II SA/Gd 1802/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Marta Went po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. Ś. na decyzję Wojewody z dnia 24 listopada 2003 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Prezydent Miasta decyzją z dnia 19 września 2003 r., na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 ze zm.), oraz art. 104 k.p.a., zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił inwestorom B. i J. F. pozwolenia na budowę pawilonu handlowego spożywczo-warzywniczego typu "Oborniki" przy ul. [...] w G. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła właścicielka sąsiedniej działki H. Ś. W uzasadnieniu odwołująca wskazała, że B. i J. F. nie mieli prawa do otrzymania pozwolenia na wybudowanie nowego pawilonu na przedmiotowej działce bowiem posadowiony był na niej obiekt budowlany, który rozebrano dopiero w dniu 7 lipca 2003 r. Ponadto strona skarżąca zwróciła uwagę na okoliczność nie powiadomienia o wszczętym postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na budowę na przedmiotowej działce zarządcy terenu, którym jest Spółdzielnia Mieszkaniowa. Skarżąca wywodziła także, iż budowa pawilonu we wskazanym miejscu spowoduje zagrożenie życia mieszkańców i bezpieczeństwa ruchu drogowego. W uzupełnieniu odwołania strona skarżąca podała, iż przedmiotowy obiekt budowlany został zrealizowany przed rozstrzygnięciem sprawy przez organ drugiej instancji. Wojewoda decyzją z dnia 24 listopada 2003 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz ponownie zatwierdził projekt budowlany i udzielił B. i J. F. pozwolenia na budowę pawilonu handlowo-spożywczo-warzywniczego typu "Oborniki" zlokalizowanego przy ul. [...] w G., jednakże pozwolenie zostało wydane do dnia 1 sierpnia 2006 r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż inwestor spełnił wszystkie wymagane prawem warunki, zatem za nieuzasadnioną należałoby uznać odmowę wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Przyczyną uchylenia decyzji organu I instancji było niesprecyzowanie w osnowie orzeczenia, iż pozwolenie wydane jest dla obiektu budowlanego, którego czas użytkowania ustalono do dnia 1 sierpnia 2006 r. W odpowiedzi na zarzuty organ wyjaśnił, iż wobec wykonania orzeczonego nakazu rozbiórki budynku znajdującego się na przedmiotowym terenie, ustała przesłanka dla odmowy udzielenia pozwolenia na budowę innego obiektu budowlanego na tej działce. Organ wskazał także, iż decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest ostateczna, a więc pozostaje wiążąca dla organu wydającego pozwolenie na budowę. Wyjaśniono także stronie skarżącej, iż w dacie wydania zaskarżonej decyzji uzyskane przez inwestorów uzgodnienia były aktualne. Odnosząc się natomiast do zarzutu zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego organ stwierdził, iż przedmiotowy projekt budowlany uzyskał uzgodnienie Wydziału Dróg i Komunikacji Urzędu Miasta, który jest właściwy dla oceny poprawności rozwiązań komunikacyjnych. Skargę na powyższa decyzję wniosła B. Ś. ponawiając argumentację zawartą w odwołaniu. Ponadto skarżąca wskazała, iż lokalizacja budowanego pawilonu jest niezgodna z przepisami oraz, że Zakład Gazownictwa nie wydał zgody na posadowienie obiektu budowlanego w bezpośrednim sąsiedztwie z gazociągiem w punkcie narożnym ulic [...] i [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie zatem do treści powyższego przepisów Sąd może uwzględnić skargę z powodów innych niż przedstawione w skardze, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja podlega uchyleniu bowiem została wydana z naruszeniem prawa. W myśl art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Zgodnie z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością ( por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2001 r., I SA 301/00, LEX nr 53964, wyrok NSA z dnia 29 listopada 2000 r., V SA 948/00, LEX nr 50114). Pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2001 r., V SA 1611/00, LEX nr 80635). Jak wynika z akt sprawy organ drugiej instancji nie odniósł się do wszystkich zarzutów strony. B. Ś. w piśmie stanowiącym uzupełnienie odwołania poinformowała organ, że inwestycja budowlana będąca przedmiotem decyzji o pozwoleniu na budowę została zrealizowana, mimo toczącego się postępowania odwoławczego. Zatem, jak wskazała skarżąca budowę rozpoczęto bez posiadania ostatecznej decyzji. Wyjaśnienie tej okoliczności ma mieć fundamentalne znaczenie w niniejszej sprawie i organ powinien był, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, dokładnie zbadać, czy rzeczywiście doszło do zrealizowania przedmiotowej inwestycji przed zakończeniem postępowania w sprawie. Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego (t.j. Dz.U. z 2000 r, nr 106, poz. 1126 ze zm.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Warunkiem rozpoczęcia robót budowlanych jest zatem uzyskanie przez inwestorów ostatecznej decyzji, to znaczy takiej od której nie przysługuje odwołanie w administracyjnym toku instancji. Jeśli zatem strona postępowania w niniejszej sprawie wniosła odwołanie od decyzji o pozwoleniu na budowę, to decyzja ta nie stała się ostateczna a w konsekwencji inwestorzy nie mogli rozpocząć robót budowlanych. Rozpoczęcie robót budowlanych w takim stanie rzeczy, uznać należy za rażące naruszenie prawa, mające istotny wpływ na wynik sprawy. Pozwolenie na budowę może być udzielone bowiem tylko przed rozpoczęciem robót. Po samowolnym rozpoczęciu robót taka możliwość już nie istnieje, bowiem na organie ciąży wówczas bezwzględny obowiązek stosowania środków przewidzianych do likwidacji samowoli budowlanej (por. wyrok NSA z dnia 6 października 1999 r., IV SA 279/99, LEX nr 47832). Ponadto organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu nie uczestniczenia w niniejszym postępowaniu zarządcy terenu – Spółdzielni Mieszkaniowej, na którym miał zostać wybudowany przedmiotowy pawilon. W pierwszej kolejności organ po uzyskaniu informacji o tym, iż dany podmiot może posiadać przymiot strony, powinien był zbadać, czy Spółdzielnia Mieszkaniowa ma interes prawny w niniejszej sprawie zgodnie z art. 28 k.p.a. Bowiem w myśl art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 134 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.