II SA/Gd 1730/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Janina Guść sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody z dnia 19 kwietnia 2001 r. nr [[...]] w przedmiocie uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia 16 lutego 2001 r. nr [[...]], 2/ orzeka, iż wymienione w punkcie pierwszym wyroku decyzje nie mogą być wykonane, 3/ zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej M. S. 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 10 września 1998 r. nr [[...]] Prezydent Miasta udzielił skarżącej M. S. pozwolenia na budowę polegającą na rozbudowie domu jednorodzinnego położonego na działce nr [[...]] przy ul. Ż. w G. Projekt budowlany zatwierdzony wskazaną decyzją przewidywał lokalizację południowo-wschodniej ściany z otworami okiennymi rozbudowywanego obiektu budowlanego w odległości 4,0 m od granicy z nieruchomością położoną przy ul. M. W dniu 13 kwietnia 2000 r. skarżąca złożyła w Urzędzie Miasta zawiadomienie o zakończeniu w dniu 20 grudnia 1999 r. rozbudowy budynku mieszkalnego położonego w G. przy ul. Ż. Do zawiadomienia o zakończeniu budowy skarżąca dołączyła zarejestrowany dziennik budowy oraz inwentaryzację geodezyjną powykonawczą. Dziennik budowy zawierał oświadczenie kierownika budowy o wykonaniu obiektu budowlanego zgodnie z projektem oraz zapisy z 15 września i 10 października 1999 r., z których wynikało, że w tym czasie były prowadzone prace wykończeniowe, m.in. malarskie, układanie glazury, terakoty oraz podłóg. Z załączonej inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej wynikało, iż południowo-wschodnia ściana z otworami okiennymi zlokalizowana jest w odległości 3,5 m od granicy z nieruchomością przy ul. M. Decyzją z dnia 21 kwietnia 2000 r., nr [[...]], Prezydent Miasta zgłosił sprzeciw w sprawie przystąpienia do użytkowania rozbudowanego domu jednorodzinnego przy ul. Ż. w G. oraz nałożył na skarżącą obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie, uzasadniając to tym, że na podstawie dokumentów dołączonych do zawiadomienia o zakończeniu budowy stwierdzono, iż rozbudowa została wykonana z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu na budowę. W związku z rozbudową domu przy ul. Ż. toczyło się również postępowanie przed organami nadzoru budowlanego. Ze znajdujących się w aktach rozstrzygnięć wynika, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 26 maja 2000 r. uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 marca 2000 r. o wstrzymaniu robót budowlanych, gdyż stwierdził, iż rozbudowa budynku została zakończona i budynek jest w całości użytkowany. Z kolei w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 czerwca 2000 r., którym nałożono na skarżącą obowiązek dostarczenia pomiaru powykonawczego określającego odległość zrealizowanej rozbudowy od granicy z działką nr [[...]] przy ul. M., wskazano, że w trakcie przeprowadzonych w dniu 19 października 1999 r. oględzin stwierdzono, że budynek jest użytkowany. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił się też pismem z dnia 29 marca 2000 r. do Prezydenta Miasta o uchylenie decyzji o udzieleniu skarżącej pozwolenia na budowę. Prezydent Miasta decyzją z dnia 16 lutego 2001 r. nr [[...]], powołując się na art. 36a ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, uchylił decyzję z dnia 10 września 1998 r. o udzieleniu skarżącej pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu decyzji organ administracji powołał się na pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 marca 2000 r. i na zawarte w nim ustalenia, dotyczące odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, które polega na tym, że ścianę z otworami okiennymi zlokalizowano w odległości 3,5 m od granicy zamiast w odległości 4 m. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zaprzeczyła twierdzeniu, że rozbudowa budynku zrealizowana została niezgodnie z warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzoną dokumentacją. Rozpoznając odwołanie skarżącej Wojewoda zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił ustalenia Prezydenta Miasta, że skarżąca w istotny sposób odstąpiła od warunków decyzji o pozwoleniu na budowę. Wskazano, iż z pomiaru powykonawczego budynku wynika, iż południowo-wschodnia ściana z otworami okiennymi odległa w zatwierdzonym projekcie od granicy działki o 4,0 m, zlokalizowana została w odległości 3,5 m od niej, natomiast ściana północno-zachodnia w zatwierdzonym projekcie odległa od granicy działki o 3,08 m, zlokalizowana została w odległości 2,80 m od granicy. W skardze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Wskazała przy tym, iż dokonana przez nią rozbudowa domu jednorodzinnego zrealizowana została w zgodzie z zatwierdzonym projektem i warunkami pozwolenia na budowę, przy uwzględnieniu dokumentów nieruchomości wskazujących na szerokość działki wynoszącą 16,0 m. Skarżąca podkreśliła, iż faktyczne usytuowanie rozbudowanej części domu w niczym nie narusza interesu sąsiadów i nie utrudnia jakiejkolwiek funkcji budynku sąsiedniego. W ocenie skarżącej utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i naruszałoby jej uzasadniony interes. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie z powodów w niej wskazanych. Zdaniem Sądu nie jest dopuszczalne uchylenie na podstawie art. 36a ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania zaskarżonej decyzji (Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm.) decyzji o pozwoleniu na budowę w razie istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego bez uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, w sytuacji, w której budowa została już zakończona. Przepisy Prawa budowlanego nie rozstrzygają wprost na jakim etapie procesu inwestycyjnego przepis art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego może być stosowany, jednakże analiza innych przepisów tej ustawy, w szczególności art. 37 ust. 2, pozwala przyjąć, iż należy go stosować tylko wówczas, gdy budowa nie jest jeszcze zakończona. W art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego określono konsekwencje uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Z przepisu tego wynika, że w razie uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę wznowienie budowy jest możliwe po wydaniu nowej decyzji o pozwoleniu na budowę, co z kolei wskazuje na oczywisty wniosek, iż uchylenie decyzji o pozwoleniu oznacza, że roboty budowlane nie mogą być prowadzone. W takiej sytuacji jasny jest zamiar ustawodawcy wprowadzenia przepisu art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego. Chodzi o danie wyraźnego sygnału inwestorowi, iż nie może dalej prowadzić robót budowlanych. Jeżeli zaś taka jest funkcja interpretowanego przepisu, to jest oczywiste, że nie może on być stosowany wówczas, gdy budowa jest już zakończona. W tym miejscu podkreślić trzeba, iż posługując się wyrażeniem "zakończona budowa" należy je rozumieć jako faktyczne zakończenie robót budowlanych, a nie jako zakończenie w sensie prawnym. Tylko taka bowiem interpretacja zgodna jest z założonym przez ustawodawcę celem regulacji przepisu art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego. Gdy budowa jest już zakończona uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę jest działaniem nie mającym żadnego znaczenia prawnego. Zaznaczyć bowiem należy, iż istotne odstąpienie od warunków zatwierdzonego pozwolenia na budowę jest zawsze, to znaczy bez względu na to czy spowodowało to uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę, czy też nie, podstawą do wszczęcia postępowania określonego w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego lub też do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, jeżeli zakres odstępstwa to uzasadnia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2001 r. III RN 89/00 - OSNAPUS 2001 nr 24 poz. 705). Mając na uwadze przestawioną interpretację art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego stwierdzić należy, iż w okolicznościach faktycznych sprawy (zgłoszenie zakończenia budowy, dziennik budowy, przedłożona przez skarżącą geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza, ustalenia dokonane podczas oględzin przeprowadzanych w toku postępowania administracyjnego przed organami nadzoru budowlanego), wskazujących, że skarżąca zakończyła budowę, nie było podstaw do stosowania tego przepisu. W konsekwencji stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały podjęte z naruszeniem art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uwzględnił skargę i na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także art. 134 § 1 powołanej ustawy który stanowi, że sąd nie jest związany granicami skargi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy administracji powinny uwzględniając ocenę prawną wyrażoną przez Sąd w niniejszej sprawie uznać dalsze postępowanie w przedmiocie wniosku o uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę za bezprzedmiotowe i w konsekwencji umorzyć je, co powoduje, że bezprzedmiotowe jest rozważanie zarzutów skargi, które poza tym winny być wyjaśnione w postępowaniu prowadzonym przez organ nadzoru budowlanego. Na podstawie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę określił, iż uchylone decyzje organów administracyjnych obu instancji nie mogą być wykonane. Ze względu na treść art. 97 § 2 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który nakazuje stosować dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych w sprawach, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, uwzględniając skargę Sąd zasądził koszty postępowania, na które składa się wpis sądowy, na rzecz skarżącej na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm.).