II SA/Gd 1765/02
WyrokWSA w Gdańsku2004-12-10
Skład orzekający: Jacek Hyla, Elżbieta Kowalik-Grzanka, Anna Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie dyscyplinarne wobec policjanta może opierać się na materiale dowodowym zebranym w postępowaniu przygotowawczym w sprawie karnej, nawet jeśli nie zapadł jeszcze prawomocny wyrok skazujący?Ratio decidendi
Postępowanie dyscyplinarne wobec policjanta może wykorzystywać dowody zebrane w postępowaniu przygotowawczym w sprawie karnej, za zgodą prokuratora. Organy Policji prawidłowo oceniły materiał dowodowy, a fakt, że sąd karny wydał prawomocny wyrok skazujący za czyn będący przedmiotem postępowania dyscyplinarnego, potwierdza zasadność tej oceny. Kara dyscyplinarna wydalenia ze służby była współmierna do popełnionego czynu i stopnia zawinienia, uwzględniając okoliczności obciążające.Stan faktyczny
Skarżący, S. Z., został ukarany dyscyplinarnie wydaleniem ze służby za nakłanianie świadków do składania fałszywych zeznań w związku z kolizją drogową spowodowaną w stanie nietrzeźwości. Organy Policji oparły się na materiale dowodowym zebranym w postępowaniu przygotowawczym. Skarżący odwołał się, twierdząc, że decyzja jest przedwczesna i powinna opierać się jedynie na prawomocnym wyroku skazującym. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez Komendanta Wojewódzkiego Policji, skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i merytorycznych. Na rozprawie skarżący przyznał, że zapadł wobec niego prawomocny wyrok skazujący.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: NSA Jacek Hyla, Sędziowie: WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, NSA Anna Orłowska, Protokolant: Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 25 czerwca 2002r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia dyscyplinarnego o wydaleniu ze służby oddala skargę
Decyzją (orzeczeniem) Nr [...] z dnia 20 maja 2002 r. Komendant Powiatowy Policji uznał skarżącego S. Z. winnym zarzucanych przewinień dyscyplinarnych i wymierzył mu karę dyscyplinarną - wydalenia ze służby.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 6 lutego 2002 r. do Komendy Powiatowej Policji wpłynęły z Prokuratury Rejonowej celem przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego materiały śledztwa Ds. [...] w sprawie nakłaniania P. W., K. K. i E. M. przez S. Z. do składania fałszywych zeznań w dniach 13 i 14 marca 2000 r.. W dniu 7 stycznia 2002 r. prokurator wydał postanowienie o przedstawieniu S. Z. trzech zarzutów popełnienia przestępstw umyślnych ściganych z oskarżenia publicznego określonych w art. 18 § 2 kk w zw. z art. 233 § 1 kk, tj. podżegania do składania fałszywych zeznań. Komendant Powiatowy Policji podniósł, iż analiza zebranego materiału dowodowego, a w szczególności spójne i wiarygodne zeznania świadków oraz wyjaśnienia podejrzanych wysoce uprawdopodabniają popełnienie przez skarżącego zarzucanych mu czynów, zaś postępowanie skarżącego było skierowane na uniknięcie odpowiedzialności dyscyplinarnej za spowodowanie w dniu 13 marca 2000 r. kolizji drogowej w stanie nietrzeźwym. Wskazał, iż skarżący nie stawił się do raportu mającego na celu jego wysłuchanie i zapoznanie z wnioskami prowadzącego postępowanie dyscyplinarne. Ponadto nie podejmował kierowanych do niego przesyłek w ten sposób utrudniając sprawne przeprowadzenie czynności wymagających jego obecności. Taka postawa w ocenie Komendanta Powiatowego Policji nie licuje z godnością policjanta, w szczególności zaś oficera policji, który powinien być przykładem dla innych policjantów i uniemożliwia dalsze pozostawania w służbie. Przy orzekaniu kary uwzględniono działanie skarżącego z niskich pobudek, wysoki stopień społecznego niebezpieczeństwa czynu, rażąco godzący w dobro służby, brak jakichkolwiek wyników w służbie (skarżący ponownie od 5 marca 2002 r. został zawieszony w czynnościach służbowych) oraz fakt, iż w chwili wydawania decyzji znajduje się w okresie wykonywania kary dyscyplinarnej – ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku. Komendant Powiatowy Policji nie znalazł wobec S. Z. żadnych okoliczności łagodzących.
W odwołaniu od decyzji skarżący podniósł, iż jest ona niesłuszna, gdyż zebrany w sprawie karnej jak i w postępowaniu dyscyplinarnym materiał dowodowy nie uprawdopodabnia w odpowiednim stopniu jego winy. Wskazał, iż jedynym dowodem uzasadniającym wydanie decyzji merytorycznej może być jedynie prawomocny wyrok skazujący, a takowy w jego sprawie nie zapadł. W tej sytuacji decyzję Komendanta Powiatowego Policji uznać należy za przedwczesną.
Komendant Wojewódzki Policji decyzją Nr [...] z dnia 25 czerwca 2002 r. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia 20 maja 2002 r. o uznaniu policjanta S. Z. winnym popełnienia zarzucanych mu czynów i wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż analiza materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania pozwala na uznanie skarżącego za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów, a w myśl art. 132 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji policjant ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną za popełnione przestępstwa i wykroczenia niezależnie od odpowiedzialności karnej. Organ odwoławczy wskazał, iż Komendant Powiatowy Policji wydając decyzję dokonał wszechstronnej oceny materiału dowodowego, jak również właściwej oceny znaczenia i wartości poszczególnych dowodów. Skierowanie zaś aktu oskarżenia do sądu stanowi wystarczającą przesłankę do oceny czynu policjanta w przedmiocie winy i wymierzenia kary. Organ odwoławczy podniósł, iż charakter zarzutu przedstawionego skarżącemu, a przede wszystkim fakt rażącego sprzeniewierzenia się przyjętym na siebie obowiązkom funkcjonariusza Policji pozwala uznać wymierzoną karę dyscyplinarną za współmierną do popełnionego czynu i stopnia zawinienia. Nadto wskazał, iż okolicznością obciążającą mającą wpływ na wymiar kary jest utrudnianie prowadzenia postępowania dyscyplinarnego, zaś w szczególności fakt popełnienia przewinienia dyscyplinarnego w okresie wykonywania uprzednio wymierzonej kary dyscyplinarnej w postaci ostrzeżenia o niepełnej przydatności na zajmowanym stanowisku.
S. Z. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę, zarzucając wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisu art. 24 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów (Dz. U. z 1998 r. nr 4, poz. 14) oraz art. 132 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji przez uznanie go za winnego przewinienia "na podstawie zebranego w toku postępowania przygotowawczego w sprawie karnej zakończonego aktem oskarżenia", nie zaś na wynikach postępowania dyscyplinarnego oraz oparcie tego orzeczenia na "nie budzącym wątpliwości" i "uprawdopodobnionym" stanie faktycznym oraz to, że zaskarżona decyzja jest przedwczesna. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że postępowanie dyscyplinarne w istocie stanowiło analizę materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy karnej. Na tej podstawie jako "uprawdopodabniające" i "nie budzące wątpliwości" uznano wyjaśnienia oskarżonego W. M., przyznającego się do fałszywych zeznań, co już nakazywało zdaniem skarżącego szczególną ostrożność w ich ocenie, zwłaszcza, że wobec tego świadka – jako oskarżonego w innej sprawie toczy się postępowanie, w którym istotnym świadkiem oskarżenia jest skarżący, zaś w innej sprawie prowadzonej pod nadzorem Prokuratury Rejonowej W. M. jest podejrzany o uprowadzenie skarżącego i groźby karalne kierowane pod jego adresem. Skarżący nadto podniósł, iż zaskarżone orzeczenie zawiera elementy nie związane z zarzutami postępowania dyscyplinarnego, a dotyczącej rzekomej odmowy podejmowania przez niego korespondencji. W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zawieszenie postępowania dyscyplinarnego do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy przez Sąd Rejonowy w T..
Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości swe dotychczasowe stanowisko.
Na rozprawie w dniu 10 grudnia 2004r. skarżący przyznał, że w sprawie wiążącej się z postawionym mu w postępowaniu dyscyplinarnym zarzutem zapadł wobec niego prawomocny wyrok skazujący.
Stosownie do przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Art. 132 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (t.j. D.U. 7/2002 poz. 58 ze zmianami) stanowi, że policjant ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną za popełnione przestępstwa i wykroczenia – niezależnie od odpowiedzialności karnej.
Jak wynika z akt administracyjnych postępowania dyscyplinarnego organy Policji przeprowadziły postępowanie dyscyplinarne w stosunku do skarżącego zgodnie z przepisami prawa. Postępowanie to było prowadzone w oparciu o przepisy obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz prowadzenia postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów (Dz. U. z 1998 r. nr 4, poz. 14).
Zgodnie z § 20 ust. 2 powołanego rozporządzenia w sprawach prowadzonych przeciwko policjantowi podejrzanemu o popełnienie przestępstwa postępowanie dyscyplinarne prowadzi się niezależnie od postępowania przygotowawczego i można w nim – za zgodą prokuratora wykorzystać dowody zebrane w postępowaniu przygotowawczym. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie gdyż w postępowaniu dyscyplinarnym organy Policji skorzystały ze swego uprawnienia i wykorzystały materiał dowodowy zgromadzony w toku prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową postępowania przygotowawczego przeciwko skarżącemu. Tym samym nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego, iż organy Policji nie mogły się oprzeć na tym materiale dowodowym. Materiał ten został zresztą prawidłowo oceniony przez rozpatrujące sprawę w obu instancjach organy, wskazuje na to fakt, że w związku z zarzucanym skarżącemu w postępowaniu dyscyplinarnym czynem sąd karny wydał wyrok skazujący skarżącego i wyrok ten stał się prawomocny. Z mocy §45 przywołanego wyżej rozporządzenia w zakresie nie objętym jego unormowaniami stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. , a wśród nich art. 80, który nakazuje organowi administracji by na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenił, czy dana okoliczność została udowodniona. Organy prowadzące postępowanie dyscyplinarne w stosunku do skarżącego rozpatrując posiadane dowody w żadnej mierze nie dopuściły się naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów, uznając że dowody te potwierdzają fakt popełnienia przez skarżącego zarzucanego mu czynu.
Stosownie do § 27 ust. 1 cytowanego rozporządzenia wymierzona kara dyscyplinarna określona w art. 134 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji powinna być współmierna do popełnionego czynu i stopnia zawinienia przez obwinionego. Z kolei w myśl ust. 2 przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej uwzględnia się charakter przewinienia lub naruszenia dyscypliny służbowej, ich skutki, pobudki działania, okoliczności popełnienia czynu, stopień nasilenia złej woli, następstwa ujemne dla służby, dotychczasowe wynika w służbie oraz zachowanie się obwinionego poza służbą. Należy brać pod uwagę inne istotne w sprawie okoliczności, zarówno łagodzące, jak i obciążające. Z powyższych przepisów wynika, że decyzja zawierająca orzeczenie o wymierzeniu kary dyscyplinarnej powinna zawierać uzasadnienie dotyczące wymiaru kary. Uzasadnienie takie powinno zawierać rozważenie tych wszystkich elementów wymiaru kary, o których mowa w §27 rozporządzenia. Z uzasadnienia wymiary kary powinno wynikać, dlaczego wymierzona kara jest karą najodpowiedniejszą w danym przypadku, po rozważeniu wszystkich okoliczności łagodzących jak również obciążających. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wyczerpujące i przekonujące uzasadnienie, co do wymiaru kary. Rodzaj i waga zarzucanych skarżącemu czynów jednoznacznie zdeterminowały rodzaj zastosowanej kary dyscyplinarnej. Nie może bowiem budzić wątpliwości to, że osoba w stosunku do której potwierdzono zarzut nakłaniania do składania fałszywych zeznań nie może pełnić służby w Policji.
Stwierdzić zatem należy, iż zaskarżone orzeczenie znajduje pełne umocowanie w przepisach prawa. Zasługuje w szczególności na aprobatę stanowisko organu odwoławczego, że skarżący nie sprostał wysokim wymaganiom stawianym osobom pragnącym pełnić służbę w policji bowiem jak wynika z art. 25 ustawy o Policji służbę w niej może pełnić obywatel o nieskazitelnej opinii.
Wobec powyższego, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło