłego przed organem II instancji podstawowe zagadnienie w sprawie sprowadzało się do udzielenia odpowiedzi na pytanie , czy właściciel działki nr 378 przylegającej do działki, której projekt podziału dotyczy, jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie podziału w rozumieniu art. 28 kpa. Zgodnie z treścią art. 28 kpa stroną postępowania jest każdy czyjego interesu lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Cechą podstawową interesu prawnego jest to, że znajduje on podstawę w przepisach prawa materialnego, a więc nie ma on charakteru subiektywnego. Podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego, który stanowi o tym, że istnieje interes prawny lub obowiązek. Z powyższego wynika, że jeżeli ktoś żąda czynności organu administracji w zakresie regulowanym przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, w omawianej sprawie przepisami tej ustawy dotyczącymi podziału nieruchomości, to żądanie takie może być skuteczne tylko o tyle, o ile znajduje umocowanie w przepisach tego prawa. Przedmiotem postępowania administracyjnego jest w rozpatrywanej sprawie administracyjnej uzgodnienie wstępnego projektu podziału nieruchomości-działki nr 77/ 1 położonej w Ostrzycach. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek właściciela- Skarbu Państwa. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 93 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Natomiast skarżąca jest właścicielką sąsiedniej nieruchomości. Zgodnie z art. 97 ust. 1 wyżej powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Natomiast zgodnie z przepisem art. 93 ust. 4 ustawy zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi, z zastrzeżeniem art. 94 i 95, opiniuje wójt, burmistrz, albo prezydent miasta. Opinię, o której mowa w ustępie 4 wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Wniosek o podział nieruchomości musi pochodzić od podmiotu, który ma w tym interes prawny. Prawo do wystąpienia z wnioskiem przysługuje tylko podmiotom dysponującym tytułem prawnym własności lub użytkowania wieczystego nieruchomości podlegających podziałowi. Wbrew zarzutom skargi, interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa, w dokonaniu podziału nieruchomości nie mają właściciele nieruchomości sąsiednich, albowiem podział dotyczy wyłącznie właściciela, który samodzielnie decyduje o sposobie podziału. W postępowaniu o podział nieruchomości w opisanym trybie nie rozstrzyga się kwestii przeznaczenia nowo wydzielonych działek. Kwestia późniejszego przeznaczenia podlegających podziałowi nieruchomości nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania administracyjnego. Z racji sąsiadowania z nieruchomością ulegającą podziałowi skarżąca może mieć interes faktyczny związany z podziałem nieruchomości należącej do Skarbu Państwa, nie ma natomiast interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa. W konsekwencji uznać należało, że skarżąca jako właścicielka nieruchomości sąsiedniej nie ma przymiotu strony w postępowaniu o podział nieruchomości, której niniejsza sprawa dotyczy. Brak przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym podziału nieruchomości, co do której to nieruchomości skarżąca nie ma żadnego tytułu wynika też z faktu, że adresatem postanowienia nie są właściciele nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością nr 77/ 1, lecz jej właściciel- Skarb Państwa. W związku z tym , że skarżąca nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym organ odwoławczy prawidłowo wydał decyzję o umorzeniu postępowania. Prawidłowo również organ instancji wskazał, że konieczność rozważenia czy wnoszący zażalenie byli do tego uprawnieni, wymagała podjęcia postępowania zażaleniowego i zbadania przesłanek formalnych / zbadania przesłanek z cytowanego przepisu art. 28 kpa/ . W konsekwencji Sąd uznał, że w następstwie stwierdzenia przez organ odwoławczy, iż wnosząca odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa organ ten prawidłowo wydał decyzję o umorzeniu postępowania zażaleniowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Ustalenie, że skarżąca nie jest stroną niniejszego postępowania administracyjnego zwalnia Sąd od merytorycznego rozpoznania zarzutów podniesionych w skardze do organu odwoławczego. Biorąc powyższe pod uwagę i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd oddalił skargę, zgodnie z sentencją wyroku.