II SA/Gd 178/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant: Sekretarz Sądowy Agnieszka Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2007 r. sprawy ze skargi I. Ż. i G. Ż. na decyzję Wojewody z dnia 23 stycznia 2007 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości celem wykonania robót budowlanych oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia 23 stycznia 2007 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 1 grudnia 2006 r. nr [...] o wyrażeniu zgody na wejście na teren sąsiednich nieruchomości celem wykonania robót budowlanych. Niniejsze rozstrzygnięcie Sąd wydał w oparciu o następujące ustalenia faktyczne: T. i L. P. są właścicielami nieruchomości położonej na działce nr [...] w B. u zbiegu ulic [...]. Na nieruchomości tej zaprojektowano budowę budynku mieszkalno-usługowego, podpiwniczonego, z trzema kondygnacjami nadziemnymi oraz poddaszem użytkowym. W piwnicy zaprojektowano lokalizację garażu podziemnego przeznaczonego na cztery miejsca parkingowe, na poziomie parteru – lokal usługowy o powierzchni 140 m2, na pierwszym piętrze – pomieszczenia pomocnicze wraz z lokalem usługowym o powierzchni 177 m2. Na kondygnacjach wyższych (drugie piętro, poddasze) zaprojektowano po cztery mieszkania jedno-, dwu- i trzypokojowe. Powierzchnia mieszkań wraz z niezbędną komunikacją wynosi około 230 m2. Budynek ten został wybudowany w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę (nr [...]) z dnia 24 czerwca 2003 r. I. i G. Ż. są właścicielami nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów nr [...] (ta ostatnia działka pozostaje we współwłasności z T. K.), położonych w B. przy ulicy [...]. Ściana budynku T. i L. P. od strony podwórza graniczy z wyżej wymienionymi działkami. W piśmie z dnia 25 lipca 2006 r. T. i L. P. zwrócili się do I. i G. Ż. z prośbą o wyrażenie zgody na wejście na teren ich nieruchomości (tj. na teren obu działek – [...]) w celu wykonania elewacji na sąsiadującym z tą nieruchomością budynku, stanowiącym ich własność. T. i L. P. zwrócili się nadto o wyrażenie zgody na rozebranie ogrodzenia, które uniemożliwia wykonanie jakichkolwiek prac budowlanych, deklarując jednocześnie wolę partycypowania w kosztach tej rozbiórki. W odpowiedzi na powyższe pismo I. i G. Ż. oświadczyli (w piśmie z dnia 7 sierpnia 2006 r.), iż wyrażają zgodę na wejście na teren swojej posesji pod warunkiem naprawienia szkód spowodowanych podkopaniem fundamentów ich budynku. W dniu 9 sierpnia 2006 r. T. i L. P. złożyli wniosek do Starosty w B. o wydanie decyzji zezwalającej na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych. W treści pisma zawierającego wniosek wskazano, że próby uzyskania zgody od właścicieli sąsiedniej nieruchomości okazały się bezskuteczne, co spowodowało konieczność wystąpienia do organów władzy z wnioskiem o wydanie stosownej decyzji zastępującej zgodę na wejście na nieruchomość sąsiednią w celu wykonania robót budowlanych. Na przeprowadzonej w dniu 3 października 2006 r. rozprawie administracyjnej, na którą nie stawili się I. oraz G. Ż., inwestorzy oświadczyli, że niezbędny teren udostępniony z przedmiotowych nieruchomości musiałby wynosić 1,5 m, licząc od granicy działki nr [...] i konieczny byłby do ustawienia rusztowań. Dostęp do sąsiedniej nieruchomości miałby się odbywać od zewnątrz poprzez sprzęt mechaniczny z wysięgnikiem, ustawiony na działce [...]. Wnioskodawcy zwrócili się z prośbą o wyrażenie zgody na wykonanie planowanych robót budowlanych w okresie od 1 maja 2007 r. do 31 maja 2007 r. W wydanej w dniu 1 grudnia 2006 r. decyzji nr [...] Starosta wyraził zgodę na rzecz T. i L. P. na wejście na teren sąsiednich nieruchomości, tj. działki nr [...] oraz działki nr [...] celem wykonania elewacji na realizowanym budynku mieszkalno-usługowym. Jednocześnie Starosta określił udostępniony teren przedmiotowej nieruchomości – wzdłuż realizowanego budynku inwestorów od strony posesji I. i G. Ż. oraz T. K. na szerokości 2 m z dojściem z materiałami budowlanymi, sprzętem od strony posesji inwestorów (działka nr [...]) poprzez przejście bramne, z wyłączeniem korzystania z budynku mieszkalnego, stanowiącego współwłasność I. i G. Ż.. Decyzja organu pierwszej instancji została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. W skardze na powyższą decyzję I. i G. Ż. zarzucili zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 47 § 2 ustawy Prawo budowlane oraz naruszenie prawa procesowego – art. 10 k.p.a., a także naruszenie interesu prawnego skarżących poprzez uniemożliwienie im dochodzenia roszczeń odszkodowawczych. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że warunkiem wydania zgody na wejście na teren nieruchomości sąsiedniej jest realizacja budowy zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę, zasadami sztuki budowlanej i w sposób nie wyrządzający sąsiadowi żadnej szkody. Między skarżącymi a inwestorami od 2003 roku istnieje spór i toczą się postępowania sądowe, m. in. o wstrzymanie robót budowlanych prowadzonych przez inwestorów, które spowodowały podkopanie fundamentów budynku skarżących w listopadzie 2003 roku. Zdaniem skarżących, przed ostatecznym zakończeniem postępowania w sprawie legalności budowy inwestorów organ budowlany nie jest uprawniony do wydawania rozstrzygnięć w trybie art. 47 ustawy Prawo budowlane. Poza tym, opóźnienie otynkowania jednej ściany budynków inwestorów nie spowoduje dla nich żadnej szkody, uniemożliwi natomiast sądowi cywilnemu prawidłowe rozstrzygniecie sprawy odszkodowawczej, gdyż tynkiem zostaną zasłonięte ewentualne wady budowlane. Skarżący wskazali również, że nie mieli możności wypowiedzenia się co do zebranych na rozprawie dowodów, czym naruszono dyspozycję art. 10 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w uzasadnieniu argumenty powołane w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Złożony przez T. i L. P. wniosek o zezwolenie na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych oparty jest na treści art. 47 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.). Przepis ten stanowi, iż w przypadku gdy do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu (ust. 1). W razie nieuzgodnienia warunków, o których mowa w ust. 1, właściwy organ - na wniosek inwestora - w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga, w drodze decyzji, o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, właściwy organ określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości (ust. 2). Zgodnie z art. 47 ustawy Prawo budowlane decyzja rozstrzygająca o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości wydawana jest wówczas, gdy do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych niezbędne jest wejście na sąsiedni teren w celu wykonania robót na własnej nieruchomości. Inwestycja nie jest realizowana na działce sąsiedniej a jedynie do jej wykonania niezbędne jest chwilowe korzystanie z tej działki (vide: uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2002 r. sygn. II S.A./Ka 1577/00, niepublikowane). Podstawowymi przesłankami wydania decyzji w trybie art. 47 ustawy Prawo budowlane jest zatem stwierdzenie, że do wykonania robót niezbędne jest wejście na teren sąsiedniej nieruchomości oraz brak zgody jej właściciela w tym przedmiocie. Inwestorzy w niniejszym stanie faktycznym zamierzają wykonać elewację ściany fundamentowej budynku mieszkalno-usługowego zgodnie z zatwierdzonym projektem i w tym zakresie brak jest podstaw do kwestionowania rodzaju zamierzonych robót / projekt budowlany zatwierdzony został decyzją z dnia 24 czerwca 2003r., która to decyzja nie została wyeliminowana z obrotu prawnego/. Zarzut skarżących, iż wyrazili oni zgodę na zajęcie swojej nieruchomości, a zatem brak jest podstaw do zastosowania dyspozycji art. 47 ustawy Prawo budowlane jest chybiony. Jak zauważyli sami skarżący w treści skargi, spór między nimi i małżonkami P. toczy się już od 2003 r. Strony są zwaśnione a więc uzyskanie porozumienie między nimi jest znacznie utrudnione. Organy administracji orzekające w niniejszej sprawie, mając tego świadomość, zainicjowały rozprawę administracyjną, która stanowiła część postępowania uzgodnieniowego, toczącego się w trybie art. 47 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Nie ulega bowiem wątpliwości, że udostępnienie nieruchomości przez skarżących "pod warunkiem naprawienia szkód spowodowanych podkopaniem fundamentów" – w świetle toczącego się sporu przed sądem powszechnym o odszkodowanie – oznacza w istocie odmowę udostępnienia nieruchomości w sposób polubowny. W tym zakresie zatem uznać należy, że skarżący nie wyrazili zgody na czasowe udostępnienie swojej nieruchomości w celu wykonania prac budowlanych przez inwestorów. Zauważyć należy, co zresztą wskazywał już w treści odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, że postępowanie w przedmiocie zgody na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości jest niezależne od toczących się postępowań w przedmiocie pozwolenia na budowę, czy oceny legalności prowadzonych prac budowlanych. Wynik tego postępowania nie ma też żadnego wpływu na treść rozstrzygnięć w pozostałych toczących się między stronami postępowaniach administracyjnych. Zarzut skarżących, iż przed ostatecznym zakończeniem postępowania w sprawie legalności budowy inwestorów organ budowlany nie jest uprawniony do wydawania rozstrzygnięć w trybie art. 47 ustawy Prawo budowlane jest zatem bezzasadny. Również zarzut skarżących, że wejście na teren posesji skarżących w celu otynkowania nieruchomości małżonków P. nie jest technicznie możliwe bez wejścia na dach, a także na taras skarżących, dodatkowo w sytuacji gdy budynek ten ma być rozebrany jako zagrażający życiu i zdrowiu ludzkiemu, nie zasługuje na uwzględnienie. Sposób i warunki korzystania z nieruchomości skarżących zostały opisane w zaskarżonej decyzji i wiążą inwestorów. Decyzja w tym zakresie nie została zaskarżona przez inwestorów, a więc jest wiążąca co do ustalonych nią warunków korzystania z nieruchomości skarżących. Innymi słowy inwestorzy nie mogą korzystać z nieruchomości skarżących, w celu wykonania elewacji, w sposób inny niż to zapisano w decyzji. Mając zatem na uwadze powyższe, uznać należy, że decyzja organu pierwszej instancji była prawidłowa, podobnie jak i rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, oddalił skargę.