II SA/Gd 174/03

WyrokWSA w Gdańsku2004-12-06

Skład orzekający: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie pracy przymusowej na terytorium II Rzeczypospolitej, które nie było okupowane, stanowi wystarczającą przesłankę do przyznania świadczenia pieniężnego przewidzianego dla osób deportowanych do pracy przymusowej poza granice państwa?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Sam fakt wykonywania pracy przymusowej nie jest wystarczającą przesłanką do przyznania świadczenia. Kluczowym kryterium jest obiektywnie trudniejsza sytuacja osób deportowanych, czyli wywiezionych poza granice II Rzeczypospolitej, a nie tych, które pracowały przymusowo na terytorium państwa polskiego, nawet jeśli było ono w okresie wojny pod okupacją.
Stan faktyczny
Skarżący S. O. zaskarżył decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która uchyliła decyzję o umorzeniu postępowania i odmówiła przyznania świadczenia z tytułu pracy przymusowej. Skarżący wykonywał pracę przymusową w miejscowości R., która według niego znajdowała się na terytorium II Rzeczypospolitej. Organ odmówił przyznania świadczenia, uznając, że nie spełniono warunku deportacji poza granice państwa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2004 r. na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze S. O. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 13 stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej oddala skargę. II SA/Gd 174/03 Uzasadnienie S. O. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 13 stycznia 2003 r. Nr [...]. Zaskarżoną decyzją w/w organ uchylił decyzję własną z dnia 5 lipca 2003 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego i jednocześnie omówił przyznania wnioskowanego świadczenia z tytułu pracy przymusowej. W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 127 § 3, 138§ 1 pkt 2 kpa oraz art.4 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) W uzasadnieniu podano, iż uchylenie decyzji o umorzeniu postępowania podyktowane było okolicznością błędnego ustalenia terminu jaki obowiązywał dla składania wniosków o przyznanie w/w świadczenia. Rozpoznając sprawę merytorycznie organ stwierdził, że zgodnie z art. 2 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 31 maja 1996 r., represją w rozumieniu ustawy jest deportacja (wywiezienie), do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego w jego granicach sprzed 1 września 1939 r. na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939 – 1945. R., gdzie skarżący wykonywał pracę przymusową był miejscowością położoną na terytorium II Rzeczypospolitej. W wniesionej skardze skarżący nie zgodził się z przyjętą przez organ interpretacją w/w przepisu ustawy. Zadaniem skarżącego twierdzenie, że " strona pracowała przymusowo pracowała od 09.1939 do 05.1945 w R. a zatem na terytorium II Rzeczypospolitej" oznacza też twierdzenie, że R. w okresie wojny nie był okupowany, lecz był " na terytorium II Rzeczypospolitej". W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosząc o jej oddalenie podtrzymał swoje stanowisko o braku w przypadku skarżącego spełnienia warunku "deportacji" o którym mowa w art. 2 pkt 2 lit. "a" ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone ,podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 53, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skargi nie można było uwzględnić albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Jako ugruntowane należy uznać stanowisko orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2001 r. V SA 564/01, LEX nr 84361, wyrok NSA z dnia 8 listopada 2001 r. V SA 504/01, LEX nr 84354 ) , iż sam fakt wykonywania pracy przymusowej nie stanowi wystarczającej przesłanki przyznania świadczenia przewidzianego w powołanej wyżej ustawie. Jak to przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 8 listopada 2001 r., kryterium wyróżniającym grupę osób uprawnionych do świadczenia o którym wyżej stanowi obiektywnie trudniejsza sytuacja deportowanych (wywiezionych poza granice II Rzeczypospolitej) tj. osób przymusowo zatrudnionych i jednocześnie wyrwanych z dotychczasowego środowiska. Z przedstawioną w uzasadnieniach powołanych wyżej wyroków argumentacją zgadza się również skład orzekający w niniejszej sprawie. Z wskazanych w uzasadnieniu względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło