II SA/Gd 182/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. i H. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia 12 grudnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. B. i H. K. zwrócili się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący oświadczyli, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, mając na utrzymaniu troje dzieci. Źródłem ich utrzymania są wynagrodzenia z tytułu umów o pracę: B. K. – w kwocie 6 082,00 zł miesięcznie, H. K. – w wysokości 2 050,00 zł miesięcznie oraz córki – B. K. – w kwocie 1 900 zł miesięcznie. Skarżący są właścicielami domu o powierzchni 126 m2, działek o powierzchni gruntu 503 m2, oraz o powierzchni 533 m2, oraz samochodu osobowego o wartości 28 000 zł. Zgodnie z oświadczeniem, poza powyższymi składnikami majątku, wnioskodawcy nie posiadają innych nieruchomości, ani też oszczędności, czy przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3 000 euro. Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2008 r. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odmówił przyznania B. i H. K. prawa pomocy uznając, że skarżący nie udowodnili, że spełniają ustawowe przesłanki przyznania tego prawa we wnioskowanym zakresie. Dochód gospodarstwa domowego wnioskodawców kształtuje się bowiem na poziomie około 10 000 zł miesięcznie. Ponadto wnioskodawcy posiadają majątek w postaci domu, dwóch nieruchomości gruntowych oraz samochodu, zatem stać ich na pokrycie kosztów toczącego się postępowania, choćby z bieżących dochodów. Pismem z dnia 5 maja 2008 r. B. i H. K. wnieśli sprzeciw od powyższego postanowienia, domagając się jego uchylenia, oraz uwzględnienia ich wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazali, iż ich rzeczywisty dochód netto wynosi około 7 500 złotych i z tych środków muszą utrzymać swoją 5 osobową rodzinę. Wyjaśnili, że przy obecnych kosztach utrzymania nie są oni w stanie ponieść w całości kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym (art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy oznacza, iż ciężar kosztów postępowania w zakresie objętym prawem pomocy poniesie, zamiast strony, budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy dochodzi do konieczności dokonania wyboru pomiędzy zapewnieniem prawa do sądu podmiotowi, który nie ma na to dostatecznych środków, a odstąpieniem od zasady powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych (art. 84 Konstytucji), czego wyrazem na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego jest regulacja zawarta w art. 199 i art. 214 § 1 p.p.s.a.. Skoro przepisy dotyczące prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, zawartej w art. 199 p.p.s.a., który stanowi, iż to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, to rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych wyżej przepisach. Tym samym, to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Powyższe wprost wynika z treści art. 246 § 1 P.p.s.a., który stanowi, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1. w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2. w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący w swoim oświadczeniu wskazali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, mając na utrzymaniu troje dzieci. Źródłem ich utrzymania są wynagrodzenia z tytułu umów o pracę: B. K. – w kwocie 6 082,00 zł miesięcznie, H. K. – w wysokości 2 050,00 zł miesięcznie oraz córki – B. K. – w kwocie 1 900 zł miesięcznie. Skarżący są właścicielami domu o powierzchni 126 m2, działek o powierzchni gruntu 503 m2 oraz o powierzchni 533 m2 oraz samochodu osobowego o wartości 28 000 zł. Zgodnie z oświadczeniem, poza powyższymi składnikami majątku, wnioskodawcy nie posiadają innych nieruchomości, ani też oszczędności, czy przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3 000 euro. W ocenie skarżących ich sytuacja finansowa nie pozwala na poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Zdaniem Sądu wnioskodawcy do grona ubogich osób nie należą i stać ich na pokrycie kosztów toczącego się postępowania w niniejszej sprawie. Ich dochód gospodarstwa domowego kształtuje się na poziomie około 10 000 zł miesięcznie (netto około 7 500 złotych). Ponadto posiadają oni majątek w postaci domu, dwóch nieruchomości gruntowych oraz samochodu. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny – kierując się treścią art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji postanowienia.