II SA/Gd 1704/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski Sędziowie: WSA Alina Dominiak WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Protokolant Kinga Czernis po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. O. na decyzję Wojewody z dnia 03 czerwca 2002 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta decyzją z dnia 25 marca 2002 r. na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960) orzekł o wymeldowaniu A. O. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji podał, że A. O. opuściła lokal nr [...]przy ul. [...] w bez wymeldowania się i utraciła uprawnienia do przebywania w nim. Uprawnienia te miały charakter pochodny - wynikały ze stosunku użyczenia lokalu przez ojca – głównego lokatora, trwały one w okresie zamieszkiwania. Dobrowolne opuszczenie lokalu oznacza rezygnację z tego typu uprawnień. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. O., zarzucając, iż decyzja jest niesłuszna i krzywdząca oraz sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Uzasadniając odwołanie A. O. podała, że organ nie sprawdził wszystkich faktów, które podała w piśmie z dnia 18 lutego 2002 r. i nie przesłuchał wskazanych w nim świadków. Następnie odwołująca się zarzuciła organowi, że przesłuchał ją bez udziału jej matki i w czasie przesłuchania czuła się zastraszona i potwierdzała to, co mówiła urzędniczka. Jednocześnie A. O. stwierdziła, iż ma nadal tytuł prawny do lokalu, gdyż jest ujęta w decyzji przydziału rodziców, tam faktycznie zamieszkuje i ma swoje centrum życiowe – posiada swoje rzeczy osobiste. Ojciec faktycznie tam nie mieszka, gdyż przebywa u konkubiny, a jej chce się pozbyć, bo nie płaci na jej utrzymanie i musiała wystąpić do sądu o alimenty. Wojewoda decyzją z dnia 3 czerwca 2002 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i orzekł o odmowie wymeldowania A. O. z pobytu stałego. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że A. O. w odwołaniu stwierdziła również, że niezamieszkiwanie jej w lokalu nr [...] przy ul. [...] w spowodowane jest czasowym pobytem w mieszkaniu matki ze względu na pobieranie nauki w szkole średniej. Organ II instancji uznał, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Odnośnie przesłanki zamieszkiwania skarżącej w omawianym lokalu organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji nie wyjaśnił tej kwestii w sposób wyczerpujący i nie budzący wątpliwości. Skarżąca twierdzi bowiem, że jej pobyt w lokalu nr [...] przy ul. [...] w związany jest ściśle z pobieraniem nauki w szkole średniej. Wskazując na treść art. 8 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ odwoławczy stwierdził, że pobyt związany z kształceniem się ma charakter pobytu czasowego. Nie można zatem jednoznacznie stwierdzić, że skarżąca trwale opuściła lokal, zabierając swoje rzeczy osobiste i przenosząc centrum życiowe do lokalu matki. Wobec tego A. O., przebywając w innym lokalu w celu pobierania nauki, nie miała obowiązku wymeldowania się z miejsca stałego zameldowania. Organ II instancji wskazał, że w celu wyjaśnienia tej kwestii zwrócił się do Liceum Ogólnokształcącego Nr [...] w z zapytaniem, czy faktycznie A. O. jest uczennicą tej szkoły. Pismem z dnia 17 maja 2002 r. dyrekcja wymienionej szkoły potwierdziła fakt pobierania nauki przez wymienioną. W takiej sytuacji organ odwoławczy uznał, że nie została spełniona jedna z przesłanek wymeldowania, polegająca na dobrowolnym i trwałym opuszczeniu spornego lokalu. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł E. O., który podał, że A. O. w trakcie postępowania przed organem I instancji w ogóle nie podnosiła sprawy, iż czasowo zamieszkuje u matki w związku z nauką w szkole. Skarżący stwierdził, że córka wyprowadziła się w czerwcu 2001 r. i do tej pory 3 lata z nim mieszkała i chodziła do tej samej szkoły, zaś po zakończeniu roku szkolnego nie wróciła już do domu. Nadto skarżący wskazał, iż płaci alimenty na rzecz córki w skład których wliczone zostały również koszty mieszkaniowe ponoszone przez matkę w nowym miejscu zamieszkania córki. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. A. O. w piśmie z dnia 19 lutego 2003 r. oświadczyła, że zgadza się z decyzją Wojewody. Uczestniczka postępowania podała, że nie opuściła przedmiotowego lokalu nr [...] przy ul. [...] w , stwierdzając, iż opuszczenie lokalu miało związek jedynie z pobieraniem nauki. Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Wbrew twierdzeniu organu odwoławczego w treści odwołania A. O. nie stwierdziła, że w lokalu matki przebywa ze względu na pobieranie nauki w szkole średniej. Również w postępowaniu przed organem I instancji A. O. nie wskazywała, iż pobyt w mieszkaniu matki związany jest z kształceniem się. W zeznaniach złożonych w dniu 19 marca 2002 r. A. O. stwierdziła natomiast, że wyprowadziła się z przedmiotowego lokalu z uwagi na zachowanie ojca i jego przyjaciółki. Faktem jest, że pobyt związany z kształceniem się jest okolicznością uzasadniającą zameldowanie na pobyt czasowy (art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych). Pobytem czasowym jest zaś przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem (art. 7 ust. 1 cytowanej ustawy). W związku z tym można stwierdzić, iż przebywanie pod innym adresem w tej samej miejscowości w celu pobierania nauki nie stanowi przesłanki opuszczenia lokalu bez wymeldowania, chyba że towarzyszą temu inne okoliczności, wskazujące na zamiar stałego związania się z miejscem pobytu czasowego. Oznacza to, że sam fakt uczęszczania do szkoły nie jest elementem wystarczającym do przyjęcia, że zmiana miejsca pobytu nastąpiła w celu pobierania nauki. Organ meldunkowy musi w takiej sytuacji rozważyć wszystkie okoliczności towarzyszące zmianie miejsca pobytu, tym bardziej jest to istotne, kiedy zmiana miejsca pobytu następuje w obrębie tej samej miejscowości. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy przyjął, iż A. O. twierdzi, że jej pobyt w lokalu matki związany jest ściśle z nauką, mimo tego, iż materiał, którym dysponował nie zawiera tak sformułowanego twierdzenia strony. Oznacza to, że organ II instancji rozpatrując sprawę nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego i nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, pozwalającego na ustalenie wszystkich okoliczności związanych ze zmianą miejsca pobytu przez A. O.. Organ odwoławczy słusznie zwrócił uwagę na fakt uczęszczania przez A. O. do szkoły. Jednakże sam w sobie fakt uczęszczania do szkoły nie stanowi okoliczności wystarczającej do dokonania oceny rzeczywistej przyczyny zmiany miejsca zamieszkania i w konsekwencji do oceny zamiaru, towarzyszącego osobie podlegającej obowiązkowi meldunkowemu, co do zmiany miejsca pobytu stałego. Wobec powyższego należało stwierdzić, że organ odwoławczy naruszył art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Organ ewidencyjny, ponownie rozpatrując sprawę, przeprowadzi postępowanie, zmierzające do wyjaśnienia okoliczności towarzyszących zmianie miejsca pobytu przez A. O., uwzględniając materiał, który został w sprawie już zebrany. Sąd oddalił wniosek dowodowy skarżącego om przesłuchanie świadka P. O., zawarty w piśmie z dnia 5 marca 2003 r., gdyż zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające jedynie z dokumentów. W takiej sytuacji wnioski dowodowe o przesłuchanie świadków winny być składane przed organem administracji publicznej, prowadzącym postępowanie. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Jednocześnie Sąd nie określił w wyroku czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W ocenie Sądu wykładnia celowościowa prowadzi do wniosku, że art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odnosi się do aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu. Ratio legis niniejszego przepisu wskazuje, iż jego stosowanie ma zabezpieczyć stronę, której skarga została uwzględniona przed ewentualnym wykonaniem przez organ przed uprawomocnieniem się wyroku aktu uchylonego przez Sąd. W niniejszej sprawie decyzja odmawiająca wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego nie podlega wykonaniu, gdyż nie przyznaje ani nie pozbawia żadnego prawa, a zatem brak podstaw, aby odnosić się do kwestii jej wykonalności do czasu uprawomocnienia się wyroku.