II SA/Gd 18/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2018r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia odrzucić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. E. M. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 listopada 2016 r. w sprawie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Wyrokiem z 27 kwietnia 2017 r. Sąd oddalił skargę. Wyrok stał się prawomocny z dniem 5 września 2017 r. Pismem z 15 czerwca 2018 r. skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powołując się ujawnienie nowych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, dalej jako "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Według zaś art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności. Z kolei stosowanie do art. 61 § 6 p.p.s.a., wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem: 1) wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę; 2) uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Natomiast według art. 152 § 1 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. Ponieważ wniosek o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest instytucją ochrony tymczasowej, to nie jest elementem składowym sądowej kontroli administracji, lecz instytucją procesową umożliwiającą wykonywanie tej kontroli na wypadek konieczności zastopowania następstw zaskarżonej decyzji. Należy zatem stosować ją w sytuacji, gdy wpłynie stosowny wniosek skarżącego, a niewstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji mogłoby unicestwić cel kontroli zainicjowanej wniesieniem skargi, w wyniku niemożności wykonania późniejszego wyroku. Powyższe przepisy nie zawierają postanowień w kwestii tego, kiedy najpóźniej do sądu może być skutecznie złożony wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Drogą wykładni można jednak wywieść, że z takiego sposobu regulacji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności wynika zasada, że dopuszczalność zgłoszenia takiego wniosku zachodzi do czasu prawomocnego zakończenia postępowania głównego wywołanego wniesieniem skargi. Chodzi przy tym nie tylko o merytoryczne rozstrzygnięcie skargi przewidziane w art. 61 § 6 p.p.s.a., ale – przy uwzględnieniu wykładni funkcjonalnej – obejmuje również rozstrzygnięcie formalne kończące postępowanie w sprawie. Trzeba zwrócić uwagę, że w okolicznościach tej sprawy w chwili zgłoszenia przez skarżącą wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, sprawa z jej skargi na tą decyzję została już prawomocnie zakończona jej oddaleniem, a zatem sprawa ze skargi nie była już sprawą w toku. W takiej sytuacji wniosek o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, który złożony został po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie ze skargi, należało uznać za niedopuszczalny, wobec zgłoszenia go po upływie terminu, w jakim możliwe było jego skuteczne zgłoszenie. Uniemożliwia to tym samym merytoryczne rozpoznanie takiego wniosku. Ponieważ stosownie do art. 64 § 3 p.p.s.a., do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, oznacza to, że omawiany wniosek jako niedopuszczalny podlega odrzuceniu na podstawie stosowanego odpowiednio art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., wedle którego sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.). Reasumując powyższe rozważania – w ocenie Sądu – stwierdzić można, że zasadne pozostaje stanowisko, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności nie wszczyna postępowania w sprawie, przez co nie jest możliwe jego odrzucenie, gdyż jest to pismo w postępowaniu sądowym, które w razie nieuzupełnienia braków podlega, zarządzeniem przewodniczącego, pozostawieniu bez rozpoznania, a w wypadku innych braków, np. braku uzasadnienia, podlega merytorycznemu rozpoznaniu przez sąd i w konsekwencji oddaleniu (Bogusław Dauter: Komentarz aktualizowany do art. 61 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pkt 17, LEX według stanu prawnego na kwiecień 2016 r.). Jednakże stanowisko to pozostaje aktualne z tym zastrzeżeniem, że w sytuacji, kiedy wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności nie posiada braków i zgłoszony został już po prawomocnym rozstrzygnięciu sprawy, wówczas nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu, ale odrzuceniu jako wniosek niedopuszczalny. W takich okolicznościach wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jako niedopuszczalny – na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w związku art. 64 § 3 i art. 58 § 3 p.p.s.a. – należało odrzucić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł, jak w postanowieniu.