II SA/Gd 185/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2024 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia 12 grudnia 2023 r., nr 010070/680/5173348/2023 w przedmiocie świadczenia wychowawczego postanawia: odmówić skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Z. Z. (dalej jako skarżący) wniósł w dniu 13 stycznia 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 12 grudnia 2023 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 sierpnia 2023 r., nr [...], o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko. W decyzji zawarto pouczenie o terminie i trybie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Decyzja ta, zgodnie z Urzędowym Poświadczeniem Doręczenia znajdującym się w aktach organu, została doręczona stronie za pośrednictwem ePUAP w dniu 13 grudnia 2023 r. Postanowieniem z dnia 27 lutego 2024 r. Sąd odrzucił skargę - jako wniesioną po terminie - wskazując, że decyzja została odebrana przez skarżącego w dniu 13 grudnia 2023 r., zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego upływał w dniu 12 stycznia 2024 r. Skoro skarżący nadał skargę w placówce pocztowej w dniu 13 stycznia 2024 r., to uczynił to z uchybieniem trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia. Na postanowienie to skarżący wniósł zażalenie, domagając się rozpatrzenia wniesionej skargi lub przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu podniósł, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło na skutek choroby i przebywania w okresie od 10 stycznia 2024 r. do 16 stycznia 2024 r. na zwolnieniu lekarskim. W ocenie skarżącego, pomimo dołożenia szczególnej staranności przy prowadzeniu własnej sprawy, wystąpiły okoliczności od niego niezależne, które uniemożliwiły dochowanie staranności. Ponadto skarżący stwierdził, że nie posiada wiedzy z zakresu prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi i ewentualnymi konsekwencjami w opóźnieniu złożenia skargi, a organ nie udzielał mu informacji w prowadzonym postępowaniu, mimo wniosków w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) dalej p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Jak wynika z akt administracyjnych, decyzja organu odwoławczego została doręczona skarżącemu 13 grudnia 2023 r., co oznacza, że termin do wniesienia skargi upływał 12 stycznia 2024 r. Skarżący nadał skargę w placówce pocztowej w dniu 13 stycznia 2024 r., a zatem po upływie terminu do wniesienia skargi, wynikającego z art. 53 § 1 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 86 i art. 87 p.p.s.a., uchybiony termin można przywrócić, jeżeli spełnione zostaną następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, wniosek taki zostanie wniesiony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, równocześnie ze złożeniem wniosku strona dokona czynności, dla której określony był termin, we wniosku uprawdopodobnione zostaną okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego. Dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane przesłanki były spełnione łącznie, w przeciwnym razie następuje odmowa przywrócenia terminu, bądź też, w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego - odrzucenie. Przywrócenie terminu następuje jedynie, gdy strona uprawdopodobni, że nie dokonała czynności bez własnej winy. Natomiast zgodnie z ugruntowanym w tym zakresie orzecznictwem, o braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a więc jeżeli dochowała ona należytej staranności. Kryterium braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (wyr. NSA z 4 czerwca 2002 roku, II SA/Ka 1977/00, niepublikowany). W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, nie można uznać, że strona skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi w terminie 30 dni od daty doręczenia decyzji skarżącemu. O uchybieniu terminu do wniesienia skargi strona dowiedziała się w dniu 7 marca 2024 r., kiedy to doręczono jej odpis postanowienia Sądu o dorzuceniu skargi z powodu wniesienia jej po terminie. W tym momencie ustał stan świadomości strony, iż złożenie skargi było skuteczne. Wniosek o przywrócenie tego terminu strona złożyła w dniu 11 marca 2024 r., a zatem z zachowaniem okresu 7 dni, jaki wyznacza przepis art. 87 § 1 p.p.s.a. Jako przyczynę uchybienia terminu strona wskazała natomiast swoją chorobę, która została potwierdzona zaświadczeniem lekarskim obejmującym dni od 10 stycznia 2024 r. do 16 stycznia 2024 r. Na zaświadczeniu wpisano kod 1, co oznacza, że chory powinien leżeć. Niemniej jednak, z akt sprawy wynika, że skarżący zamieszkuje wspólnie z 17-letnim synem, który mógł w imieniu ojca nadać w placówce pocztowej przygotowaną przesyłkę ze skargą z zachowaniem terminu. Aby bowiem choroba mogła stanowić przeszkodę do zachowania terminu procesowego musi ona być tego rodzaju, że uniemożliwia ona wyręczenie się inną osobą przy wykonywaniu czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Natomiast opisane w zaświadczeniu lekarskim schorzenie, o kodzie J06 - ostre zakażenie górnych dróg oddechowych o umiejscowieniu mnogim lub nieokreślonym, nie daje podstaw do stwierdzenia, że była to choroba wykluczająca możliwość posłużenia się inną osobą, w szczególności innym domownikiem, w terminowym wniesieniu skargi do Sądu. W orzecznictwie zaś zwraca się uwagę, że w przypadku choroby należy wykazać, że choroba była takiego rodzaju, że uniemożliwiała wyręczenie się inną osobą, a tym bardziej, że jej rodzaj, czy objawy uniemożliwiały osobiste działanie (zob. postanowienie NSA z dnia 25 października 2023 r., sygn. akt III OZ 522/23, dostępne w CBOSA). Taki obraz choroby skarżącego nie wyłania się z przedłożonego zaświadczenia lekarskiego, jak również z rozpoznawanego wniosku. Ponadto, jak wynika z zaświadczenia lekarskiego, zostało ono wydane na okres 10 stycznia 2024 r. – 16 stycznia 2024 r. i w tym czasie strona powinna leżeć. Natomiast w okresie choroby skarżący w dniu 13 stycznia 2024 r. nadał w placówce pocztowej przesyłkę ze skargą. Nie zostało wyjaśnione, czy zrobił to osobiście, czy też przy pomocy innych osób, lecz oznacza to, że w okresie choroby był on w stanie dokonać czynności procesowej i choroba ta nie stanowiła dla niego przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia. Nadanie tej skargi z jednodniowym uchybieniem terminu nie wynika zatem z opisanej we wniosku przeszkody, lecz nienależytej staranności. Strona bowiem została prawidłowo pouczona przez organ odwoławczy o terminie, w jakim może wnieść skargę do Sądu i sposobie jego obliczenia, tj. od dnia doręczenia decyzji. Przywrócenie terminu nie jest zaś dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 1997 r., sygn. akt SA/Sz 630/96, Lex nr 30748). W ocenie Sądu zatem, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy oraz charakter czynności, której terminowi uchybiono, uznać należy, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło z winy skarżącego. Wobec tego nie zostały spełnione wszystkie przesłanki przywrócenia terminu, o których mowa w art. 87 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi.