II SA/Gd 180/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Felicja Kajut Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 stycznia 2005 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 listopada 2004 r., nr [...], 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M. S. 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. Postanowieniem z dnia 30 listopada 2004r. nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 123 Kpa, art. 64a pkt 1, art. 119 i 121 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2002r. Nr 110, poz. 968) nałożył na M. S. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 77.423,00 zł. W uzasadnieniu wskazano, iż decyzją nr [...] z dnia 09.10.2000r. nakazano M. S., rozbiórkę obiektu o konstrukcji stalowej zlokalizowanego na posesji przy ul. [...] w G. W związku z niewypełnieniem przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z tej decyzji wystawiono upomnienie nr [...] z dnia 08.09.2003r., wzywające do dobrowolnego wykonania nakazu. W wyniku wszczętego postępowania egzekucyjnego w administracji w przedmiotowej sprawie, został wydany tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 18.11.2003r., a następnie wydano postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia nr [...] z dnia 08.10.2004r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia 19.11.2004r. uchylił zaskarżone postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, w celu wyegzekwowania rozbiórki obiektu o konstrukcji stalowej. Dnia 25.11.2004r., została przeprowadzona wizja w terenie, podczas której stwierdzono, iż obiekt budowlany, pełniący funkcję lakierni samochodowej, wybudowany na nieruchomości przy ul. [...] w G., nie został przez M. S., inwestora i użytkownika rozebrany. Zgodnie z art. 119 § l ustawy z dnia 17.VI.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Wysokość nałożonej grzywny wynosi 77.423,00 zł i jest wynikiem zastosowania art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, że wysokość grzywny stanowi iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Komunikacie z dnia 10 sierpnia 2004r. za II kwartał 2004r., która wynosi 2.562 zł. Dla przedmiotowego obiektu o pow. zabudowy 151,1 m2 grzywna wynosi 151,1 m2 x1/5 x 2.562 zł = 77.423,00 zł. W zażaleniu na postanowienie M. S. wniósł o jego uchylenie zarzucając nieprawidłowe zastosowanie w sprawie art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż zgodnie z jego treścią wysokość grzywny ustala się w sposób w nim przewidziany wyłącznie w przypadku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, natomiast z decyzji z dnia 9. 10.2000r. wynika obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego. Nadto zarzucił naruszenie przepisów art. 107 § 3 Kpa, art. 15 Kpa, art. 7 Kpa i art. 10 § 1 Kpa. Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2005r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie podzielając dokonane przez organ I instancji ustalenia i rozstrzygnięcie. W zakresie zarzutów zażalenia organ odwoławczy wskazał, że do kwalifikacji przedmiotowego obiektu jako budynku odniósł się w swoim postanowieniu z dnia 19.11.2004r. Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. S. domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości oraz postanowienia organu I instancji i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Skarżący powtórzył w skardze zarzuty zawarte w zażaleniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoją argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269). Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze, iż grzywnę w celu przymuszenia w niniejszej sprawie nałożono na skarżącego na podstawie art. 121 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis ten dotyczy tylko sytuacji, kiedy egzekucja ma na celu spełnienie przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, ma więc charakter lex specialis. Pod względem przedmiotowym przepis § 5 tego artykułu ma bardzo zawężone działanie, gdyż może on mieć zastosowanie tylko w razie "przymusowej rozbiórki budynku lub jego części"; przy obliczaniu wysokości grzywny w celu przymuszenia bierze się pod uwagę wielkość "powierzchni zabudowy budynku lub jego części objętego nakazem przymusowej rozbiórki". Mając na uwadze treść cytowanych przepisów organ nakładający na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia powinien zatem przede wszystkim rozważyć, czy nakaz rozbiórki dotyczy budynku w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 89, poz. 414 ze zm.). Do obiektów budowlanych lub ich części, których rozbiórkę nakazano, a które nie są budynkami w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, przy nakładaniu grzywny w celu przymuszenia nie można stosować przepisu art. 121 § 5 omawianej ustawy. Przepis ten ustanawia sposób obliczania wysokości grzywny; wysokość ta nie jest przez ustawodawcę ograniczona górnymi granicami, jak to przewidziano w innych przypadkach (§ 2 i 3), nie można więc tu dopuścić do stosowania wykładni rozszerzającej, gdyż mogłoby to doprowadzić do sytuacji, że wysokość grzywny byłaby wyższa niż wartość obiektu budowlanego, którego rozbiórkę nakazano. Ustalając wysokość grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku przymusowej rozbiórki innego obiektu budowlanego niż budynek, należy stosować przepisy art. 121 § 2, 3 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 grudnia 2002 r., sygn. IV SA 122/01, ONSA 2004/2/50). W ocenie Sądu, z przyczyn wyżej omówionych, zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa. Jak wynika bowiem z treści decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 9 października 2000 roku oraz decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 4 grudnia 2000 roku, organy nakazały M. S. rozbiórkę obiektu o konstrukcji stalowej, nie będącego budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 listopada 2004 roku. Na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. W związku z uwzględnieniem skargi, Sąd na podstawie art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania przyjmując stosownie do treści art. 205 § 2 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony przez skarżącego wpis sądowy oraz koszty zastępstwa procesowego.