II SA/Gd 1762/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: NSA Anna Orłowska WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Protokolant Beata Kaczmar po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. P. na decyzję Wojewody z dnia 24 czerwca 2002 r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia 3 czerwca 2002 r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Prezydent Miasta decyzją z dnia 3 czerwca 2002 r. na podstawie art. 13 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) orzekł o utracie przez R. P. statusu osoby bezrobotnej od dnia 29 maja 2002 r. na okres 3 miesięcy, gdyż w wyznaczonym terminie, tj. w dniu 29 maja 2002 r. nie stawił się w PUP i w ciągu 5 dni nie powiadomił o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. W odwołaniu od powyższej decyzji R. P. podał, że w okresie od 29 marca 2002 r. do 29 maja 2002 r. przebywał na leczeniu szpitalnym w Wojewódzkim Szpitalu Psychiatrycznym w G., w związku z czym nie mógł się stawić w PUP w dniu 29 maja 2002 r. Wojewoda decyzją z dnia 24 czerwca 2002 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, iż art.13 ust.2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stwierdza, że bezrobotni mają obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonych terminach w celu potwierdzenia swej gotowości do pracy i uzyskania informacji o możliwościach zatrudnienia lub szkolenia. Natomiast art.13 ust.3 pkt 5 w/w ustawy stanowi, iż starosta ( prezydent miasta działający na prawach starosty powiatu ) pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie stawiła się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła w ciągu 5 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres 3 miesięcy od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy. Jak wynika z akt sprawy R. P. był wezwany do P.U.P. w G. na dzień 29 maja 2002 r. pismem tego Urzędu Pracy z dnia 23 kwietnia 2002 r. nr [...] w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy i uzyskania informacji o możliwościach zatrudnienia lub szkolenia. Z powodu niemożności doręczenia pisma do rąk własnych Pana P. jak równiej dorosłych domowników, sąsiada lub dozorcy domu w/w pismo PUP zostało złożone w Urzędzie Pocztowym, a strona została powiadomiona o tym poprzez zostawienie jej przez doręczyciela pocztowego zawiadomienia ( awiza ) w skrzynce na korespondencję w dniu 29 kwietnia 2002 r.. Niepodjęcie pisma w ciągu 7 dni od dnia złożenia w Urzędzie Pocztowym wywołało ten skutek, że zgodnie z art.44 k.p.a. pismo z upływem ostatniego dnia 7-mio dniowego okresu uważa się za doręczone. Dowodem braku podjęcia pisma w terminie jest adnotacja na nim o tym fakcie umieszczona przez Urząd Pocztowy / w aktach sprawy/. Doręczenie pisma dokonane w trybie art.44 k.p.a. jest prawnie skuteczne, tj. wywołuje takie same skutki prawne jak doręczenie wezwania do rąk własnych adresata. Jest to domniemanie prawne, które strona może obalić przedstawiając dowód, iż faktycznie doręczenie w tym trybie nie nastąpiło. W tym konkretnym przypadku R. P. takiego dowodu nie przedstawił, poprzestając tylko na przedłożeniu karty z książeczki RUM z dnia 29 marca 2002 r. z adnotacją lekarza o treści " pobyt w szpitalu". Natomiast zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 27 lipca 1999r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wystawiania zaświadczeń lekarskich, wzoru zaświadczenia lekarskiego i zaświadczenia lekarskiego wydanego w wyniku kontroli lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych / Dz. U. Nr 65, poz. 741 / zaświadczenie lekarskie stwierdzające pobyt ubezpieczonego w stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej wystawiane są na druku ZUS ZLA. Takiego zaświadczenia R. P. nie przedłożył, a tylko ono mogło w sposób skuteczny prawnie potwierdzić jego pobyt w szpitalu i obalić tym samym domniemanie z art. 44 k.p.a.. Nadto wskazać należy stronie, że przedmiotowe wezwanie było ponownie awizowane w dniu 14 maja 2002 r. i również w tym późniejszym terminie strona nie odebrała tej przesyłki. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego R. P. podał, iż powołanie się na art. 13 ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu jest bezzasadne, gdyż nie otrzymał pisma o konieczności stawiennictwa w dniu 29 maja 2002 r. W okresie od 29 marca 2002 r. do 29 maja 2002 r. przebywał w Wojewódzkim Szpitalu Psychiatrycznym w G.. Nadto skarżący podał, że skoro organ potrzebował zaświadczenia o jego pobycie w szpitalu na druku ZUS ZLA to winien go o tym poinformować. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Przepis art. 13 ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu reguluje obowiązek stawiennictwa bezrobotnego w wyznaczonych terminach w powiatowym urzędzie pracy celem potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy oraz uzyskania informacji o możliwościach zatrudnienia i szkolenia. W sytuacji, kiedy bezrobotny nie wywiąże się z niniejszego obowiązku i nie powiadomi w terminie 5 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa traci statusu osoby bezrobotnej na okres 3 miesięcy (art. 13 ust. 3 pkt 5 cytowanej ustawy). Niestawiennictwo w wyznaczonym terminie wywołuje skutek materialnoprawny w postaci utraty statusu osoby bezrobotnej, chyba, że w określonym terminie bezrobotny poda uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa. Niezbędnym warunkiem powstania skutku materialnoprawnego w postaci utraty statusu osoby bezrobotnej jest po pierwsze powzięcie wiedzy przez bezrobotnego o wyznaczonym przez organ zatrudnienia terminie stawiennictwa, po wtóre niewywiązanie się z tego obowiązku połączone z brakiem usprawiedliwienia. Przepis art. 44 k.p.a. reguluje domniemanie doręczenia pisma w sytuacji kiedy nie można dokonać doręczenia właściwego, ani zastępczego. Doręczenie zgodnie z art. 44 k.p.a. wywołuje skutek procesowy. Niniejszy przepis, tak jak i pozostałe przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące doręczeń, reguluje czynność procesową doręczenia pisma, tj. oddania adresatowi przesyłki pisemnej. Przepis niniejszy nie reguluje natomiast trybu składania oświadczeń woli i dochodzenia ich do wiadomości adresata. Wobec tego w sytuacji, gdy adresat pisma nie dopełnił czynności określonych w wezwaniu oraz nie wskazał przyczyn usprawiedliwiających takie zachowanie, nie można materialnoprawnych skutków wiązać tylko z samym doręczeniem pisma w trybie art. 44 k.p.a. Przy braku odmiennej regulacji skutki materialnoprawne powstają dopiero po dotarciu wiadomości do adresata. Adresat pisma ma zatem możliwość wykazania, że przepis art. 44 k.p.a. nie powinien być zastosowany i w związku z tym brak było przesłanek do zaistnienia skutków prawnych związanych z domniemaniem w nim ustanowionym. W niniejszej sprawie skarżący już w odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazał, iż pismo wzywające go do stawienia się w Powiatowym Urzędzie Pracy w G. w dniu 29 maja 2002 r. nie dotarło do jego wiadomości, gdyż w okresie od dnia 29 marca 2002 r. do dnia 29 maja 2002 r. przebywał w Wojewódzkim Szpitalu Psychiatrycznym w G.. Wobec tego rzeczą organu odwoławczego było w razie wątpliwości zweryfikowanie twierdzeń skarżącego. Skoro zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, brak było podstaw do ograniczania możliwości udowodnienia faktu pobytu w szpitalu do przedłożenia zaświadczenia lekarskiego na druku ZUS ZLA. Poza tym organ odwoławczy nie zażądał od skarżącego, aby takie zaświadczenie sporządzone na wskazanym druku przedłożył. Również nie było ze strony organu żadnych ustaleń zmierzających do zweryfikowania twierdzeń skarżącego chociażby poprzez zasięgnięcie informacji we wskazanym przez niego szpitalu. W przedmiotowej sprawie istotnym było ustalenie czy wystąpiły obiektywnie przesłanki do zaistnienia skutków prawnych wynikających z domniemania ustanowionego w przepisie art. 44 k.p.a. Skoro bezrobotny przebywa w szpitalu i w tym okresie organ zatrudnienia postanawia wezwać go do stawiennictwa, to nie można uznać, iż w przypadku niemożności doręczenia bezpośredniego lub zastępczego wystąpiły przesłanki, uzasadniające w myśl art. 44 k.p.a. przyjęcie domniemania doręczenia przedmiotowego pisma i w konsekwencji uznanie, iż jego treść dotarła do wiadomości adresata. W takiej bowiem sytuacji pismo nie zostało doręczone adresatowi z przyczyn od niego niezależnych. W przypadku kiedy okoliczności sprawy wskazują, iż treść pisma w żadnym wypadku nie mogła dotrzeć do adresata z przyczyn od niego niezależnych nie można przyjąć, iż został wezwany do stawienia się w powiatowym urzędzie pracy, a co za tym idzie, iż niestawiennictwo wywołało materialnoprawny skutek w postaci utraty statusu osoby bezrobotnej. Ponadto należy zwrócić uwagę, że obowiązkiem organów administracji publicznej jest należyte zbadanie, czy przesyłka została prawidłowo doręczona, zgodnie z art. 42 – 44 k.p.a. Doręczenie określone w art. 44 k.p.a. uzależnione jest od wyczerpania określonych w tym przepisie wymogów. Wymogiem takim, zgodnie z brzmieniem art. 44 k.p.a. obowiązującym w dacie wydawania decyzji przez organy obu instancji, było pozostawienie adresatowi pisma zawiadomienia o złożeniu go na okres 7 dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy i umieszczenie zawiadomienia o tym w skrzynce na korespondencję lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata. W aktach administracyjnych brak jest potwierdzenia, że doręczyciel pocztowy pozostawił w skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania skarżącego informację o miejscu złożenia przesyłki na okres siedmiu dni. Na kopercie zawierającej przedmiotowe pismo widnieją jedynie zapisy o awizowaniu przesyłki, natomiast brak jest jakiejkolwiek adnotacji zawierającej informację o miejscu złożenia przesyłki przez doręczyciela i umieszczeniu o tym fakcie zawiadomienia. Organy nie wyjaśniły tej kwestii, a zatem brak było podstaw do uznania, że pismo wzywające skarżącego do stawienia się w powiatowym urzędzie pracy zostało doręczone w trybie art. 44 k.p.a. Wobec powyższego należało stwierdzić, iż doszło do naruszenia art. 44 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz art. 13 ust. 3 pkt 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, które miało wpływ na wynik sprawy. Organy zatrudnienia ponownie rozpatrując sprawę będą miały na względzie powyższe rozważania i uwagi. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku. Na mocy art. 152 p.p.s.a. stwierdzono, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.