II SA/Gd 185/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 stycznia 2007 r., nr [...] w przedmiocie odpłatności za usługi opiekuńcze 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia 7 grudnia 2006 r., nr [...], 2. określa, że wymienione w punkcie 1 decyzje nie mogą być wykonane. Wójt Gminy decyzją z dnia 7 grudnia 2006 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 11, art. 50, art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950), art. 106 k.p.a. oraz uchwały Rady Gminy z dnia 2 października 2006 r. Nr [...] r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze oraz zasad częściowego lub całkowitego zwalniania od opłat, zmienił decyzję z dnia 3 stycznia 2005 r. Nr [...], ze zmianami z dnia 22 kwietnia 2005 r. oraz z dnia 13 stycznia 2006 r. - w części dotyczącej odpłatności za świadczone usługi opiekuńcze oraz co do wymiaru godzin świadczonych usług - ustalając: 1. w okresie od 1 marca 2006 r. do 30 czerwca 2006 r. cenę usługi w wysokości 7,11 zł za jedną godzinę usług opiekuńczych z odpłatnością w wysokości 30% w kwocie 2,13 zł za 1 godzinę, 2. w okresie od 1 lipca 2006 r. cenę usługi w wysokości 7,11 zł za jedną godzinę usług opiekuńczych z odpłatnością w wysokości 50 % w kwocie 3,56 zł, 3. w okresie od 2 listopada 2006 r. zwiększenie wymiaru godzinowego świadczonych usług opiekuńczych do 2 godzin dziennie przez 5 dni w tygodniu. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż za takim rozstrzygnięciem przemawiało ustalenie, że w okresie od 1 marca 2006 r. do 30 czerwca 2006 r. dochód miesięczny skarżącego S. W. z tytułu renty wyniósł 842,45 zł, a od 1 lipca 2006 r. wyniósł kwotę 1.067,32 zł, w związku z otrzymaniem dodatkowo zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 53,19 zł miesięcznie oraz ekwiwalentu pieniężnego za okres 6 miesięczny w kwocie 430,07 zł. Wskazane okoliczności uzasadniały zmianę odpłatności za usługi opiekuńcze. Ilość przy tym godzin świadczenia ustalono zgodnie z wnioskiem mając na uwadze fakt, iż od lipca 2006 r. S. W. został uznany za całkowicie niezdolnego do samodzielnej egzystencji. Od powyższej decyzji odwołał się S. W. kwestionując wysokość dochodu miesięcznego ustalonego przez organ pierwszej instancji. Podniósł, iż dochód ten zawyżono przez bezpodstawne doliczenie jednorazowo uzyskanego ekwiwalentu pieniężnego za węgiel, przysługującego wnioskodawcy wraz z rentą kolejarską, a wypłaconego we wrześniu 2006 r. za okres od lipca do grudnia 2006 r. w kwocie 430,07 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 16 stycznia 2007 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz.856 z późn. zm.), oraz art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 50 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004r. Nr 64 poz 593 z późn, zm. ) w zw. z uchwałą nr [...] Rady Gminy z 2 października 2004 r., przy zastosowaniu § 1 pkt 1 p pkt a Rady Ministrów z 24 lipca 2006 r. w sprawie weryfikacji kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. 2006 r., nr 135, poz. 950), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż w oparciu o przedłożone dokumenty, w tym wywiad środowiskowy, którego aktualizację przeprowadzono 3 października 2006 r. Kolegium ustaliło, że S. W. samotnie gospodaruje. W okresie od marca do czerwca 2006 r. jego dochód w postaci renty wyniósł kwotę 842,45 zł. Następnie od lipca 2006 r. dochód ten wzrósł do kwoty 1067,32 zł, na co wpływ miało przyznanie i wypłata zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie l53,19 zł miesięcznie oraz wypłata we wrześniu 2006 r. ekwiwalentu pieniężnego za węgiel należnego w kwocie 71,68 zł miesięcznie w okresie od lipca do grudnia 2006 r. Kolegium, odnosząc się do zarzutów skarżącego, w części dotyczącej nieprawidłowego wliczenia do jego dochodów miesięcznych ekwiwalentu pieniężnego za węgiel, wskazało, iż organ I instancji w sposób prawidłowy ustalił kwotę dochód miesięcznego S. W. Podzielono bowiem kwotę 430,07 zł ekwiwalentu wypłaconego we wrześniu 2006 r. przez 6 miesięcy, za które wypłacono te świadczenie, tj. za okres od lipca do grudnia 2006 r. W ten sposób ustalona kwota 71,68 zł podlegała wliczeniu do dochodu miesięcznego z mocy art. 8 ust. 12 przywołanej na wstępie ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym w przypadku uzyskania jednorazowo dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby przez okres, za który uzyskano ten dochód. Organ II instancji wskazał ponadto, iż zgodnie z treścią art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej zgodnie, organ pierwszej instancji ma prawo do zamiany lub uchylenia decyzji na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zamiany przepisów prawa lub zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, jak w niniejszej sprawie. Kolegium powołało się również na treść art. 109 oraz art. 102 ustawy o pomocy społecznej, z których wynika, iż w razie jakiejkolwiek zmiany dochodu lub sytuacji osobistej strona ma prawo zwrócić się do organu o ponowne rozpatrzenie jej sprawy, co dotyczy zwłaszcza zmiany wysokości dochodu. Od powyższej decyzji S. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarzucając błąd w ustaleniach, co do wysokości jego dochodów przyjętych za podstawę do ustalenia odpłatności za usługi opiekuńcze. Skarżący nie zgodził się z ustaleniem wysokości jego dochodu od lipca 2006 r. w kwocie 1.067,32 zł miesięcznie. Strona skarżąca podniosła ponadto, iż Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej(GOPS) w S. nie wypłacił na jej rzecz kwoty 6.403,92 zł oraz odsetki tytułem przyznanego świadczenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację wskazując, iż zarówno organ I instancji, jak też Kolegium wydając decyzję kierowało się informacjami wynikającymi z aktualizacji wywiadu środowiskowego. W ocenie Kolegium nie sposób podzielić zapatrywania skarżącego odnośnie zarzucanego w odwołaniu oraz skardze braku bezstronności organu l instancji. Organ II instancji wskazał ponadto, iż przedmiotem rozpoznania przez Kolegium odwołania S. W., nie była podnoszona w skardze kwestia zaległości w wypłacie na rzecz skarżącego przez GOPS w S. kwoty 6.403,92 zł. Wskazaną okoliczność skarżący podniósł dopiero w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga S. W. zasługiwała na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn aniżeli te podniesione w skardze. Stosownie do treści art. 50 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie decyzji obu organów, osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych (ust. 1). Usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić (ust. 2). Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem (ust. 3). Ośrodek pomocy społecznej, przyznając usługi opiekuńcze, ustala ich zakres, okres i miejsce świadczenia (ust. 5). Rada gminy określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również tryb ich pobierania (ust. 6). Uchwała Rady Gminy z dnia 2 października 2006 r. Nr [...] w sprawie szczegółowych warunków przyznawania odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze oraz zasad częściowego lub całkowitego zwalniania od opłat, podjęta między innymi na podstawie przytoczonego wyżej przepisu art. 50 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej, określa zasady jakimi winien się kierować organ przyznający wnioskowane świadczenie oraz określa odpłatność. W paragrafie 5 uchwała stwarza możliwość częściowego lub całkowitego zwolnienia z odpłatności za usługi w sytuacjach tam przewidzianych. Tak organ I jak i II instancji kierował się wyłącznie zasadami odpłatności za usługi opiekuńcze wynikającymi z miesięcznego dochodu uzyskiwanego przez skarżącego. Poza rozważaniami organów pozostała mający uznaniowy charakter kwestia określenia, czy w sytuacji skarżącego nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek z powołanego wyżej § 5 uchwały. Podkreślenia wymaga fakt, iż jak wynika z zebranej dokumentacji skarżący jest osobą całkowicie niezdolną do samodzielnej egzystencji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji powinien ocenić z urzędu możliwość tego rodzaju rozstrzygnięcia w oparciu o dodatkowo zebrany materiał dowodowy pozwalający odpowiedzieć na wskazane wyżej wątpliwości. Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, iż uchylone decyzje nie mogą być wykonane.