II SA/Gd 1747/99

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Adeli i Zygfryda K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 2 sierpnia 1999 r. (...) w przedmiocie nakazania wykonania czynności w celu doprowadzenia rozbudowy do stanu zgodnego z prawem oraz uzyskania pozwolenia na wznowienie robót - uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S.-G. z dnia 8 czerwca 1999 r. (...). Decyzją z dnia 8 czerwca 1999 r. (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S.-G. działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ nakazał Adeli i Zygfrydowi K. współwłaścicielom nieruchomości położonej w S.-G. przy ul. 2 P.-Sz. 7 wykonanie następujących czynności w celu doprowadzenia rozbudowywanego sklepu meblowego do stanu zgodnego z prawem w postaci zamurowania trzech otworów okiennych o wymiarach 2,25 m x 1,40 m w ścianie budynku na granicy z działką sąsiednią nr 426/2, wykonania dachu zgodnie z projektem oraz uzyskania pozwolenia na wznowienie robót. W powyższej decyzji organ wyznaczył inwestorom termin trzymiesięczny do wykonania powyższych czynności. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że na przedmiotowej działce realizowana jest rozbudowa sklepu meblowego na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 29 czerwca 1992 r. (...) wydanego przez Urząd Miejski w S.-G. W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 29 kwietnia 1999 r. stwierdzono istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu, w związku z czym postanowieniem z dnia 7 czerwca 1999 r. (...) wstrzymano roboty budowlane i w konsekwencji niniejszą decyzją nakazano inwestorom wykonanie określonych czynności mających na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. W odwołaniu od powyższej decyzji Zygfryd K. wskazywał, że obiekt został w całości wykonany przed 1 stycznia 1995 r. i dlatego w jego sprawie winny mieć zastosowanie przepisy ustawy prawo budowlane z 1974 r. Ponadto wskazywał, że obecnie obowiązujące przepisy prawa dopuszczają w pewnych wypadkach usytuowanie okien bezpośrednio na granicy działki a zgodę taką inwestor uzyskał od poprzednika prawnego obecnego właściciela sąsiedniej działki. Decyzją z dnia 2 sierpnia 1999 r. (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. wydaną na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa oraz art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2 i art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zaskarżona decyzja jest następstwem postanowienia z dnia 7 czerwca 1999 r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. stosuje się tylko w odniesieniu do samowoli budowlanych polegających na budowie bez pozwolenia na budowę a do wszystkich innych przypadków stosuje się przepisy obecnie obowiązującego prawa. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że posiadanie zgody sąsiada na wykonanie otworów okiennych w ścianie konstrukcyjnej nie ma znaczenia w sprawie, gdyż powyższe stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, który przewidywał ścianę bez otworów i w takim przypadku inwestor jest zobowiązany do przeprowadzenia stosownej procedury mającej na celu uzyskanie decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Adela i Zygfryd K. ponowili zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Nie będąc związany z mocy art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ granicami skargi, należało podnieść, że organy orzekające obu instancji nie wykazały w sposób dostateczny istnienia przesłanek do wydania postanowienia na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, na mocy którego w dniu 7 czerwca 1999 r. wstrzymano wykonywanie robót budowlanych już zakończonych. Wyrokiem z dnia 21 marca 2001 r. wydanym w sprawie II SA/Gd 4027/01 Sąd uchylił postanowienia organów nadzoru budowlanego wydane w przedmiocie wstrzymania robót. Skoro więc postanowienie wydane w trybie art. 50 cyt. ustawy nie miało oparcia w ustaleniach faktycznych, to również decyzje organów obu instancji wydane na podstawie art. 51 ust. 1-3, mające charakter następczy, tj. uwarunkowane wstrzymaniem robót budowlanych na podstawie art. 50 ustawy, należało uznać za wadliwe. Niezależnie od powyższej okoliczności należy wyjaśnić skarżącym, że inwestor nie ma prawa samowolnie odstąpić w trakcie budowy od warunków ustalonych w pozwoleniu na budowę. Należy bowiem pamiętać, że pozwolenie na budowę w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jest decyzją administracyjną - ostateczną, którą można uchylić lub zmienić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie /art. 16 par. 1 Kpa in fine/. Ponadto zgoda sąsiada w przedmiocie usytuowania obiektu budowlanego, nie może być usprawiedliwieniem ewidentnych naruszeń przepisów prawa i odstępstw od pozwolenia na budowę. Przepis art. 51 ust. 4 umożliwia odpowiednie zastosowanie regulacji zawartych w ust. 1-3 do robót budowlanych objętych dyspozycją art. 50 ust. 1, ale już wykonanych. Odpowiednie stosowanie tych przepisów oznacza stosowanie ich w zakresie uwzględniającym odmienność stanu faktycznego wynikającego z zakończenia robót budowlanych, nie zaś ich wykonywania. W stosunku do robót budowlanych już wykonanych zbędne jest wydawanie postanowienia o wstrzymaniu ich wykonania czy też nakazywanie zaniechania dalszych robót lub udzielanie pozwolenia na ich wznowienie, jak to uczyniły organy w niniejszej sprawie. Organ nadzoru budowlanego powinien więc od razu wydać decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części, jeżeli nie będzie możliwe doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem albo decyzję określającą czynności, jakie należy wykonać w tym celu i w celu uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie. Zważywszy na powyższe stwierdzić należy, że organy niezasadnie nałożyły na skarżących obowiązek uzyskania pozwolenia na wznowienie robót. W tym stanie rzeczy na podstawie przepisów art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 cyt. ustawy o NSA.