II SA/Gd 1711/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak, Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Mariola Jaroszewska, Protokolant Ilona Panic, po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi F. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 4 czerwca 2002 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. Decyzją z dnia 3 stycznia 2002r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. na podstawie art. art. 104 kpa ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. (Dz. U. Nr 9 z dnia 28 marca 1980 r., poz.26 - ze zm.) oraz art. 48, 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) nakazał F. D., rozbiórkę samowolnie wybudowanych elementów ogrodzenia na posesji przy ul. [...] w G. od strony ulicy P. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 18 września 2001 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. przeprowadził wizję lokalną na posesji przy ul. [...] w G. w związku z pismem M. W. z dnia 3 sierpnia 2001 r. W wyniku oględzin stwierdzono, że na niezabudowanej działce przy ul. [...] w G. od strony ulicy P. zostało wybudowane ogrodzenie w/w posesji. Wykonano betonowy cokół i słupki, które następnie zostały obłożone wykładziną kamienną. Zgodnie z art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane budowa ogrodzenia od strony ulicy P. na w/w posesji wymaga zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Organ stwierdził, że F. D. nie zgłosił właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej budowy ogrodzenia od strony ulicy P. na posesji przy ul. P. w G. w związku z powyższym przedmiotowe ogrodzenie kwalifikuje się do rozbiórki na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł F. D., zarzucając jej błędną ocenę stanu faktycznego polegającą na przyjęciu, że ogrodzenie posesji przy ulicy P. w G. wykonane zostało w warunkach samowoli budowlanej, mimo, że ogrodzenie będące przedmiotem postępowania w części konstrukcyjnej wykonane zostało w okresie obowiązywania pozwolenia na budowę i zatwierdzonego planu realizacyjnego, zaś wykonane prace związane były z obłożeniem konstrukcji ogrodzenia płytkami elewacyjnymi. W dalszej części uzasadnienia wniósł również o uchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania oraz przeprowadzenie w postępowaniu przed organem drugiej instancji dowodu z planu realizacyjnego osiedla przy ulicy P. znajdującego się w Urzędzie Miejskim i przeprowadzenie dowodu z zeznań właścicieli nieruchomości znajdujących się przy ulicy P. W dalszej części wskazał, że organ pierwszej instancji swoje rozstrzygnięcie oparł tylko na donosie M. W. będącego właścicielem nieruchomości sąsiedniej, zaś w postępowaniu przed wydaniem decyzji pominął wnioskowany dowód z pozwolenia na budowę i planu realizacyjnego osiedla, mimo że podczas oględzin powinien zauważyć, że wszystkie nieruchomości w tym nieruchomość W. są ogrodzone zaś ogrodzenia poprowadzone są w sposób jednolity dla całego zespołu domków. Odwołujący podkreślił także, że w trakcie postępowania organ pierwszej instancji nie ustalił daty powstania ogrodzenia zatem zastosowanie sankcji wynikających z Prawa Budowlanego z 1994 r. jest bezpodstawne. Decyzją z dnia 4 czerwca 2002r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja organu I instancji jest słuszna. Zgodnie bowiem z art. 48 ustawy Prawo budowlane właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Organ podniósł, iż z treści notatki służbowej z dnia 4 grudnia 2001 r., która to notatka została bez zastrzeżeń podpisana przez odwołującego - wynika jednoznacznie, iż omawiane elementy ogrodzenia wykonano w sierpniu 2001 r. W związku z tym, zawarte w odwołaniu zarzuty co do nieustalenia, bądź też błędnego ustalenia daty powstania w/w ogrodzenia należy uznać za bezpodstawne. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. wyjaśnia ponadto, że twierdzenie odwołującego się, jakoby przedmiotowe ogrodzenie wykonane zostało w okresie obowiązywania pozwolenia na budowę - nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Treść wymienionej powyżej notatki służbowej oraz protokołu oględzin z dnia 18 września 2001 r. wskazuje bowiem na to, że inwestor nie posiada decyzji o pozwoleniu na budowę dotyczącego wyżej wskazanego ogrodzenia. Organ stwierdził również, że podniesione w odwołaniu kwestie dotyczące planu realizacyjnego osiedla przy ul. [...] w G. nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Wydanie decyzji o zatwierdzeniu w/w planu nie jest bowiem równoznaczne z udzieleniem pozwolenia na budowę i w związku z tym nie upoważnia inwestora do rozpoczęcia jakichkolwiek robót budowlanych. Organ wskazał, że zgodnie z przepisami art. 30 ust. l pkt 2 Prawa budowlanego roboty budowlane polegające na budowie ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych można rozpocząć jedynie po dokonaniu zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Należy nadmienić, że ulica zlokalizowana na terenie miasta stanowi miejsce publiczne, niezależnie od tego, czy jest to droga publiczna, czy też nie. Skargę na powyższą decyzję wniósł F. D. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżona decyzja jest niewykonalna gdyż nakazuje rozbiórkę samowolnie wybudowanych elementów ogrodzenia posesji przy ulicy [...] nie określając precyzyjnie jakie elementy podlegają rozbiórce a jakie elementy nie podlegają rozbiórce. Skarżący podniósł również, że organ w zaskarżonej decyzji przyznał zgodnie z prawdą, że część elementów została wybudowana przez poprzedniego właściciela w ramach realizacji budowy domu na podstawie pozwolenia na budowę i zatwierdzonego w decyzji pozwolenie na budowę planu realizacyjnego Dlatego też, niewłaściwie organ zastosował przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane, gdyż mógł i powinien rozważyć możliwość zatwierdzenia odbudowy ogrodzenia wzniesionego przez poprzedniego właściciela nieruchomości. Zdaniem skarżącego tak przeprowadzone postępowanie przez organy pierwszej i drugiej instancji rażąco narusza podstawowe zasady kpa nakazujące organowi rozpoznawanie sprawy tak aby strona nie poniosła szkody i aby nie naruszyć istotnych interesów stron. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ administracyjny wyjaśnił, że zawarty w skardze zarzut co do nie-wykonalności zaskarżonej decyzji z powodu nieokreślenia jakie elementy ogrodzenia podlegają rozbiórce jest nietrafny. W treści tej decyzji wskazano bowiem jednoznacznie, że budowa przedmiotowego ogrodzenia została rozpoczęta bez wymaganego prawem zgłoszenia, a jego samowolnie wybudowanymi elementami są wszystkie elementy, których istnienie stwierdzono podczas przeprowadzonej wizji lokalnej tj.: betonowy cokół i słupki. Organ wskazuje, że nieprawdziwe jest twierdzenie skarżącego, jakoby Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. przyznał w zaskarżonej decyzji, że część ogrodzenia została wybudowana przez poprzedniego właściciela posesji w ramach realizacji budowy domu na podstawie pozwolenia na budowę. O okoliczności takiej nie ma w powyższej decyzji żadnej wzmianki. Organ podkreśla również, że kwestie dotyczące planu realizacyjnego osiedla przy ul. [...] w G. nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Wydanie decyzji o zatwierdzeniu w/w planu nie jest bowiem równoznaczne z udzieleniem pozwolenia na budowę i w związku z tym nie upoważnia inwestora do rozpoczęcia jakichkolwiek robót budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając zatem legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. nie narusza prawa. Wbrew zarzutom skargi organy administracji obu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, prowadziły postępowanie zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Jak wynika z prawidłowych ustaleń, w sierpniu 2001r. F. D. rozpoczął budowę ogrodzenia nie zabudowanej posesji od strony ulicy [...] w G. Z akt sprawy wynika, że wykonano betonowy cokół i słupki, które następnie zostały obłożone wykładziną kamienną. Jest również bezsporne, że opisany w zaskarżonej decyzji obiekt zostały wybudowany przez stronę bez wymaganego prawem zgłoszenia. Organ słusznie stwierdził, iż twierdzenie skarżącego, jakoby przedmiotowe ogrodzenie wykonane zostało w okresie obowiązywania pozwolenia na budowę, nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Inwestor nie posiada również aktualnej decyzji o pozwoleniu na budowę dotyczącej w/w działki i tym samym nie było podstaw do rozważań czy ogrodzenie należy uznać za (mające odzwierciedlenie w zatwierdzonych projektach budowlanych związanych z pozwoleniem na budowę) obiekt towarzyszący tej zabudowie. Prawidłowo zatem organy nadzoru budowlanego zastosowały w odniesieniu do nich wymogi określone przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126, ze zm.). Zgodnie bowiem z przepisami art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego roboty budowlane polegające na budowie ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych można rozpocząć jedynie po dokonaniu zgłoszenia właściwemu organowi administracji. Nadmienić należy również, że kwestie dotyczące planu realizacyjnego osiedla przy ul. [...] w G. nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Wydanie bowiem decyzji o zatwierdzeniu w/w planu nie jest równoznaczne z udzieleniem pozwolenia na budowę i w związku z tym nie upoważnia inwestora do rozpoczęcia jakichkolwiek robót budowlanych. Powołany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepis art. 48 ustawy Prawa budowlanego z 1994r., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, przewidywał, że właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Przepis ten nie pozostawiał właściwym organom administracji sfery uznaniowości w zakresie zastosowania sankcji rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Z powyższej regulacji wynika, iż wykonanie powyższego ogrodzenia objętego obowiązkiem uzyskania zgłoszenia, stanowiło w dacie orzekania przez organy administracji zdarzenie prawne sprzeczne z obowiązującym porządkiem prawnym, a stwierdzenie tego zdarzenia przez organ nadzoru budowlanego rodziło obowiązek podjęcia środków przeciwdziałających samowoli. Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w stanie prawnym z daty podjęcia zaskarżonej decyzji nie przewidują możliwości legalizacji obiektu wybudowanego bez pozwolenia na budowę bądź bez dokonania obowiązku zgłoszenia właściwemu organowi, ani nie dopuszczają stosowania jakichkolwiek okoliczności łagodzących ten rygor, tym samym nie pozwalają organom administracji w razie stwierdzenia samowoli budowlanej na odstąpienie od zastosowania sankcji rozbiórki. Wolą ustawodawcy leżącą u podstaw unormowania art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane było, by wszelkie przejawy samowoli budowlanej dokonane po wejściu w życie ustawy, to jest po dniu 1 stycznia 1995r., spotykały się z reakcją organów administracji w postaci nakazu rozbiórki. Dlatego też uwzględniając wszystkie powyższe okoliczności Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organ administracyjny w zaskarżonej decyzji, w związku z czym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę jako niezasadną oddalił.