II SA/Gd 171/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. i D. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z ich skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji w sprawie nakazu rozbiórki postanawia: 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych; 2. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienie adwokata z urzędu. W dniu 19 stycznia 2016 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęły formularze wniosku A. G. i D. G. o przyznanie prawa pomocy, w których wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z nadesłanych formularzy wniosków o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym razem z czternastoletnią córką i pięcioletnim synem. Wnioskodawcy podali, że utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu zatrudnienia i zasiłków rodzinnych w łącznej wysokości 1557 zł miesięcznie. Podali, że posiadają nieruchomość rolną o powierzchni 7,2 ha. W nadesłanym piśmie przewodnim w dniu 15 grudnia 2015 r., w którym wnioskodawcy wnieśli o prawo pomocy wskazali, że aktualnie rodzina utrzymuje się jedynie z wynagrodzenia D. G., gdyż A. G. opiekuje się synem z uwagi na brak miejsca w żłobku. Obecnie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Z powodu wysokich wydatków w chwili obecnej rodzina zalega z rachunkiem za energie elektryczną oraz ma zaległość ok. 1300 zł w opłacie czynszu za mieszkanie. Rozpoznając złożone wnioski zważono, co następuje : Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak stanowi z kolei art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając niniejszy wniosek, w pierwszej kolejności zauważyć należy, że na mocy postanowienia z 13 lipca 2015 r. skarżącym przyznano już prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W związku z czym sytuacja materialna skarżących była już przedmiotem analizy referendarza, w efekcie której – jak to wskazano wyżej – zwolniono ich od kosztów sądowych. Sytuacja ta, jak wynika z uzasadnienia wniosku, nie uległa zmianie. Nową okolicznością jest konieczność udziału profesjonalnego pełnomocnika celem ewentualnego zaskarżenia wyroku do Sądu II instancji, czego sami skarżący nie mogą uczynić. Nie ulega wątpliwości również, że skarżący nie dysponują środkami na ten cel. W tym stanie rzeczy, wskazać należy, że sytuacja finansowa skarżących uzasadnia przyznanie im prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Jego ustanowienie umożliwi skarżącym skorzystanie z prawa do kontroli (w drodze skargi kasacyjnej) przez sąd drugiej instancji wydanego w niniejszej sprawie wyroku z 14 października 2015 r. Jest to o tyle istotne, że realizacja tego prawa obwarowana jest "przymusem adwokackim", czyli wprowadzonym przepisem art. 175 P.p.s.a. obowiązkiem sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika. Odnosząc się z kolei do wniosku w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, podkreślić należy – co już było wyżej wskazywane – że postanowieniem z 13 lipca 2015 r., skarżący zostali w niniejszej sprawie zwolnieni od kosztów sądowych. Jak stanowi z kolei art. 239 § 1 pkt 4 P.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Skoro więc skarżący mają już przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych brak jest podstaw do rozpoznawania w tym zakresie jego wniosku po raz kolejny. Zwolnienie od kosztów sądowych rozciąga się bowiem na wszystkie etapy postępowania sądowoadministracyjnego, w tym również na postępowanie międzyinstancyjne i postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Jak stanowi z kolei art. 249a P.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Wobec tego, że skarżący zostali zwolnieni od kosztów sądowych, postępowanie w zakresie zwolnienia od tych kosztów, jako zbędne, należało umorzyć. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 i § 2 oraz art. 249a w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.