II SA/Gd 182/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. i H. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia 12 grudnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę postanawia odmówić B. K. i H. K. przyznania prawa pomocy przez ustanowienie adwokata. B. i H. K. zwrócili się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawcy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, mając na utrzymaniu troje dzieci. Źródłem ich utrzymania są wynagrodzenia z tytułu umów o pracę: B. K. – w kwocie 6 082,00 zł miesięcznie, H. K. – w wysokości 2 050,00 zł miesięcznie oraz córki – B. K. – w kwocie 1 200 zł miesięcznie. Skarżący są właścicielami domu o powierzchni 126 m2, działek o powierzchni gruntu 503 m2 oraz o powierzchni 533 m2 oraz samochodu osobowego o wartości 26 000 zł. Zgodnie z oświadczeniem, poza powyższymi składnikami majątku, wnioskodawcy nie posiadają innych nieruchomości, ani też oszczędności, czy przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3 000 euro. W uzasadnieniu niniejszego wniosku wskazano, iż uzyskiwane dochody nie pozwalają na poniesienie kosztów zastępstwa procesowego bez uszczerbku w sytuacji materialnej wnioskodawców i ich rodziny, a sprawa jest skomplikowana, zaś wnioskodawcy bez fachowej pomocy prawnej nie są w stanie skutecznie reprezentować swoich interesów jako strony postępowania. Stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie zaś prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Wskazane przepisy stanowią wyjątek od zasady, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zatem, rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych wyżej przepisach i to na nim spoczywa ciężar dowodu w tym zakresie. W niniejszym stanie faktycznym dochód gospodarstwa domowego wnioskodawców kształtuje się na poziomie około 9 000 zł miesięcznie. Ponadto wnioskodawcy posiadają majątek w postaci domu, dwóch nieruchomości gruntowych oraz samochodu. W ocenie Sądu sytuacja materialna skarżących nie jest na tyle trudna, by można było uznać, że spełnione zostały przesłanki umożliwiające przyznanie im prawa pomocy w zakresie częściowym. Instytucja prawa pomocy stanowi rodzaj ulgi w obowiązku uiszczenia daniny publicznej z tytułu prowadzenia postępowania przed sądem, a ustanowiona została z myślą o osobach ubogich, których trudna sytuacja materialna uniemożliwia dostęp do sądu. W ocenie Sądu wnioskodawcy do grona osób ubogich nie należą i stać ich na pokrycie kosztów ustanowienie pełnomocnika z bieżących dochodów. Na marginesie jedynie wskazać należy, iż udzielenie prawa pomocy oznacza przerzucenie kosztów postępowania sądowego ze skarżących na innych obywateli – z ich danin pochodzą bowiem dochody budżetu państwa, z których pokrywanie są wydatki budżetowe. Dlatego też, może mieć miejsce w przypadku osób, których stan majątkowy i dochody są niskie, lecz taka sytuacja nie ma miejsca w odniesieniu do wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 507/04, nie publikowane). Podkreślić należy, iż kwestia znajomości prawa materialnego czy procesowego w niniejszej sprawie znaczenia mieć nie może, gdyż jedyną przesłanką brana pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosków o przyznanie prawa pomocy jest kwestia stanu majątkowego i sytuacji bytowej wnioskodawcy. Charakter sprawy, ocena tego czy jest trudna i skomplikowana oraz czy jej należyte prowadzenie wymaga uczestnictwa fachowego pełnomocnika nie ma w sprawie żadnego znaczenia. Z tych względów, Sąd na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.