II SA/Gd 184/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 22 października 2010r.na posiedzeniu niejawnym wniosku M. R. o przyznanie prawa pomocy w sprawie skargi na decyzje Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 stycznia 2010r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych postanawia: odmówić M. R. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskiem z dnia 16 września 2010r. M. R. zwrócił się o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wskazał, iż żona A. nie pracuje, córka M. (26 lat) jest całkowicie niezdolna do pracy z powodu wad wrodzonych (wada wzroku i słuchu). Wnioskodawca ponosi wydatki na zakup oleju opałowego do ogrzewania, opłaty za prąd, wodę; pomoc w zakupie leków córce, bilety na dojazdy do pracy do G. oraz wyżywienie rodziny. Skarżący oświadczył, iż posiada dom o pow. 200m2, wykończony w połowie. Oświadczył, iż z tytułu pracy otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 2882,30 zł netto, zaś córka otrzymuje rentę w wysokości 501,87 zł. Skarżący przedstawił fakturę na zakup oleju opałowego do ogrzewania na kwotę 3794 zł dokonany w dniu 20 sierpnia 2010r., decyzję o przyznaniu renty córce, dowód opłaty za energię elektryczna na kwotę 519 zł w dniu 10 września 2010r. oraz ksero biletu miesięcznego na trasie P. – G. na kwotę 248,78 zł. Rozpatrując przedmiotowy wniosek referendarz zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 P.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Przepis art. 255 P.p.s.a. stanowi, iż jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W związku z powyższym zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 5 października 2010 r. (doręczonym w dniu 8 października 2010 r.) wnioskodawca zobowiązany został do przedłożenia w terminie 14 dni następujących dokumentów i oświadczeń: wyciągu z posiadanych przez skarżącego, jego żonę i córkę rachunków i lokat bankowych – w tym konta i lokat dewizowych – z ostatnich trzech miesięcy z uwzględnieniem aktualnego salda tychże rachunków, bądź też oświadczenia o ich nieposiadaniu, zeznań podatkowych za rok 2009 złożonych przez wnioskodawcę jego żonę oraz córkę; przedłożenia dokumentu potwierdzającego posiadanie statusu osoby bezrobotnej przez małżonkę skarżącego, kserokopii nakazu podatkowego za 2010r. dotyczących posiadanej nieruchomości, kopii rachunków dotyczących wysokości kosztów utrzymania posiadanego domu, ze wskazaniem średnich miesięcznych kosztów zakupu opału, rachunków za wodę, odprowadzanie ścieków i wywóz śmieci, rachunków za energię elektryczną; przedłożenia dokumentów obrazujących koszty leczenia córki i zakupu leków; oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na skarżącego i jego małżonki oraz córki pojazdów mechanicznych (podania marki, roku produkcji, daty zakupu i aktualnej wartości). Skarżący nadesłał oświadczenie wskazując, iż kwota zgromadzona na jego koncie stanowi kredyt zaciągnięty na zakup oleju opałowego do ogrzania domu, który spłaca w miesięcznych ratach. Na potwierdzenie przedstawił zaświadczenie z zakładu pracy o obciążeniu z tytułu pożyczki ZFM na kwotę 3006 zł, gdzie rata wynosi 167 zł miesięcznie oraz obciążeniu z tytułu pożyczki z kasy zapomogowo-pożyczkowej na kwotę 19.420 zł, gdzie kwota do spłaty wynosi miesięcznie 700 zł. Oświadczenie o treści, iż środki znajdujące się na koncie przeznaczone są na zakup aparatu słuchowego, którego koszt to ok. 3 tys. zł złożyła M. R., córka wnioskodawcy. Z wyciągu z rachunku bankowego wnioskodawcy wynika, iż posiada zgromadzoną na dzień 8 października 2010r. na rachunku kwotę 9.561 zł, zaś jego córka kwotę 3.267 zł. Przez okres 3 miesięcy córka skarżącego nie wypłaciła z rachunku żadnych pieniędzy, wnioskodawca tak samo. Z zeznania podatkowego wnioskodawcy i jego żony za rok 2009 wynika, iż małżonkowie oprócz należności z tytułu pracy osiągnęli także dochód z działalności wykonywanej osobiście w kwocie 15 232 zł. Skarżący nie przedstawił dokumentu potwierdzającego, iż jego żona jest osobą bezrobotną, zatem twierdzenie te jest niewiarygodne. Nie przedstawił także oświadczeń małżonki o nieposiadaniu kont i lokat dewizowych, sam również takich oświadczeń nie złożył. Nie przedstawił zeznania podatkowego swojej córki. Ponadto oświadczenia skarżącego o tym, iż środki finansowe zgromadzone na rachunku bankowym przeznaczone są na zakup oleju do ogrzewania domu nie zasługuje na wiarę, gdyż zakupu oleju za gotówkę skarżący dokonał w dniu 20 sierpnia br., zaś w dniu tym, ani też przed czy po skarżący nie dokonał żadnej wypłaty z rachunku bankowego. Świadczy to o tym, że skarżący bądź jego żona posiadają dodatkowe źródło dochodu bądź posiadają zgromadzone oszczędności wykorzystywane na bieżące utrzymanie. Potwierdza to także okoliczność, iż pomimo stosunkowo niewysokich dochodów rodziny zaciągnięte zostały przez skarżącego zobowiązania kredytowe w wysokości ¼ uzyskiwanego dochodu przez rodzinę. Podobnie w dacie uiszczenia rachunku za energię elektryczną w kwocie ponad 500 zł skarżący nie pobrał środków z rachunku bankowego na ten cel. Ponadto córka skarżącego również swobodnie może gromadzić środki na zakup aparatu słuchowego, jak oświadczyła. W związku z powyższym uznano, że skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy, a nawet referendarz wyraża przekonanie, iż skarżący posiada zgromadzone znaczne środki i bez żadnego uszczerbku w utrzymaniu rodziny może te środki przeznaczyć na poniesienie wszelkich kosztów sądowych oraz opłacenie pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Z tych wszystkich względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia