II SA/Gd 1790/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska, Asesor WSA Krzysztof Gruszecki, Protokolant Anna Zegan, po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. O. na decyzję Wojewody z dnia 27 listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie prawa do zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę. Decyzją z dnia 29 października 2003 r. Starosta odmówił uznania skarżącego B. O. za osobę bezrobotną z dniem 22 października 2003 r. oraz odmówił przyznania mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 30 października 2003 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż prawo do statusu bezrobotnego przysługuje osobie, która spełnia wymogi art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w tym nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności. Skarżący do dnia rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy nie wyrejestrował prowadzonej przez siebie pozarolniczej działalności gospodarczej, zaś ogłoszenie przez sąd upadłości nie jest tożsame z jej wyrejestrowaniem. W tej sytuacji B. O. nie przysługuje prawo do statusu bezrobotnego, jak również nie przysługuje mu zasiłek dla bezrobotnych. W odwołaniu od powyższej decyzji B. O. podniósł, iż postanowieniem z dnia 30 września 2003 r. Sąd Rejonowy w G. ogłosił jego upadłość jako prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Produkcyjny "A". Z tym dniem utracił zarząd majątkiem, który objął syndyk i został wyrejestrowany z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako osoba ubezpieczona. Skarżący wskazał, iż skoro syndyk odmówił mu zatrudnienia w masie upadłości to jest osobą bezrobotną, zaś działalność gospodarcza nie może zostać wykreślona z ewidencji, gdyż znajduje się w upadłości. W ocenie skarżącego pozostawienie go jako osoby o nieokreślonej sytuacji prawnej nie jest dopuszczalne w świetle obowiązujących przepisów państwa prawa. W konkluzji wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uznanie za osobę bezrobotną i przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Wojewoda decyzją z dnia 27 listopada 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazując na definicję bezrobotnego zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz pojęcie "pozarolniczej działalności" i "działalności gospodarczej" zawarte w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w ustawie z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej podniósł, iż w sprawie rozstrzygające znaczenie ma fakt podjęcia działalności gospodarczej przez skarżącego. Organ odwoławczy wskazał, iż uzyskanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej ma charakter dowodowy – stwarza domniemanie, że podmiot wpisany do ewidencji faktycznie prowadzi działalność gospodarczą od daty wskazanej we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej do daty wykreślenia tego wpisu. Ogłoszenie upadłości nie powoduje, że przedsiębiorstwo przestaje istnieć w obrocie prawnym, gdyż nie jest to tożsame z likwidacją działalności gospodarczej, która następuje z chwilą wykreślenia przedsiębiorcy z rejestru – ewidencji działalności gospodarczej. W tej sytuacji Wojewoda stwierdził, że skarżący nie może być uznany za osobę bezrobotną, gdyż nie spełnia warunków określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wymaganych do posiadania statusu bezrobotnego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja jak i decyzja organu pierwszej instancji są dla niego krzywdzące. Wskazał, iż tracąc płynność finansową i dążąc do maksymalnego zaspokojenia wszystkich wierzycieli złożył do Sądu Rejonowego w G. wniosek o ogłoszenie upadłości prowadzonego podmiotu gospodarczego. Efektem tego działania było ogłoszenie upadłości i niemal całkowite zaspokojenie wierzycieli. Skarżący podniósł, iż przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych traktowany jest jako osoba nie prowadząca działalności gospodarczej bez prawa do ubezpieczenia społecznego, zaś przez urząd pracy jako osoba prowadząca taką działalność. Z powyższego wynika, że istnieje kolizja przepisów prawnych, pozbawiająca go prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W ocenie skarżącego gdyby – nie zważając na wierzycieli i wolę szanowania prawa zlikwidował działalność gospodarczą wykreślając się z ewidencji, to otrzymałby status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku dla bezrobotnych. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2005 r. skarżący złożył pismo syndyka z dnia 25 kwietnia 2005 r., z którego wynika, iż upadły nie prowadzi działalności gospodarczej ani z masy upadłości nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów. Stosownie do przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przytoczony jako podstawa orzeczenia w sprawie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( tekst jednolity Dz.U. Nr 58 z 2003 r., poz.514 ze zm.) stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o "bezrobotnym" - oznacza to osobę (...) niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie (H') nieuczącą się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania (stałego lub czasowego) powiatowym urzędzie pracy, jeżeli nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega - na podstawie odrębnych przepisów - obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników, lub zaopatrzenia emerytalnego. Zgodnie z art.2 ust. 1 pkt 15 a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu "pozarolnicza działalność" oznacza pozarolniczą działalność w rozumieniu przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Z kolei art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz.887 ze zm.) stanowi, że za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. Zgodnie zaś z art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne w następujących okresach: osoby prowadzące działalność pozarolniczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Wpis do ewidencji działalności gospodarczej podlegał wykreśleniu, zgodnie z obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepisem art. 88e ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz.1178 ze zm.), w przypadku zawiadomienia o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej. Istotna w sprawie niniejszej jest końcowa część przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Stwierdzenie "nie podjęła pozarolniczej działalności" i "nie podlega - na podstawie odrębnych przepisów - obowiązkowi ubezpieczenia społecznego" oznacza, że o ile ma miejsce przeciwieństwo choć jednej z w/w sytuacji, osoba taka nie może być uznana za osobę bezrobotną. W sprawie niniejszej nie było sporne, że skarżący podjął pozarolniczą działalność i że działalność ta nie została wyrejestrowana( wykreślona) z ewidencji działalności gospodarczej. W tej sytuacji, skoro skarżący nie jest osobą, która nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności, nie może on być uznany za osobę bezrobotną. Prawo do zasiłku dla bezrobotnych jest uprawnieniem pochodnym od statusu osoby bezrobotnej, co wynika z art. 23 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu: "prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu (H')'" wobec czego zasiłek dla bezrobotnych może być przyznany jedynie osobie, która została uznana za osobę bezrobotną. Skoro skarżący nie został uznany za osobę o takim statusie, nie mógł być mu przyznany zasiłek dla bezrobotnych. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i oddalił skargę na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).