II SA/Gd 18/07

WyrokWSA w Gdańsku2007-05-23

Skład orzekający: Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch, Sędzia WSA Tamara Dziełakowska, Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie rozwiedzionej, na rzecz której zasądzono świadczenie alimentacyjne od drugiego z rodziców, przysługuje dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka, mimo że drugi z rodziców żyje i jest znany?
Ratio decidendi
Dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje, gdy nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne od drugiego z rodziców, ponieważ drugi rodzic nie żyje lub jest nieznany. W przypadku, gdy drugi rodzic żyje, jest znany i na jego rzecz zasądzono alimenty, warunek ten nie jest spełniony, nawet jeśli osoba wychowująca dziecko jest rozwiedziona i samotnie sprawuje opiekę.
Stan faktyczny
Skarżący M. J. domagał się przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dzieci za okres od sierpnia 2004 r. do marca 2005 r. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że choć skarżący był osobą rozwiedzioną, to na rzecz dzieci zasądzono alimenty od matki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do sądu, podnosząc, że matka dzieci nie wywiązywała się z obowiązku alimentacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Sekretarz Sądowy Ilona Panic po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 grudnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dzieci oddala skargę. Decyzją z dnia 21 września 2006r. nr [...] Burmistrz Miasta na podstawie art. 104 kpa w zw. z art. 3 pkt 16 i 17a, art. 4 ust. 2, art. 5, art. 6, art. 7, art. 8, art. 11a, art. 24, art. 26, art. 47, art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) oraz § 2, § 4 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105, poz. 881 ze zm.) odmówił M. J. przyznania za okres od dnia 1 sierpnia 2004r. do dnia 6 marca 2005r. świadczenia w formie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka na syna J. J. oraz dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka na córkę I. J. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 3 pkt 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych za osobę samotnie wychowującą dziecko uważa się pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji, orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce, lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka ponieważ drugi z rodziców dziecka nie żyje lub ojciec dziecka jest nieznany. Organ ustalił, że M. J. w dniu wydania decyzji był osobą rozwiedzioną samotnie wychowująca dzieci: syna J. oraz córkę I., wobec czego spełniał warunki z art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych. Nie można było jednak uznać prawa do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, ponieważ drugi z rodziców żyje i jest znany. Ponadto ugodą sądową z dnia 16 kwietnia 2004r., sygn. akt II C 3770/03 ustalono, iż matka dzieci A. J. zobowiązała się łożyć na rzecz dzieci J. i I. kwoty po 150 zł miesięcznie, wyrokiem z dnia 4 marca 2005r. orzeczono rozwód małżeństwa oraz zasądzono na rzecz dzieci alimenty w kwotach po 100 zł na każde z nich. Organ pierwszej instancji podniósł, że w okresie od dnia 1 sierpnia 2004r. do dnia 6 marca 2005r. wnioskodawca nie posiadał statusu osoby samotnie wychowującej dziecko, ponieważ był w związku małżeńskim. We wskazanym okresie nie mógł też nabyć prawa do dodatku na podstawie art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, albowiem z dokumentacji wynikało, że od dnia 30 kwietnia 2004r. Fundusz Alimentacyjny nie wypłacał wnioskodawcy żadnych świadczeń. Obecnie przepis ten utracił moc. Wnioskodawca otrzymywał zaś zaliczkę alimentacyjną na mocy obowiązującej od dnia 1 września 2005r. ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej. Organ pierwszej instancji wskazał ponadto, że decyzją z dnia 4 kwietnia 2005r. nr [...] przyznał wnioskodawcy dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka za okres od dnia 7 marca 2005r. do dnia 31 sierpnia 2005r. tj. od chwili uzyskania rozwodu i złożenia kolejnego wniosku. W odwołaniu od powyższej decyzji M. J. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 4 grudnia 2006r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 11a ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazując na przepisy art. 11a oraz art. 3 pkt 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych podniósł, że prawo do otrzymywania świadczenia rodzinnego w formie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka zostało przez ustawodawcę uzależnione od łącznego spełnienia następujących warunków: matka lub ojciec, opiekun faktyczny dziecka albo opiekun prawny dziecka jest osobą samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu przepisów ustawy oraz na rzecz dziecka nie zostało zasądzone od drugiego z rodziców świadczenie alimentacyjne, chyba że drugi z rodziców dziecka nie żyje albo drugi z rodziców dziecka – ojciec jest nieznany. Kolegium wskazało, że z materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie wynika, że odwołujący się był osobą samotnie wychowująca dziecko w rozumieniu przepisów ustawy, jednak nie można było uznać, iż spełniał on drugi z wymienionych warunków, skoro na rzecz małoletnich dzieci odwołującego się zasądzone zostało świadczenie alimentacyjne w kwocie 100 zł. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję M. J. podniósł, że w okresie objętym zaskarżoną decyzją był faktycznym i prawnym opiekunem dzieci, zaś matka zobowiązała się łożyć na ich rzecz świadczenie alimentacyjne, jednak z tego obowiązku się nie wywiązywała. Podniósł, że z uwagi na odmowę przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka został pozbawiony zarówno świadczeń alimentacyjnych, jak i powyższego świadczenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie była bezzasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiadała prawu. Zgodnie z art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz.U. z 2006r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka ponieważ: 1) drugi z rodziców dziecka nie żyje; 2) ojciec dziecka jest nieznany. Skarżący we wniosku złożonym do organu pierwszej instancji domagał się przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka za okres od dnia 1 sierpnia 2004r. do dnia 06 marca 2005r. Z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego wynikało, że prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 4 marca 2005r., sygn. akt II C 3770/03 związek małżeński zawarty pomiędzy skarżącym a A. C.-J. rozwiązany został przez rozwód zaś od A. C.-J. zasądzone zostały na rzecz małoletnich dzieci J. i I. – rodzeństwa J. alimenty w kwotach po 100 zł miesięcznie na rzecz każdego z nich. Ponadto w wyniku poczynionych przez organy obu instancji ustaleń wynikało, że matka J. i I. rodzeństwa J. – A. J. żyje. Słusznie zatem organ odwoławczy uznał, iż pomimo że skarżący M. J. w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, jako osoba rozwiedziona, był osobą samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 3 pkt 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, to jednak w okresie objętym wnioskiem nie spełniał warunków do przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka określonych w art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych. W okresie od dnia 1 sierpnia 2004r. do dnia 6 marca 2005r. skarżący M. J. bowiem nadal pozostawał w związku małżeńskim zawartym z A. J. , a zatem nie był uprawniony do uzyskania świadczenia rodzinnego w formie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Również w dacie wydania zaskarżonej decyzji skarżący nie spełniał warunku do przyznania tego świadczenia, albowiem na rzecz małoletnich dzieci skarżącego zostało od drugiego z rodziców zasądzone świadczenie alimentacyjne. Organ pierwszej instancji przeprowadził przedmiotowe postępowanie zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy, prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy oraz rozstrzygnął zgodnie z przepisami prawa materialnego. Zatem zaskarżona decyzja organu odwoławczego, pokrywająca się w swoim rozstrzygnięciu z decyzją organu pierwszej instancji oraz utrzymująca ją w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa została wydana zgodnie z prawem. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło