II SA/Gd 1780/02

WyrokWSA w Gdańsku2005-08-04

Skład orzekający: Jan Jędrkowiak, Janina Guść, Mariola Jaroszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma obowiązek nakazać rozbiórkę samowolnie wybudowanej nadbudowy, jeśli pozwolenie na budowę pierwotnego budynku wygasło z powodu przerwy w budowie dłuższej niż dwa lata, a rozpoczęcie nadbudowy nastąpiło bez nowego pozwolenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pozwolenie na budowę z 1981 r. wygasło z mocy prawa z powodu przerwy w budowie dłuższej niż dwa lata. Rozpoczęcie nadbudowy w 1998 r. bez nowego pozwolenia stanowiło samowolę budowlaną. W związku z tym, organ nadzoru budowlanego miał obowiązek zastosować art. 48 Prawa budowlanego i nakazać rozbiórkę, ponieważ pięcioletni termin, po którym nie można nakazać rozbiórki, nie upłynął, a budowa nie została zakończona.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał W. W. rozbiórkę samowolnie wybudowanego piętra na istniejącym budynku mieszkalnym. Organ ustalił, że pierwotne pozwolenie na budowę z 1981 r. dotyczyło budynku parterowego, a nadbudowa rozpoczęta w 1998 r. była samowolą budowlaną z uwagi na wygaśnięcie pozwolenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu I instancji i nakazał rozbiórkę nadbudowy, uznając ją za samowolę budowlaną. W. W. złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących wygaśnięcia pozwolenia na budowę i terminu na nakazanie rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak, Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść,, Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.), Protokolant Ilona Panic, po rozpoznaniu w dniu 04 sierpnia 2005 sprawy ze skargi W. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 czerwca 2002 Nr [...] w przedmiocie Nakaz rozbiórki budowli oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 29 marca 2002 r. nr [...] powołując się na art. 48, art.80 ust. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane nakazał W. W. rozebrać samowolnie wybudowane piętro (stan surowy zamknięty), o konstrukcji drewnianej, szkieletowej i obitej deskami, ocieplonego styropianem, z dachem drewnianym krytym papą, wykonane na parterze istniejącego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] przy ulicy [...] w K. - wymiary samowolnej budowy na załączonym szkicu z przeprowadzonego dowodu z oględzin, który ma stanowić integralną część decyzji. Uzasadniając organ stwierdził, że w dniu 30 sierpnia 200l r. wszczęto na wniosek M. W. postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania przedmiotowego budynku mieszkalnego niezgodnie z przepisami prawa budowlanego. Pismem nr [...] z dnia 31 sierpnia 2001r. organ zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz o terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin. Podczas oględzin przeprowadzonych 25 września 2001r. stwierdzono, że na przedmiotowej działce istnieje budynek mieszkalny parterowy o konstrukcji murowanej ze stropodachem na stropie żelbetowym kryty papą, na którym są prowadzone roboty budowlane polegające na budowie piętra. Według oświadczenia właściciela przedmiotowy obiekt został zrealizowany na podstawie prawomocnej decyzji pozwolenia na budowę w latach 1980-81. Pozwolenie obejmowało budynek parterowy, z dachem czterospadowym, z poddaszem nieużytkowym oraz warsztat, który w 1995r. został samowolnie zaadaptowany na cele mieszkalne. Również w 1995r. został wybudowany samowolnie garaż wolnostojący. W 1998r. W. W. rozpoczął roboty budowlane polegające na budowie na istniejącym stropodachu piętra użytkowego, o konstrukcji drewnianej szkieletowej obitej deskami ocieplone styropianem (stan surowy zamknięty). Część ścian mansardowych, dach drewniany kryty papą - stanowi stropodach. Właściciel nie przedłożył dokumentów świadczących o legalności prowadzonych robót. Jednocześnie oświadczył, że pozwolenie na budowę obejmowało budynek parterowy z dachem czterospadowym, z poddaszem nieużytkowym, lecz obecnie dokumentacji nie posiada z powodu zniszczenia. W związku z brakiem dokumentacji projektowej oraz decyzji pozwolenia na budowę i dziennika budowy organ pierwszej instancji przyjął, że budynek mieszkalny został zrealizowany w latach 1980-81 na podstawie pozwolenia na budowę nr [...] z dnia 1 lipca 1980r., zaś prowadzona rozbudowa, rozpoczęta w 1998r. jest samowolą budowlaną. Przerwa w robotach budowlanych (pomiędzy wybudowaniem budynku parterowego a rozpoczęciem nadbudowy piętra ) wynosi 16 lat. W myśl art. 37 ust 1 Prawa budowlanego z 1994r. decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 2 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 2 lata. W. W. nie przedłożył żadnych dokumentów świadczących, że prowadzone roboty są kontynuacją budowy z 1981r. Brak jest również jakiejkolwiek dokumentacji, na podstawie której są prowadzone obecnie roboty budowlane. W związku z powyższym organ pierwszej instancji uznał prowadzone roboty za samowolę budowlaną. Odwołanie od powyższej decyzji złożył W. W. Oświadczył, że prowadzona budowa, zgodna z projektem i pozwoleniem z 198 lr. wydanym przez Urząd Miasta i Gminy w K., przeciągała się ze względów finansowych. W 1983r. skarżący wprowadził się do jednego z pomieszczeń, a pozostałe wykańczał do 1990 r. W latach 1990-94 wykonał zadaszenie czterospadowej konstrukcji drewnianej poddasza nieużytkowego, zgodnie z posiadanym projektem budowlanym. Warunkiem uzyskania pozwolenia na budowę była zmiana dachu płaskiego na dach stromy. W dacie uzyskania pozwolenia na budowę przepisy nie określały terminu zakończenia budowy. Jedyną nieprawidłowością jest adaptacja części poddasza na mieszkanie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia 11 czerwca 2002r. nr [...] podjętą na podstawie art. 138 § 1 kpa, art. 48, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r. uchylił decyzję organu I instancji i nakazał W. W. rozebrać samowolnie wybudowaną nadbudowę parterowego domu mieszkalnego posadowionego na działce nr [...] przy ulicy [...] w K., stanowiącą dach o konstrukcji drewnianej szkieletowej obitej deskami, ocieplony styropianem i pokryty papą. Uzasadniając organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji mimo wydania postanowienia z dnia 8 lutego 2002r. nr [...] nakazującego wstrzymanie samowolnie prowadzonych robót budowlanych, dnia 29 marca 2002r. wydal zaskarżoną decyzję. W decyzji uwzględnione zostały sugestie organu odwoławczego przedstawione w uzasadnieniu postanowienia z dnia 9 kwietnia 2002r. nr [...], uchylającego wyżej wymienione postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Organ odwoławczy uznał, że w świetle zarówno art. 32 ust. 1 pkt § 2 Prawa budowlanego z 1974r. jak i art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994r. rozpoczęcie robót w 1998r. przez skarżącego nastąpiło samowolnie bez wymaganego pozwolenia na budowę. W takim przypadku organ nadzoru budowlanego ma obowiązek zastosować art. 48 Prawa budowlanego. Inwestor nie posiada dziennika budowy i jakiejkolwiek dokumentacji budowlanej, na podstawie której mógłby potwierdzić, że prowadzone roboty budowlane są kontynuacją budowy rozpoczętej w 198l r. Pozwolenie na budowę z dnia 12 marca 198l r. w związku z przerwaniem budowy na czas dłuższy niż 2 lata straciło ważność, a inwestor nowego pozwolenia na budowę nie uzyskał. Zatem budowa opisanej nadbudowy jest samowolą i nakaz jej rozbiórki należy uznać za uzasadniony. Organ pierwszej instancji użył natomiast w orzeczeniu i uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nieprecyzyjnych sformułowań co do opisu obiektu. Ponadto stwierdzenie w orzeczeniu zaskarżonej decyzji, że załączony w aktach sprawy szkic z oględzin jest jej integralną częścią, jest niewłaściwe. Wszelkie dokumenty i dowody zebrane w trakcie postępowania administracyjnego nie stanowią załączników do wydanej decyzji, a nawet gdyby do decyzji administracyjnej był dołączony załącznik, powinien być ostemplowany oraz jednoznacznie opisany i podpisany przez osobę wydającą decyzję. W związku z powyższym organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję i dysponując całością materiału doprecyzował orzeczenie. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył W. W., zarzucając jej naruszenie art. 162 § ł pkt 1 k.p.a. przez zaniechanie wdrożenia postępowania zmierzającego do stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę z 198 lr. oraz naruszenie art. 49 § 1 Prawa budowlanego przez nakazanie rozbiórki nadbudówki mimo upływu 5 lat od jej wzniesienia zgodnie z projektem technicznym. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji celem uzupełnienia postępowania. Twierdzi, że nadbudówka została wzniesiona zgodnie z projektem i w oparciu o pozwolenie na budowę z 198lr. Czas jej wznoszenia nie został w postępowaniu administracyjnym ustalony, a przyjęto, że był to 1998r. jedynie na podstawie zeznań sąsiada. W roku 1998 nastąpiło jedynie zagospodarowanie poddasza. Organy administracji nie rozstrzygnęły również kwestii wygaśnięcia decyzji pozwolenie na budowę. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i obciążenie kosztami skarżącego stwierdzając, że zarzuty skargi nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy. Zarzut braku ustalenia czasu rozpoczęcia wykonania nadbudowy jest nietrafny, ponieważ w piśmie z dnia 26 marca 1992r. skarżący oświadczył, że budowę parteru zakończył w końcu lat osiemdziesiątych, a w zażaleniu z dnia 12 lutego 2002r. podał, że budowę przerwał z powodów finansowych w momencie wybudowania parteru. Jednocześnie w wyżej wymienionym zażaleniu oświadczył, że budowę poddasza rozpoczął w 1998r., co jest zgodne z wcześniejszym oświadczeniem złożonym do protokołu z wizji lokalnej w dniu 25 września 200l r. Odnośnie zarzutu braku stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę organ oświadczył, że w myśl art. 32 Prawa budowlanego z 1974r. utrata ważności pozwolenia na budowę następowała z mocy prawa, zatem wydawanie decyzji orzekającej o utracie ważności pozwolenia było niedopuszczalne. Nie miał więc zastosowania art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga nie podlegała uwzględnieniu , albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podniesione w skardze zarzuty co do naruszenia przepisu art. 162 kpa oraz art. 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126, z późn. zm.) są niezasadne, zaś wnioski dowodowe zgłoszone w skardze, mające uzasadnić twierdzenie skarżącego co do daty wykonywania prac budowlanych związanych z poddaszem, zgłoszone być powinny w toku postępowania administracyjnego. Będący podstawą rozstrzygnięcia art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji przewidywał, że właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Jest w sprawie niesporne, że skarżący posiadał ostateczną decyzję z dnia 12 marca 1981r. Nr [...] wydaną przez Naczelnika Miasta i Gminy w K., udzielającą W. W. pozwolenia na budowę obejmującego budynek mieszkalny z warsztatem stolarskim na działce położonej w K. przy ul. [...] (idde: fotokopia decyzji k. 7 akt administracyjnych II instancji). Bezsporne jest również, że prace budowlane związane z budową budynku mieszkalnego (bez poddasza) wykonywane były w roku 1981, oraz że przewidziane w projekcie budowlanym poddasze miało mieć charakter nieużytkowy. Wszystkie zaś inne kwestie, wobec braku dokumentacji w postaci projektu budowlanego oraz dziennika budowy mają charakter sporny i wymagały ustaleń dokonanych na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Należy podkreślić, że o wszczęciu z urzędu postępowania dotyczącego "wybudowania budynku mieszkalnego niezgodnie z przepisami prawa budowlanego" wraz z zawiadomieniem o przeprowadzeniu dowodu z oględzin a także pouczeniu o prawie udziału w oględzinach zadawaniu pytań i składaniu wyjaśnień, został W. W. powiadomiony skutecznie w dniu 5 września 2001r. (vide: zawiadomienie wraz z potwierdzeniem odbioru k. 3 akt administracyjnych I instancji). Tym samym organ administracji dopełnił obowiązku wynikającego z art. 79 kpa, gwarantującego zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. W przyprowadzeniu dowodu z oględzin brał udział zarówno skarżący jak i inicjujący wszczęcie postępowania właściciel sąsiedniej nieruchomości M. W. Jak wynika z protokołu sporządzonego w dniu 25 września 200l r. W. W. złożył oświadczenie, że obiekt (budynek mieszkalny, murowany, całkowicie podpiwniczony) "zrealizowany został na podstawie prawomocnego zezwolenia na budowę w latach 1980 - 1981", nadto będące przedmiotem niniejszego postępowania "roboty budowlane polegające na nadbudowie na istniejącym parterze piętra użytkowego" rozpoczęte zostały w 1998r. Oświadczenia sąsiada, M. W., znajdują się w dalszej części protokołu i dotyczą odległości budynku mieszkalnego od granicy, zmiany stosunków wodnych oraz dobudowy części budynku w poziomie parteru (vide: protokół k. 6-8 akt administracyjnych I instancji). Tym samym niczym nie jest uzasadnione twierdzenie skarżącego, iż data wykonania nadbudówki (rok 1988r.) przyjęta została na podstawie zeznań sąsiada. Skarżący nie kwestionował treści przedmiotowego protokołu, nie zgłaszał do niego zastrzeżeń, co potwierdził własnoręcznym podpisem. Jednocześnie w późniejszych pismach, w tym z dnia 26 marca 2002r. (vide: k. 41 akt administracyjnych I instancji) wskazuje jako datę zakończenia prac przy budowie parteru domu mieszkalnego koniec łat 80-tych, w piśmie z dnia 12 lutego 2002r. stanowiącym zażalenie od postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych z dnia 8 lutego 2002r. polegających na nadbudowie parterowego budynku mieszkalnego (vide: k. 1 akt administracyjnych II instancji) potwierdza przerwanie prac w momencie wybudowania parteru i wskazuje, że w 1988r. "zamknął rozpoczętą budowę poddasza stromego czerospadowego", a z kolei w odwołaniu od decyzji z dnia 29 marca 2002r. (vide: k. 11 akt administracyjnych II instancji) twierdzi, że "w latach 1990 — 1994 wykonał zadaszenie czterospadowej konstrukcji poddasza nieużytkowego". Wobec tych jawnych sprzeczności, ustalenie dokonane przez organy co do daty wykonywania prac budowlanych nadbudowy parterowego domu mieszkalnego na podstawie oświadczenia i wyjaśnienia złożonego przez skarżącego do protokołu oględzin uznać należy za prawidłowe, a postępowanie organów jako nie naruszające zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 kpa. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zwracał się z urzędu zarówno do Archiwum Państwowego w Gdańsku jak i do Urzędu Gminy w K., celem odnalezienia dokumentacji dotyczącej budynków położonych przy ul. [...] w K., a także do strony skarżącej - poprzez wezwanie do czynności procesowych w trybie art. 50 kpa (vide: pisma k. 11, 13, 18 akt administracyjnych I instancji). W konsekwencji trzeba uznać, że skarżący w trakcie postępowania administracyjnego mógł złożyć wnioski dowodowe zgłoszone dopiero w skardze, skoro od początku postępowania powoływał się na brak dokumentacji w postaci projektu budowlanego obejmującego budynek mieszkalny jak i dziennika budowy a co do daty podjęcia prac budowlanych dotyczących nadbudowy ustalonej przez organ I instancji zgłaszał zastrzeżenia. Zatem wobec stwierdzonej przerwy w budowie na czas dłuższy niż dwa lata prawidłowo organy uznały, że decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia 12 marca 1981r. wygasła. W ustawie z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, z póżn. zm.) w art. 32 w opisanej sytuacji przewidziano utratę ważności decyzji z mocy prawa, a w ustawie z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w art. 37 - wygaśniecie decyzji. Przepis ten w dacie wydania zaskarżonej decyzji stanowił w ust. 1, że decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem dwóch lat od dnia, gdy decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż dwa lata. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. nie ma potrzeby stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie określonym w art. 162 kpa, bowiem wygaśnięcie to przewiduje powołana ustawa Prawo budowlane z mocy prawa. Tym samym nie jest trafny zarzut skarżącego co do naruszenia przez organy art. 162 kpa. Przepis ten stanowił w § 1, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja: 1) stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony, 2) została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona nie dopełniła tego warunku. W sytuacjach określonych w art. 37 Prawa budowlanego z 1994r. nie sposób powoływać się na bezprzedmiotowość wydanej uprzednio decyzji o pozwoleniu na budowę, ponadto cytowany wyżej przepis, jak już wyżej zaznaczono, przewiduje wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę z mocy prawa. Wygaśnięcie decyzji z dnia 12 marca 198l r. czy też utrata przez nią ważności, wywołuje w niniejszej sprawie skutek określony w art. 48 Prawa Budowlanego z 7 lipca 1994r,, o ile rozpoczęcie budowy związanej z nadbudową piętra w roku 1998 odbyło się bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Ta okoliczność jest w niniejszej sprawie niesporna, skarżący bowiem nie powołuje się na inne pozwolenie na budowę niż to pochodzące z daty 12 marca 198lr. Również ustalenia dokonane przez organ I instancji z urzędu wskazują, że skarżący nie ubiegał się o żadne inne pozwolenie na budowę w okresie od 1991r. Tym samym orzeczenie nakazu rozbiórki stało się obligatoryjne. Zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego z 1994r. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Przepis art. 29 wymieniał obiekty budowlane, których budowa nie wymaga pozwolenia na budowę oraz roboty budowlane, których rozpoczęcie nie wymaga pozwolenia na budowę. Z kolei art. 30 wymieniał, która z budowli oraz robót budowlanych określonych w art. 29 podlega zgłoszeniu właściwemu organowi. Z analizy przepisów art. 29 i 30 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji wynika, że w odniesieniu do przedmiotowej części budynku mieszkalnego (nadbudówki) należy stosować przepis art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r., a zatem rozpoczęcie prac budowlanych wymagało pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 3 pkt 6, 7 i 12 Prawa budowlanego ilekroć w ustawie jest mowa o budowie, należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę oraz przebudowę obiektu budowlanego. Przez roboty budowlane rozumie się budowę a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Z kolei przez pozwolenie na budowę należy rozumieć decyzję administracyjną zezwalającą na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego. Porównując punkty 6 i 7 art. 3 dochodzi się do przekonania, że pojęcie "robót budowlanych" jest szersze od pojęcia "budowy", a odnosząc się do art. 48 Prawa budowlanego - ma on zastosowanie do "obiektów budowlanych będących w budowie lub wybudowanych". Tym samym w odniesieniu do przedmiotu niniejszej sprawy powołany wyżej przepis znajduje zastosowanie. Przepis art. 48 Prawa budowlanego z 1994r. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie pozostawiał właściwym organom administracji sfery uznaniowości w zakresie zastosowania sankcji rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Trzeba zaznaczyć, że cytowany przepis, wywołujący wiele kontrowersji związanych z surowym i automatycznym charakterem sankcji nałożonej na jego podstawie na inwestora, był przedmiotem badania przez Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 12 stycznia 1999r. (sygn. P. 2/98, OTK ZU Nr 1/99, poz. 2) uznał, że art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) jest zgodny z art. 2, art. 21 ust. 1, art. 32- ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a w:wyroku z dnia 26 marca 2002r. (sygn. akt SK 2/01, OTK-A 2002/2/15) stwierdził, że art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126, Nr 109, poz. 1157 i Nr 120, poz. 1268, z 2001r. Nr 5, poz. 42, Nr 100, poz. 1085, Nr 110, poz. 1190, Nr 115, poz. 1229, Nr 129, poz. 1439 i Nr 154, poz. 1800} jest zgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust, 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Za nietrafny uznać również należy zarzut naruszenia art. 49 prawa budowlanego z 1994r. Przepis ten stanowił w dacie orzekania przez organ odwoławczy, że nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Jeżeli właściciel obiektu budowlanego nie uzyska pozwolenia na użytkowanie, o którym mowa w ust. 1, przepis art. 48 stosuje się odpowiednio. Ponieważ Sąd za prawidłowe uznał ustalenia co do daty rozpoczęcia prac budowlanych w zakresie nadbudowy budynku mieszkalnego (1998r.), pięcioletni termin określony cytowanym wyżej przepisem nie upłynął w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji, tym bardziej, że jak wynika z protokołu oględzin z dnia 25 września 2001r. prace przy nadbudowie rozpoczęte w roku 1998 nie zostały na dzień przeprowadzenia dowodu zakończone. Dlatego też uwzględniając wszystkie powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy administracji publicznej, w związku z czym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) skargę jako niezasadną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło