II SA/Gd 1799/03
WyrokWSA w Gdańsku2005-11-29
Skład orzekający: Anna Orłowska, Marek Gorski, Elżbieta Kowalik-Grzanka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może podjąć zawieszone postępowanie w sprawie o wymeldowanie, jeśli przyczyna zawieszenia (toczące się postępowanie sądowe dotyczące tytułu wykonawczego) przestała istnieć w związku ze zbyciem lokalu przez poprzedniego właściciela?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może podjąć zawieszone postępowanie w sprawie o wymeldowanie, jeśli ustąpiły przyczyny uzasadniające jego zawieszenie. W sytuacji, gdy lokal został zbyty na rzecz osoby trzeciej, spór cywilny między poprzednim właścicielem a użytkownikiem lokalu nie stanowi już zagadnienia wstępnego uzasadniającego dalsze utrzymywanie zawieszenia postępowania o wymeldowanie. Działania organów zmierzające do zakończenia postępowania w takich okolicznościach są zgodne z zasadami KPA.Stan faktyczny
Skarżąca J. B. wniosła skargę na postanowienie Wojewody, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta o podjęciu zawieszonego postępowania w sprawie o wymeldowanie jej z córką z lokalu. Postępowanie zostało zawieszone z powodu toczącego się postępowania sądowego dotyczącego tytułu wykonawczego do ugody majątkowej. Organ odwoławczy uznał, że przyczyny zawieszenia ustały po zbyciu lokalu przez poprzedniego właściciela, gdyż nowe postępowania sądowe nie dotyczą nowych właścicieli. Skarżąca kwestionowała zasadność podjęcia postępowania, twierdząc, że przyczyny zawieszenia nie ustały.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. B.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 29 listopada 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska /spr./ Sędziowie: NSA Marek Gorski WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant – Robert Daduń po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Wojewody z dnia 17 listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie o wymeldowanie oddala skargę.
3 II SA/Gd 1799/03
U z a s a d n i e n i e
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 listopada 2003 r. Wojewoda , powołując art. 138 § 1 pkt 1 KPA w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (jednol. tekst Dz. U. Nr 87 z 2001 r. poz. 960) po rozpatrzeniu zażalenia J. B. utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 22 września 2003 r. nr [...] o podjęciu zawieszonego postępowania w sprawie o wymeldowanie J. B. z małoletnią córką z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w G..
Uzasadniając postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania organy wyjaśniły, że postępowanie w sprawie o wymeldowanie J. B. zawieszone zostało w dniu 26 października 2001 r. na podst. art. 97 § 1 pkt 4 KPA z tej przyczyny, że J. B. wystąpiła do sądu powszechnego o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego pkt IV ugody sądowej zawartej przez rodziców w sprawie podziału majątku.
Podjęcie zawieszonego postępowania nastąpiło po zbyciu W. J. (ojca J. B.) lokalu na rzecz L. i W. B.. Organ I instancji uznał, że toczące się postępowania sądowe nie dotyczą nowych właścicieli lokalu, domagających się wymeldowania J. B..
Powołując się na treść art. 97 § 1 pkt 4 i art. 97 § 2 KPA organ odwoławczy podzielił pogląd Prezydenta Miasta , że ustały przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, bowiem aktualni właściciele lokalu nie pozbawili J. B. posiadania lokalu ani też w inny sposób nie naruszyli możliwości korzystania z lokalu przez stronę.
Skoro instytucja zameldowania ma wyłącznie charakter ewidencyjny, a J. B. z małoletnią córką nie zamieszkuje w lokalu od 3 lat, od czasu przeprowadzenia eksmisji i powrót do lokalu jest mało prawdopodobny po zmianie właścicieli, należało podjąć zawieszone postępowanie o wymeldowanie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. B. podniosła, że postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania o wymeldowanie są nieprawidłowe.
Mimo niekorzystnych dla skarżącej orzeczeń sądów powszechnych, skarżąca nadal uważa, że bezprawnie eksmitowano Ją z przedmiotowego lokalu, ugoda majątkowa mogła bowiem dotyczyć jedynie rodziców i nie powinna pociągnąć za sobą niekorzystnych dla skarżącej skutków, a nowi właściciele lokalu winni liczyć się z koniecznością zaoferowania skarżącej lokalu zastępczego, tym bardziej, że jedynie J. B. z córką były w lokalu przy ul. Morskiej zameldowane.
Aktualni właściciele lokalu naruszyli możliwość korzystania z mieszkania już poprzez jego zakup, nie interesowało ich, że eksmisji dokonano bezprawnie.
Zdaniem skarżącej nie ustały przyczyny zawieszenia postępowania w sprawie wymeldowania. Skarżąca nadal chciałaby powrócić do miejsca swego zameldowania, a opuścić je – jedynie do lokalu zastępczego, gdzie uzyskałaby dla siebie i córki meldunek.
O ile skarżąca poprzez orzeczenie o wymeldowaniu zostanie pozbawiona możliwości obrony swoich praw, o tyle nabywcy spornego lokalu mogliby uzyskać (po zamieszkaniu skarżącej) wyrok orzekający eksmisję i taka sytuacja byłaby zgodna i zapewniałaby równe prawa dla stron.
Skarżąca zna wiele przykładów kiedy lokatorzy mogą zamieszkiwać nadal w lokalach po zmianie ich właściciela.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skarga jest nieuzasadniona.
Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego naruszającego postępowanie w sprawach o wymeldowanie wymagają od organów administracji rozstrzygających w tych sprawach m. inn. działań podejmowanych wnikliwie i szybko i posługiwania się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy jak również – działania na podstawie przepisów prawa (art. 6 i 12 KPA).
Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego wymagają również od organów załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki zakreślając terminy do ich załatwienia (jeden miesiąc, a w sprawach szczególnie skomplikowanych – do dwóch miesięcy), przy czym nieuzasadnione niezałatwienie sprawy w terminie określonym w KPA rodzi odpowiedzialność pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie (art. 35 i 38 KPA).
Postępowanie w sprawie o wymeldowanie J. B. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. wszczęte zostało – jak wynika z akt – 8 stycznia 2001 r. na wniosek W. J., który wniósł o wymeldowanie z tego lokalu b. żony i córki podając, że w myśl zawartej ugody sądowej E. i J. J. (akt. B.) otrzymały ok. 30 tys. zł tytułem rozliczeń majątkowych i zobowiązane były do wyprowadzenia się na należącą do nich ok. 1000 m nieruchomość z zabudowaniami (k-33 akt adm.).
Z akt administracyjnych wynika również, że w dniu 20 lipca 2001 r. W. J. dostarczył informację od Komornika SR o eksmisji E.i J. J. z lokalu dokonanej w dniu 22 czerwca 2001 roku (k-36 akt adm.).
Skarżąca J. B. ur. 27.10.1975 r. była w 2001 roku osobą dorosłą; skarżąca nie zaprzecza, że od czerwca 2001 roku w spornym lokalu nie zamieszkuje.
W dniu 20 czerwca 2002 r. W. J. zbył lokal przy ul. [...] w G. na rzecz L. i W. B. (k-90 akt adm.), co organ I instancji uznał za podstawę do podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie o wymeldowanie z lokalu J. B., bowiem – w ocenie organu – wynik postępowania przed sądem powszechnym nie będzie już dotyczył stron postępowania o wymeldowanie.
W dniu 9 grudnia 2003 r. o podjęcie zawieszonego postępowania i wymeldowanie z lokalu J. B. z małoletnią córką E. wystąpił W. B. (k-101 akt adm.).
W przedstawionym stanie faktycznym sprawy w ocenie Sądu nie jest uzasadniony zarzut, że podjęcie zawieszonego postępowania nastąpiło z naruszeniem art. 97 § 2 KPA, który to przepis stanowi, że organ administracji publicznej podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie tego postępowania.
Nie wchodząc w ocenę zasadności zawieszenia postępowania w tej sprawie, należy podzielić pogląd organów, że z chwilą zbycia lokalu mieszkalnego, wynik postępowań cywilnych dotyczących stosunków majątkowych J. B. i W. B., nie ma wpływu na orzeczenie o wymeldowanie z lokalu.
W orzecznictwie sądów i organów administracji podkreśla się, że przez pojęcie zagadnienia wstępnego należy rozumieć sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem określonego problemu prawnego. Jego treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne (por. wyrok NSA z dnia 1.06.1998 r., II SA 534/98).
Inaczej mówiąc zagadnienie wstępne dotyczy sytuacji, kiedy merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem postępowania uzależnione jest od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia materialnoprawnego, które z istoty swej należy do kompetencji innego organu administracyjnego lub sądu nie było wcześniej prawomocnie przesądzone.
W sprawie o wymeldowanie, w której osoba, której dotyczy postępowanie, została wyeksmitowana, a lokal został zbyty na rzecz osoby trzeciej, spór cywilny między poprzednim właścicielem lokalu i jego użytkownikiem nie jest zagadnieniem uzasadniającym utrzymywanie zawieszenia postępowania z przyczyn, o jakich mowa w art. 97 § 1 pkt 4 KPA.
Działania organów administracji zmierzające do zakończenia postępowania w sprawie odpowiadają, w ocenie Sądu, obowiązkom, o jakich mowa w cytowanych wyżej przepisach art. 6, 12, 35 i 38 KPA.
Skoro w opisanym stanie faktycznym zaskarżone postanowienia nie naruszają prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę J. B., jako nieuzasadnioną oddalił na podstawie art. 151 cyt. na wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło