II SA/Gd 179/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. na decyzję Wojewody z dnia 24 stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego postanawia: odmówić A Spółce Akcyjnej z siedzibą w G. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody z 24 stycznia 2018 r., utrzymującą w mocy decyzję Starosty z 12 października 2017 r., odmawiającą wszczęcia z urzędu postępowania wywłaszczeniowego. Prawomocnym zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku z 15 marca 2018 r., wydanym na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w związku z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.), wezwano pełnomocnika skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia doręczony został pełnomocnikowi w dniu 27 marca 2018 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru karta 41) – do rąk pracownika Spółki. Ze względu na fakt, że w zakreślonym terminie wpis od skargi nie został uiszczony, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w postanowieniu z 30 maja 2018 r. skargę odrzucił. Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie, domagając się jego uchylenia w całości. W uzasadnieniu zażalenia argumentowała, że w skardze wskazano jako adres do doręczeń: ul. T. w O., jednakże strona skarżąca jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika i przesyłka listowna powinna być wydana przez listonosza pod tym adresem tylko temu pełnomocnikowi do rąk własnych. Wobec tego, że pełnomocnik nie pokwitował odebrania przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, nie może być mowy o skutecznym doręczeniu tego wezwania. Ponadto skarżąca wskazała, że przesyłka z Sądu, która wpłynęła w dniu 27 marca 2018 r. zawierała tylko odpis odpowiedzi na skargę, a nie wezwanie do uiszczenia wpisu. W konsekwencji, z tych dwóch powodów nie zostało skarżącej skutecznie doręczone wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi. W postanowieniu z 25 lipca 2018 r. w sprawie I OZ 696/18 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. W uzasadnieniu Naczelny Sąd wskazał, że skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że przesyłka doręczona jej pełnomocnikowi 27 marca 2018 r. nie zawierała wezwania do uiszczenia wpisu. Wręcz przeciwnie, pokwitowanie na zwrotnym poświadczeniu odbioru przesyłki potwierdzające zawartość przesyłki i fakt umieszczenia w niej wezwania do uiszczenia wpisu od skargi, opatrzone zostało podpisem strony i nie zostało skutecznie zakwestionowane. Ponadto, doręczenie przesyłki sądowej zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nastąpiło w miejscu pracy pełnomocnika skarżącej spółki, tj. w siedzibie jej oddziału mieszczącej się w O. pod adresem: ul. T. Taki adres został wskazany w skardze jako jedyny adres właściwy do korespondencji, pełnomocnik strony skarżącej sam zaś przyznał w zażaleniu, że świadczy pomoc prawną na rzecz tej spółki. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przedmiotowej przesyłki wynika, że została odebrana w dniu 27 marca 2018 roku przez "specjalistę d/s obsługi kancelaryjnej E. S." (por. k. 41 akt sądowych). Skarżąca przy tym nie zakwestionowała prawa tej osoby - jako pracownika spółki - do odbioru przesyłek pocztowych. W tej sytuacji, Naczelny Sąd uznał za zasadne uznanie doręczenia dokonanego w dniu 27 marca 2018 r. za skuteczne, a brak uiszczenia w terminie siedmiu dni od tej daty wpisu od skargi - za podstawę jej odrzucenia. W treści powyższego zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi, pełnomocnik skarżącej, sformułował również wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, jednocześnie wpis ten uiszczając. W odniesieniu do tego wniosku nie zostało sformułowane osobne od zażalenia uzasadnienie, a zatem należało ocenić przytoczone wyżej argumenty wadliwości doręczenia przesyłki oraz jej niekompletności - z punktu widzenia przesłanek przywrócenia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że przywrócenie terminu może nastąpić, gdy spełnione zostały łącznie 3 przesłanki: wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy; dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Brak jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W ujawnionych okolicznościach niniejszej sprawy Sąd uznał, że skarżąca Spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, gdyż okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie było niezawinione. Stosownie do art. 67 § 5 p.p.s.a., jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonywać tym osobom. Doręczenia dokonuje się w mieszkaniu, w miejscu pracy lub tam, gdzie się adresata zastanie (art. 69 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 72 § 2 tej ustawy, jeżeli doręczenia dokonuje się w miejscu pracy, można doręczyć pismo osobie upoważnionej do odbioru pism. Jak zatem przesądził o tym Naczelny Sąd Administracyjny w ww. postanowieniu z 25 lipca 2018 r., z powyższego przepisu, wbrew stanowisku skarżącej wynika, że ustawodawca przewidział możliwość doręczenia przesyłki w miejscu pracy nie tylko do rąk adresata, ale również osobie upoważnionej do odbioru pism. Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszym stanie faktycznym, bowiem przesyłkę odebrał pracownik Spółki – specjalista ds. obsługi kancelaryjnej E. S. Tego ustalenia skarżąca w żaden sposób nie podważyła, a zatem należy uznać, że przesyłka zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w sposób prawidłowy została doręczona pełnomocnikowi skarżącej. Podobnie, niezasadne jest stanowisko skarżącej, że adresowana do niej przesyłka nie zawierała wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Również w tym zakresie, na zasadzie art. 153 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny jest związany stanowiskiem wynikającym z postanowienia NSA z 25 lipca 2018 r. w przedmiocie odrzucenia skargi. Zgodnie bowiem z tym przepisem, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej przewidzianej w orzeczeniu sądu II instancji stanowiłoby naruszenie prawa będące podstawą do wniesienia skargi kasacyjnej (zażalenia - art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.). Odnosząc powyższe okoliczności do wymienionych wyżej przesłanek przywrócenia terminu ocenić je należy z punktu widzenia zawinienia lub jego braku, gdyż pozostałe przesłanki przywrócenia terminu (zgłoszenie wniosku, w ustawowym terminie oraz dopełnienie czynności, której terminowi uchybiono) zostały zrealizowane. Podkreślić należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, to przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika, który dopuszczając się negatywnych zaniedbań oraz uchybień swoim działaniem działa bezpośrednio na szkodę mocodawcy. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma bowiem obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się pełnomocnika. Przykładając obiektywny miernik staranności w działaniu do sytuacji, jaka miała miejsce w sprawie, stwierdzić należy, że pełnomocnik skarżącej nie dochował wymaganej od niego staranności i dbałości o interesy procesowe swojego mocodawcy. Pełnomocnik powinien zadbać o zabezpieczenie interesów procesowych swojego mocodawcy i w taki sposób zorganizować swoją pracę, a w jej ramach – współpracę z podległymi mu pracownikami, aby być na bieżąco informowany o korespondencji dotyczącej prowadzonych przez niego spraw, przychodzącej w szczególności od mandantów, czy sądów. Z takiej dbałości nie zwalniało pełnomocnika błędne przekonanie, że wszelka korespondencja, powinna mu być doręczana do rąk własnych. Tym bardziej, to błędne przekonanie nie może stanowić okoliczności usprawiedliwiającej brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu, bowiem wskazuje jednoznacznie co najmniej na jego niedbałość przy realizacji obowiązków wynikających ze świadczonej pomocy prawnej. Skutki zaniedbania pełnomocnika obciążają w niniejszej sprawie Spółkę, a okoliczności powołane przez nią we wniosku o przywrócenie terminu nie uzasadniały uwolnienia się od nich. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka z art. 86 § 1 p.p.s.a., warunkująca przywrócenie uchybionego terminu i w oparciu o wskazany przepis odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi.