II SA/Gd 1800/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Sędziowie: NSA Małgorzata Gorzeń As.WSA Krzysztof Retyk Protokolant Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 maja 2001 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. ustala, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Burmistrz Gminy po rozpatrzeniu wniosku A. W. na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (jedn. tekst Dz. U. z 1984 r. Nr 32, poz. 174) odmówił wymeldowania B. W. z pobytu stałego z mieszkania nr [...] znajdującego się w budynku nr [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że B. W. wraz z dziećmi czasowo opuściła miejsce stałego zameldowania, zabierając z mieszkania tylko rzeczy niezbędne do życia. Wymieniona oświadczyła, że w Sądzie Rejonowym toczy się postępowanie karne o psychiczne i fizyczne znęcanie się męża nad rodziną. Ponieważ na skutek gróźb ze strony męża boi się o życie swoje i dzieci, do zakończenia sprawy sądowej opuściła miejsce stałego zameldowania. Wobec powyższego organ I instancji stwierdził, iż z przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wynika, że nie można wymeldować osoby, jeżeli nie utraciła uprawnień do mieszkania a jej miejsce pobytu jest znane. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli A. W. i M. W., podając, że B. W. mieszkanie opuściła samowolnie w listopadzie 2000 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie przed organem I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji podał, że brak jest przesłanek pozwalających na merytoryczne rozpoznanie odwołania. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że A.W. nie jest najemcą przedmiotowego lokalu, jak również nie można ustalić czy najemcą tym jest M. W., bowiem z treści decyzji Naczelnika Miasta z dnia 3 września 1976 r. zezwalającej na dokonanie zamiany i o przydziale lokalu mieszkalnego wynika, że najemcą lokalu nr [...] położonego w domu nr [...] przy ul. [...] jest S. W. Wobec tego organ odwoławczy stwierdził, że skarżącemu nie przysługiwało prawo wystąpienia z wnioskiem o wymeldowanie swojej żony B. W. z przedmiotowego lokalu. Legitymację procesową strony, która ma interes prawny w żądaniu wymeldowania osoby z lokalu mają tylko te osoby, które dysponują lokalem, czyli właściciele lokalu, wynajmujący, osoba, której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła M. W., podając, że po śmierci męża S. W. od 1984 r. jest głównym najemcą lokalu mieszkalnego przy ul. [...]. W dalszej części uzasadnienia skargi skarżąca podała, że synowa dobrowolnie opuściła lokal, a nadto przestawiła kwestie finansowe związane z kosztami utrzymania siebie oraz wydatkami ponoszonymi na utrzymanie mieszkania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Nadto organ odwoławczy stwierdził, że z wnioskiem o wymeldowanie B. W. wystąpił S. W., który nie był najemcą lokalu. W tych warunkach A. W. nie przysługiwała legitymacja do żądania wymeldowania swojej żony. Z takim wnioskiem w związku ze śmiercią męża może obecnie wystąpić, w przypadku potwierdzenia przez organ I instancji praw najemcy jedynie M. W. Jednocześnie Organ II instancji stwierdził, iż bez wpływu na dotychczasowe stanowisko w przedmiotowej sprawie pozostaje fakt odwoływania się M. W. od decyzji organu I instancji wraz z A. W., jak i okoliczność wniesienia przez M. W. skargi do NSA. Na rozprawie w dniu 2 czerwca 2004 r. Prokurator Prokuratury Apelacyjnej wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając organowi II instancji pominięcie faktu wstąpienia skarżącej i jej syna w stosunek najmu. Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, chociaż z innych względów niż w niej podniesione. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może wobec tego ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji. W przedmiotowej sprawie organ II instancji kwestionując interes prawny A. W. oraz M. W. w żądaniu wymeldowania B. W. oparł się wyłącznie na znajdującej się w aktach decyzji z dnia 3 września 1976 r. o zezwolenie na dokonanie zamiany i o przydziale lokalu mieszkalnego. Organ odwoławczy powziąwszy wątpliwości co do interesu prawnego A. W. i M. W. nie poczynił żadnych kroków zmierzających zgodnie z art. 7 k.p.a. do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Bowiem gdyby organ II instancji wnikliwiej podszedł do rozpatrzenia sprawy powinien dostrzec, że w decyzji z dnia 3 września 1976 r. jako osoba uprawniona do zajmowania lokalu wymieniona została żona najemcy M. W. i syn najemcy A. W. Powyższa decyzja została wydana pod rządami ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. Prawo lokalowe (tekst jedn.: Dz. U. z 1987 r. Nr 30, poz. 165 ze zm.). Zgodnie z art. 10 ust. 3 niniejszej ustawy małżonkowie wspólnie zajmujący lokal mieszkalny są z mocy prawa najemcami tego lokalu, chociażby umowa najmu została zawarta tylko przez jednego z nich lub przydział lokalu pozostającego w dyspozycji terenowego organu administracji państwowej nastąpił na rzecz jednego z nich (w dacie wydania decyzji z 3 września 1976 r. powyższy przepis występował w cytowanej ustawie jako art. 9 ust. 3). Ponadto zgodnie z art. 691 k.c. w brzmieniu obowiązującym do dnia 12 listopada 1994 r. w razie śmierci najemcy mieszkania osoby bliskie najemcy, które stale z nim mieszkały aż do chwili jego śmierci, wstępują w stosunek najmu. Jak wynika z treści skargi mąż skarżącej zmarł w 1984 r. W związku z tym nie można wykluczyć, że A. W. wstąpił w stosunek najmu w miejsce zmarłego ojca. Niezależnie od tego jak już wyżej wskazano M. W. z mocy prawa była najemcą przedmiotowego lokalu, gdyż była żoną S. W., któremu przydzielono lokal decyzją z dnia 3 września 1976 r., zatem nawet, gdyby A. W. nie wstąpił w stosunek najmu to organ II instancji nie był uprawniony do uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania przed tym organem, gdyż odwołanie wniosła również M.W., która od 1976 r. była najemcą lokalu i w związku z tym od początku była stroną postępowania o wymeldowanie B. W. stosownie do art. 28 k.p.a. Oznacza to, że zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. obowiązkiem organów administracji publicznej było zapewnienie jej czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Zatem jak wynika z powyższego organ odwoławczy naruszył art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 7 i art. 10 § 1 k.p.a., które to naruszenia mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Rzeczą organu odwoławczego przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnieni powyższych uwag, wyjaśnienie w razie wątpliwości czy A. W. wstąpił w stosunek najmu lokalu i rozpatrzenie sprawy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, co sprowadza się do merytorycznego rozpatrzenia sprawy zainicjowanej odwołaniem wniesionym również przez skarżącą. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.c), art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.