II SA/Gd 1846/01

WyrokWSA w Gdańsku2004-01-15

Skład orzekający: Barbara Skrzycka-Pilch, Andrzej Przybielski, Janina Guść

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich, wydana na podstawie przepisu uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA?
Ratio decidendi
Decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich, której podstawą był przepis uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA, ponieważ stwierdzenie niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi występowanie przesłanki wznowienia postępowania wynikającej z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
Stan faktyczny
Skarżąca T. M. złożyła wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich po terminie określonym w ustawie. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, a decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Skarżąca wniosła skargę, podnosząc, że nie wiedziała o obowiązującym terminie. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i zasądzono od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Barbara Skrzycka-Pilch (spr.) Sędziowie: NSA: Andrzej Przybielski WSA: Janina Guść Protokolant Danuta Penkalla po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi T. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 27 kwietnia 200 lr. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 20 września 2000r. Nr [...] oraz zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej T. M. kwotę 10 zl (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Gd 1846/01 Uzasadnienie Decyzją z dnia 27 kwietnia 2001r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 20 września 2000r. Nr [...] o umorzeniu postępowania w przedmiocie przyznania T. M. uprawnień kombatanckich. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ powołał art.138 § 1 pkt 1 w związku z art.127 § 3 K.p.a. oraz art.105 § 1 K.p.a. w związku z art.22 ust.3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kom-batantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednol. Dz.U. z 1997r. Nr 142, poz.950 ze zm.). Z uzasadnienia decyzji wynika, że T. M. złożyła wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich po ustawowym terminie wynikającym z art.22 ust.3 ustawy o kombatantach, który upłynął z dniem 31 grudnia 1998r. Skargą na powyższą decyzję T. M. wskazywała, że nie wiedziała o obo-wiązującym terminie składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich. W odpowiedzi na skargę wniesiono ojej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie będąc związany granicami skargi (porównaj art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U.Nr 153, poz.1270), zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przepis art.22 ust.3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednol. Dz.U. z 1997r. Nr 142, poz.950 ze zm.), zwanej dalej ustawą o kombatantach istotnie określał ostateczny termin do składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich przez osoby zamieszkałe w Polsce na dzień 31 grudnia 1998r. Jednak Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003r. sygn. akt SK 4/02 (publ. Dz.U.Nr 72, poz.950 ze zm.) uznał określenie terminu do składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich zawarte w przywołanym przepisie ustawy o kombatantach za niezgodne z art.2 i 32 Konstytucji RP. Przepis ustawy o kombatantach tym samym utracił moc obowiązującą z dniem 29 kwietnia 2003r. Zgodnie z art.190 ust.4 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Przepisem art.82 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U.Nr 102, poz.643) wprowadzono do Kodeksu postępowania administracyjnego artykuł 145a stanowiący, że można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą na podstawie którego została wydana decyzja (§ 1). Ponieważ stosownie do art. ł45 § 1 pkt 1 lit.b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to należy przyjąć zasadę, że Wojewódzki Sąd Administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wynikającej z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji (podobnie NSA w wyrokach z dnia 2 września 1999r. IV SA 1360/97 oraz z 25 października 1999r. sygn. akt II SA 1294/99). Podstawą prawną zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej był zaś oczywiście obok innych przepisów także art.22 ust.3 ustawy o kombatantach. Skoro zatem podstawą do wydania obu decyzji był przepis, którego niekonstytucyjność została stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, to uznać należało, że zachodzą podstawy do wznowienia postępowania w sprawie i zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec uwzględnienia skargi Sąd zasądził koszty postępowania na rzecz skarżącego na podstawie art.200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz. 1270), określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem zdaniem Sądu obligatoryjne tylko w takim przypadku, gdy zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja nadaje się ze swej istoty do wykonania oraz gdy przepis szczególny nie wyklucza jej wykonalności z mocy samego prawa do czasu prawomocnego rozpatrzenia skargi przez sąd. Skoro zatem zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja o umorzeniu postępowania w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich nie nadaje się w żadnej mierze do wykonania, to całkowicie bezprzedmiotowe było orzekanie o możliwości wykonania decyzji w trybie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło